Citikanda 28

Citikāṇḍa 28

Language: Sanskrit

28.1

atha vaikaṅkatīmādadhāti | pra̱jāpa̍ti̱ prathamāmāhutimajuhotsa hutvā
yatra̱ nyamṛṣṭa tato vikaṅkataḥ samabhavattaiṣā prathamā''hutiryadvikaṅka̱tastāmasminnetajjuhoti tayainametatprīṇāti purastā'adhi saṃvvṛ̱to'varā̍2''abhyātara || yatrāhamasmi tā 2''avèti yathaiva yajustathā bandhuḥ

28.2

( 2 ) athaudumbarīmādadhāti | devāścāsurāścobhaye prājāpatyā 'asparddhanta te ha sarvva'eva vanaspatayo'surānabhyupeyurudumbaro haiva devānna jahau
te devā'asurān‍jitvā teṣāṃ vanaspatīnvṛñjata

28.3

te hocuḥ | ( r‍hum̐ ) hanta yaiṣu vanaspatiṣūrgyo rasa 'udumbare taṃ dadhāma te
yadyapakrāmeyuryyātayāmā 'apakrāmeyuryyathā dhenurdugdhā 'yathānaḍvāhivāniti
tadyaiṣu vanaspatiṣūrgyo rasa'āsīdudumbare tamadadhustadyaitadūrjā sarvvāntvanaspatīnprati pacyate tasmātsa sarvvadā''rdraḥ sarvvadā kṣīrī tadetatsarvvamannaṃ
yadudumbaraḥ sarvve vanaspatayaḥ sarvveṇaivaiainametadannena prīṇāti sarvvairvanaspatibhiḥ saminddhe

28.4

parama̱syāḥ parāvata̱ 'iti | yā paramā parāvadit‍yetadrohidaśva 'ihāga̱hīti
rohito hāmeraśvaḥ purīṣyaḥ purupriya 'iti paśuvyo bahupriya 'ityetadagne tvaṃ
tarā mṛdha 'ityagne tvaṃ tara sarvvānpāpmana ' ityetat

28.5

(da) athāparaśūvṛkṇamādadhāti | jāyata'eṣa 'etadyaccīyate sa' eṣa
sarvvasmā'annāya jāyata 'etaddhyekamannaṃ yadaparaśūvṛkṇaṃ tenainametatprīṇāti
yadagne kānikāni cidā te dārūṇi dadhmasi || sarvvaṃ tadastu te ghṛtaṃ tajjuṣasva yaviṣṭhyeti yathaiva yajustathā bandhustadyatkiñcāparaśūvṛkṇaṃ tadasmā
'etatstvadayati tadasmā'annaṃ kṛtvā'pidadhāti

28.6

( tyu ) a̱thādhaḥśayamāda̍dhāti | jāyata 'e̱ṣa 'etadyaccīyate sa 'eṣa
suvve̍smā 'a̱nnāya jāyata'etadhvekamunnaṃ yadadhaḥśa̱yaṃ te̍nai̱nameta̱tprīṇāti
yada̱ttyupa̍jivikā yudva̱mro'a̍tisa̱rppatītyupa̍jivikā vā hi tada̱tti̱ vva̱mro
vvā'ti̍sarpati sa̱vvaṃ ta̱dastu̍ te ghṛ̱taṃ tajju̍ṣasva yaviṣṭhyeti̱ yathai̍va ya̱justathā̱ bandhu̱stadyatkiñcādhaḥśayaṃ tada̱smā'etatsvadyati tada̱smā'anna̍ṃ
kṛ̱tvā'pida̍dhāti

28.7

(tyu) athaitā ' uttarāḥ pālāśyo bhavanti | brahma vai palāśo brahma ṇaivainemetattsaminddhe yadveva pālāśyaḥ somo vai palāśa ' eṣo ha paramā''hutiryatsomāhutistāmasminnetattñjuhoti tayainametatprīṇāti

28.8

(tyu) aharaharprayāvaṃ bharanta ' iti | (tyu) aharaharapramattā 'āharanta
ityetadyaśvāyaiva tiṣṭhate ghāsamasmā'ṅgati yathā'śvāya tiṣṭhate ghāsa mityetadrāyaspoṣeṇa samiṣā madanta ' iti rāyā ca poṣeṇa ca samiṣā madanta ' ityetadagne mā te prativeśā riṣāmeti yathaivāsya prativeśo na riṣyedevametadāha

28.7-2

28.75

28.8-2

) iti | yathaivāsya prativeśo na riṣyet | evametadāha

28.9

nābhā pṛthivyāḥ samidhāne'agnāviti | ( tye ) eṣā ha nābhiḥ pṛthivyai
yatraiṣa 'etattsamiśyate rāyaspoṣāya bṛhate havāmaha'iti rayyai ca poṣāya ca
bṛhate havāmaha'ityetadirammadamitīrayā hyeṣa matto bṛhadukthamiti
bṛhaduktho hyeṣa yajatramitiyajñiyamityuktvetāramagniṃ pṛtanāsu sāsahimiti jetā hyagniḥ pṛtanā'u sāsahiḥ

28.10

yāḥ senā̍'a̱bhītva̍rīḥ | (ī) daṃṣṭrā̍bhyāṃ malimlūnthe jane̍ṣu malimla̱vo
yo'a̱smabhya̍marātīyādyaśca̍ no̱ dveṣṭe jana̍ḥ || ni̱ndyādyo'a̱smāndhipsā̍cca
sarvva̱ṃ taṃ ma̍sma̱sā ku̍rvviti̱

28.11

( tye ) e̱tadvai de̱vāḥ | ( 0 ) ya̱ñcainānudveṣṭyañcādvi̱iṣaṃstamu̱bhasmā 'a̱nnaṃ
kṛ̱tvā'pyadadhu̱stenainamaprīṇannannama̱haitasyābhavaddahahu de̱vānāṃ pā̱pmānaṃ tu̱thaivaitadyaja̍māno ya̱ñcaivaṃ dveṣṭi̱ yaṃ ca̍ dveṣṭi tamasmā'a̱nnaṃ kṛ̱tvā'pidadhāti tenai̱naṃ
prīṇātyannama̱haita̱sya bha̍vati da̍ha̱tyu yaja̍mānasya pāpmāna̱m

28.12

( ntā ) tā 'e̱tā 'ekādaśādadhāti | ( tyu ) akṣatriyasya vā'purohitasya vā'sarvaṃ vai tadyadekādaśāsarvaṃ tadyadakṣatriyo vā'purohito vā

28.13

dvādaśa kṣatriyasya vā purohitasya vā | survaṃ vai tadyadvādaśa survaṃ
tadyatkṣatriyo vā purohito vā

28.11-2

28.12-2

tā etā ekādaśādadhāti | akṣatriyasya vā'purohitasya vā | asarvaṃ vai tad yadekādaśa | asarvaṃ
tad yadakṣatriyo vā'purohitā vā

28.13-2

dvādaśa kṣatriyasya vā purohitasya vā | sarvaṃ vai tad-yadvādaśa | sarvaṃ tad-yat kṣatriyo vā
purohito vā

28.14

' purohita̍syā̱dadhā̍ti | sa̱m̐śi̍tamme̱ brahma̍ sa̱m̐śi̍taṃ vī̱rya̍ ba̱lam
m̐śitaṃ kṣa̱traṃ ji̱ṣṇu ya̱syāha̱masmi̍ purohi̍taḥ || iti̱ tada̍sya̱ brahma̍ ca kṣa̱traṃ
sum̐śya̍ti

28.15

(tyu) atha kṣatriyasya | ( syo ) ude̍ṣāṃ bā̱hū'ati̍ra̱muddurvvacò'atho
balam || kṣi̱ṇomi̱ brahma̍ṇā'mitrā̱nnunnayā̍mi̱ svām̐||'a̱hamiti̱ yathai̍va kṣiṇuda̍mitrā̱nnunnaye̍tsvāne̱vame̱tadāhā̱he tvevaite'ādadhyāda̱yaṃ vā̱'agni̱rbrahma̍ ca
traṃ cema̱mevaitada̱gnime̱tābhyā̍mu̱bhābhyā̍m̐̍ sami̱nddhe brahma̍ṇā kṣatreṇa ca

28.16

tāstrayo̍daśa sampadyante | trayodaśa māsāḥ saṃvvatsaraḥ saṃvvatsaro'gniyā̍vānagniryāvatyasya mātrā tāva̱tainametadannena prīṇāti

28.17

prādeśamātryo bhavanti | prādeśamātro vai gurbho viṣṇurannametadātmasammitenaivainametada̱nnena prīṇāti yadu vā'ātmasammitamannaṃ tadavati tanna̱ hinasti
yadbhūyo hinasti tadyatkanīyo na tadavati tiṣṭhannādadhāti tasyopari
bandhuḥ svāhākāreṇa reto vā'iduhum̐ siktamuyamagnirusmindyutkāṣṭhānyasvāhākṛtānyabhyāda̱dhyādvidham̐syādvainaṃ tā yutsamidhastena ṣāhutayo yudu
svāhākāreṇa tenānnamannam̐ hi svāhākārastatho hainaṃ na hinasti

28.16-2

tāstrayodaśa sampadyante | trayodaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ | saṃvatsaro'gniḥ | yāvānagniryāvatyasya mātrā
tāvatainametadannena prīṇāti

28.17-2

Linked texts (3)

Mādhyandina — Sanskrit
Mādhyandina (ed. Shuklayajurveda) — Sanskrit
Kāṇvīya Śatapathabrāhmaṇa — Sanskrit