Pramāṇa · Search · About · API

Citikanda 41: atha dvitīyaprapāṭhake prathamaṃ brāhmaṇam

Citikāṇḍa 41

Language
Sanskrit

Contents

atha dvitīyaprapāṭhake prathamaṃ brāhmaṇam

41.p1

( 2-2 )
iti prathamaprapāṭhakaḥ samāptaḥ || 7-1

41.1

dvitīye'dhyāye ca tṛtīyaṃ brāhmaṇam
atha durbhastambamupadadhāti | ( tye ) etadvai devā 'oṣadhīrupādadhata tathaivaitadyajamāna 'oṣadhīrupadhatte

41.2

yuddheva durbhastambamupadadhāti | jāyata'eṣa 'etadyaccīyate su'eṣa sarvvasmā'annāya jāyata 'ubhayantvetadunnaṃ yaddarbhā 'āpaśca hyetā 'oṣadhayaśca yā
vai vṛtrādvībhatsamānā 'āpo dhanva dṛghnantya'uḍā̱ārya̍ste durbhā 'abhavandyudvṛ̱ntya'uḍāryaṃstasmādarbhāstvā dvetāḥ śuddhā medhyā 'āpo'vvṛtrābhiprakṣāritā
yuddarbhā yudu durbhāstenauṣadhaya 'ubhayenaivainametadunnena prīṇāti

41.3

sītāsamare | vāgvai sītāsamaraḥ prāṇā vai sītāstāsāmayam̐ samayo
vvāci vai prāṇebhyo'nnaṃ dhīyate madhyato madhyata'evāsminnetadannaṃ dadhāti
tūṣṇīmaniruktaṃ vai tadyattūṣṇīm̐ sarvva vā'aniruktam̐ sarvveṇaivāsminnetadannaṃ dadhāti

41.4

udāyan-te darbhā abhavan yad-dhanva udāyan-tasmāddarbhāḥ tā hyetāḥ śuddhā medhyā āpo'ḍavṛtrābhiprakṣaritāḥ-yaddarbhāḥ yadu darbhāḥ-tenauṣadhayaḥ ubhayenaivainametadannena prīṇāti 2
sītāsamare vāgvai sītāsamaraḥ prāṇā vai sītāḥ tāsāmayaṃ samayaḥ vāci vai prāṇebhyo'nnaṃ dhīyate madhyataḥ madhyata evāsminnetadannaṃ dadhāti tūṣṇīm aniruktaṃ vai tad-yattūṣṇīm sarvaṃ vā'niruktam sarveṇaivāsminnetadannaṃ dadhāti 3
(tyu) athainamabhijuhoti | jāyata'eṣa 'etadyacīyate su 'eṣa sarvvasmā'agnāya jāyate sarvvasyo'asyaiṣa raso yadājyamapāṃ ca hyeṣa 'oṣadhīnāṃ
ca raso'syaivainemetatsarvvasya rasena prīṇāti yāvānu vai rasastāvadātmā'nenaivainemetatsarvvena prīṇāti pañcagṛhītena pañcacitiko'gniḥ pañcartuvaḥ
saṃvatsaraḥ saṃvatsaro'gniyāvānagniyāvatyasya mātrā tāvataivainemetadannena
prīṇāti

41.4-2

athainamabhijuhoti | jāyata'eṣa etad-yaccīyate | sa eṣa sarvasmā'annāya jāyate | sarvasyo'asyaiṣa raso yadājyam | apāṃ ca hyeṣa oṣadhīnāṃ ca rasaḥ | asyaivainemetatsarvasya rasena prīṇāti
yāvānu vai rasastāvadātmā | anenaivainemetatsarveṇa prīṇāti | pañcagṛhītena | pañcacitiko'gniḥ
pañcartavaḥ saṃvatsaraḥ | saṃvatsaro'gniḥ | yāvānagniyāṃvatyasya mātrā tāvataivainemetadannena prīṇāti

41.7

yadvevainamabhijuhoti | etadvai yatraitaṃ prāṇā ṛṣayo'gre'gniṃ samaskurvan-tadasminnetaṃ purastādbhāga( yuṃ ) yuddhai̱vainama̱bhi̱juho̍ti | ( tye ) e̱tadvai yānye̱tasminna̱gnau rū̱pāṇyupadhāsya̱nbhava̍ti yāntstomā̱nyāni̍ pṛ̱ṣṭhāni̱ yāni̱ cchandā̱m̐sī tebhya̍ e̱taṃ
pu̱ra̱stādbhāga̍ṃ karoti̱ tānye̱vaitatprīṇā̱tyājye̍na pañcagṛhītena̱ tasyo̍kto bandhu̍ḥ6
( yuṃ ) yuddhai̱vainama̱bhi̱juho̍ti | ( tye ) e̱tadvai de̱vā'a̍bibhayurdīrghaṃ vā'idaṃ
karma̍ yadvai na' imami̱ha rakṣām̐si nāṣṭrā na hanyuriti̱ ta'etāme̱tasya̱ karma̍ṇaḥ
pu̱ra̱stātsa̱m̐sthāma̍paśyam̐stama̱traiva sarvva̍m̐ samsthāpayanna̱trāci̍nvam̐stathaivainamayametada̱traiva sarvva̍m̐ sa̱m̐sthāpayatya̱tra cinoti

41.5

makurvata | tasmātpurastādbhāgāḥ | tadyadabhijuhoti-ya'evāsmim̐ste prāṇā ṛṣayaḥ purastādbhāgamakurvata-tānaivaitatprīṇāti | ājyena pañcagṛhītena | tasyokto bandhuḥ

41.6

yadvevainamabhijuhoti | etadvai yānyetasminnagnau rūpāṇyupadhāsyanbhavati, yāntstomān, yāni pṛṣṭhāni,
yāni cchandāṃsi-tebhya etaṃ purastādbhāgaṃ karoti | tānyevaitatprīṇāti | ājyena pañcagṛhītena
tasyokto bandhuḥ

41.7-2

yadvevainamabhijuhoti | etadvai devā abibhayuḥ-dīrghaṃ vā'idaṃ karma, yadvai na imamiha rakṣāṃsi nāṣṭrā na
hanyuriti | ta'etāmetasya karmaṇaḥ purastātsaṃsthāmapaśyan | tamatraiva sarvaṃ samasthāpayan | atrācinvan | tathaivainamayametadatraiva sarvaṃ saṃsthāpayati, atra cinoti

41.8

sa̱jūra̱bda 'iti̍ ci̱tiḥ | ( 3 ) aya̱vobhi̱riti̍ purīṣa̱ sa̱jūru̱ṣā 'iti̍
ci̱tiraru̍ṇībhi̱riti̍ purīṣa̱ sajo̱ṣasā̍va̱śvineti̍ ci̱tidam̐so̍bhi̱riti̍
purīṣa̱ sa̱jūḥ sūrya 'iti̍ ci̱tireta̱śeneti̍ purīṣa̱ sa̱jūrvaiśvānara 'iti̍
ci̱tiri̱ḍeyeti̍ purīṣa̍ṃ ghṛ̱teneti̍ ci̱tiḥ sveti̍ purīṣa̱ heti̍ ci̱tiḥ

41.9

( khu ) trayoda̍śaitā vyāhṛtayo bhavanti | trayodaśa māsāḥ saṃvatsarastrayodaśā̱gneścitti̍purīṣāṇi̱ yāvāna̱gniryāva̱tyasya mātrā tāvantame̱vainametaccinotyājyena juhotyagnireṣa yadājyamagnimevaitaccinoti pañcagṛhītena pañcacitiko'gniḥ pañcartavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro'gniryāvānagniyoṃvatyasya mātrā tāvantamevainametaccinotyūrdhvāmudgṛhya juhotyūrdhvaṃ tadagniṃ citibhiścinoti

41.9.p1

iti dvitīyaprapāṭhake prathamaṃ brāhmaṇam

Linked texts (1)