Citikanda 42
Citikāṇḍa 42
- Language
- Sanskrit
Contents
- 42.4-3 — 1 part
42.1
2
42.1-2
(2-3)
athodacamasānninayati | ( tye ) etadvai devā' abruvaṃścetayadhvamiti
citimiccheteti vāva tadabruvaṃste cetayamānā vṛṣṭimèva citimapaśyaṃstāmasminnadadhustathaivāsminnayametaddadhāti
42.2
(ntyu ) uda̱cama̱sā bhavanti | (ntyā ) āpo vai vṛṣṭivṛṣṭime̱vāsminnetaddadhātyaudumbareṇa camasena tasyokto bandhuścatuḥsraktinā catasro vai diśaḥ
sarvābhya 'evāsminnetaddigbhyo vṛṣṭiṃ dadhāti
42.3
trīṃstrīnudacamasānni̱nayati | trivṛda̱gnaryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivārsminnetadvṛṣṭiṃ dadhāti
42.4
dvādaśodacamasānkṛṣṭe ninayati | dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsa̱ro'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivāsminnetadvṛṣṭiṃ dadhāti
42.2-2
udacamasā bhavanti | āpo vai vṛṣṭiḥ | vṛṣṭimevāsminnetaddadhāti | audumbareṇa camasena | tasyokto
bandhuḥ | catuḥsraktinā | catasro vai diśaḥ ! sarvābhya evāsminnetaddigbhyo vṛṣṭiṃ dadhāti
42.3-2
trīṃstrīnudacamasānninayati | trivṛdagniḥ | yāvānagniryāvatyasya mātrā-tāvattaivāsminnetadvṛṣṭiṃ
dadhāti
42.4-2
dvādaśodacamasānkṛṣṭe ninayati | dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ | saṃvatsaro'gniḥ | yāvānagniryāvatyasya mātrā-tāvattaivāsminnetadvṛṣṭiṃ dadhāti
42.5
sa vai kṛṣṭe ninayati | tasmātkṛṣṭāya varṣati sa yatkṛṣṭa'eva ninayennākṛṣṭe kṛṣṭāyaiva varṣainnākṛṣṭāyātha yadakṛṣṭa'eva ninayenna kṛṣṭe'kṛṣṭāyaiva
varṣenna kṛṣṭāya kṛṣṭe cākṛṣṭe ca ninayati tasmātkṛṣṭāya cākṛṣṭāya ca
varṣati
42.6
trīnkṛṣṭe cākṛṣṭe ca ninayati | trivṛdagniryāvānagniryāvatyasya mātrā
tāvattaivāsminnetadvṛṣṭiṃ dadhāti
42.7
yadvevodacamasānninayati | (tye) etadvā'asmindevāḥ saṃskariṣyantaḥ
purastādapo'dadhustathaivāsminnayametatsaṃskariṣyanpurastādapo dadhāti
42.8
trīṃstrīnudacamasānninayati | trivṛdagniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvattaivāsminnetadapo dadhāti
42.5-2
sa vai kṛṣṭe ninayati | tasmātkṛṣṭāya varṣati | sa yat kṛṣṭa'eva ninayet-nākṛṣṭe, kṛṣṭāyaiva varṣetnākṛṣṭāya | atha yadakṛṣṭa'eva ninayet-na kṛṣṭe, akṛṣṭāyaiva varṣet-na kṛṣṭāya | kṛṣṭe cākṛṣṭe ca
ninayati-tasmāt kṛṣṭāya cākṛṣṭāya ca varṣati
42.6-2
trīnkṛṣṭe cākṛṣṭe ca ninayati | trivṛdagniḥ | yāvānagniryāvatyasya mātrā-tāvattaivāsminnetadvṛṣṭiṃ dadhāti
42.7-2
yadvevodacamasānninayati | etadvā'asmindevāḥ saṃskariṣyantaḥ purastādapo'dadhuḥ | tathaivāsminnayametatsaṃskariṣyanpurastādapo dadhāti
42.8-2
trīṃstrīnudacamasānninayati | trivṛdagniḥ | yāvānagniḥ, yāvatyasya mātrā-tāvattaivāsminnetadapo dadhāti
42.9
dvāda̱śodacamasānkūṣṭe ninayati | dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsa̱ro'gniryāvānagnaryāvatyasya mātrā tāvattaivāsminnetadapo dadhāti
42.10
sa vai kūṣṭhe ninayati | prāṇeṣu tadapo dadhāti sa yutkūṣṭha'eva ninayennākūṣṭhe prāṇeṣvevāpaḥ syurrnetarasminnātmanyatha yadakūṣṭha'eva ninayenna kūṣṭhe'ātmannevāpaḥ syurna prāṇeṣu kūṣṭhe cākūṣṭhe ca ninayati tasmādimā' ubhayatrāpaḥ
prāṇeṣu cātmaṃśca
42.11
trīnkūṣṭe cākūṣṭhe ca ninayati | trivṛdagnaryāvānagnaryāvatyasya mātrā tāvataivāsminnetadapo dadhāti
42.12
pañcadaśodacamasāntinayati | pañcadaśo vai vbajra'etenaivāsyaitatpañcadaśena
vvajreṇa sarvvaṃ pāpmānamapahanti
42.13
(ntyu ) atha sarvvauṣadhaṃ vvapati | ( tye ) etadvai devā 'abruvaṃścetayadhvamiti
citimicchateti vāva tadabruvaṃste cetayamānā 'annameva citimapaśyaṃstāmasminnadadhustathaivāsminnayametaddadhāti
42.14
sarvvauṣadhaṃ bhavati | sarvvametadannaṃ yatsrvvauṣadha sarvvamevāsminnetadannaṃ dadhāti teṣāmekamuddharettasya nāśrīyādyāvajjīvamaudumbareṇa camasena
tusyokto bandhuścatuḥsraktinā catusro vai diśaḥ sarvvābhya 'evāsminnetaddigbhyo'nnaṃ dadhātyanuṣṭubbhirvvapati vāgvā'anuṣṭubvāco vā'annamadyate
42.15
tisṛbhistisṛ̱bhirkagbhi̱rvapati̍ | tri̱vṛda̱gniryāvā̍na̱gniyā̍vatyasya mātrā̱
tāva̍taivāsminnetadanna̍ṃ dadhāti
42.16
dvāda̍śabhirkagbhiḥ kṛ̱ṣṭe va̍pati | dvāda̍śa māsāḥ sa̍ṃvatsa̱raḥ sa̍ṃvatsa̱ro'gniryāvā̍na̱gniyā̍vatyasya mātrā̱ tāva̍taivāsminnetadanna̍ṃ dadhāti
42.17
sa vai kṛ̱ṣṭe va̍pati | tasmā̍tkṛṣṭe'nna̍ṃ pacyate̱ sa yutkṛṣṭe̍'eva̱ vyupe̍dyākṛ̱ṣṭe
kṛ̱ṣṭa'e̱vānna̍ṃ pacyeta̱ nākṛ̍ṣṭe'tha yadakṛ̍ṣṭa'eva̱ vapenna kṛ̱ṣṭe'kṛ̍ṣṭa'e̱vānna̍ṃ
pacyeta̱ na kṛ̱ṣṭe kṛ̱ṣṭe cākṛ̍ṣṭe ca vapati tasmā̍tkṛṣṭe cākṛ̍ṣṭe cānna̍ṃ pacyate
42.18
tisṛ̱bhiḥ kṛ̱ṣṭe cākṛ̍ṣṭe ca vapati | tri̱vṛda̱gniryāvā̍na̱gniyā̍vatyasya mātrā̱
tāva̍taivāsminnetadanna̍ṃ dadhāti
42.19
yudveva sarvvauṣadhaṃ nvapati | ( tye ) etadvā'enaṃ devāḥ saṃskariṣyantaḥ purastātsarvveṇa bheṣajenābhiṣajyaṃstathaivai namayametatsaṃskariṣyanpurastātsarvveṇa
bheṣajena bhiṣajyati
42.20
sarvvauṣadhaṃ bhavati | sarvvametadbheṣajaṃ yutsarvvauṣadham̐ sarvveṇaivenametudbheṣajena bhiṣajyati
42.21
tisṛbhistisṛbhirugbhirvvapati | trivṛdagniyoṃvānagniyoṃvatyasya mātrā
tāvataivenametadbhiṣajyati
42.22
dvādaśabhirṛgbhiḥ kṛṣṭe vvapati | dvādaśa māsāḥ saṃvvatsaraḥ saṃvvatsuro'gniryāvānagniyoṃvatyasya mātrā tāvataivenametadbhiṣajyati
42.23
sa vai kṛṣṭe vvapati | prāṇāṃstadbhiṣajyati sa yatkṛṣṭe'eva nvapennākṛṣṭe
prāṇāneva bhiṣajyennetaramātmānamatha yadakṛṣṭe'eva vvapenna kṛṣṭe'ātmānametu bhiṣa̱jyetpu prāṇāṅkṛṣṭe cākṛṣṭe ca vyapa̍ti prāṇāṃśca tadā̱tmāna̍ṃ ca
bhiṣajyati
42.24
ti̱sṛbhi̍ḥ kṛ̱ṣṭe cākṛṣṭe̍ ca vapati | trivṛda̱gniryāvāna̱gniryāva̍tyasya mā̱trā
tāva̍taivainametadbhiṣajyati
42.25
pañca̍daśodacamasā̱nnina̍yati | pañca̍daśabhirmantrairbhūrvapa̍ti tritriśaistriśaiśa̱dakṣa̍rā vi̱rāḍvirāḍu kṛtsnamannam̐̍ sarvame̱vāsminneta̱tkṛtsnamanna̍ṃ
dadhāti
42.26
yā 'oṣa̍dhīḥ pū̱rvā jātāḥ | ( 0 ) de̱vebhya̱striyugaṃ pu̱retyṛ̱tavo vai de̱vāstebhya̍ 'etāstriḥ pu̱rā jāyante vasa̱ntāṃ prāvṛṣi̍ śa̱radi̱ mane̍ nu ba̱bhrūṇāmahaśniti somo vai babhruḥ saumyā 'oṣadhaya 'auṣadhaḥ puruṣaḥ śataṃ dhāmānīti
yadidūm̐ śatāyuḥ śatārdhaḥ śatavīryyametānyasya tāni śataṃ dhāmāni
sapta ceti ya'eveme sapta śīrṣannāṇāstāneva̱dāha
42.27
śataṃ vo'amba dhāmāni | sahasramuta vo ruha'iti yadidūm̐ śatadhā ca
sahasradhā ca virūḍhā'adhā śatakratvo yūyamimaṃ me'agadaṃ kṛteti yumimaṃ
bhiṣajyāmītyetat
42.28
(ttā) tā 'etā 'ekavyākhyānāḥ | (') etamevābhi yathaitumeṣu bhiṣajyedetuṃ pārayettā'anuṣṭubho bhavanti vāgvā'anuṣṭugvāgu sarvvaṃ bheṣajam̐
survveṇaivenametadddveṣajena bhiṣajyati
42.29
(tya) athāto niruktāniruktānāmeva | yujuṣā ddāvanaḍḍāhau yunakti
tūṣṇīmitarānyujuṣā catasraḥ sītāḥ kṛṣati tūṣṇīmitarāstūṣṇīṃ darbhastambamupadadhāti yujuṣā'bhijuhoti tūṣṇīmudacamasānni̱inayati yujuṣā
vvapati
42.30
pra̱jāpa̍tire̱ṣo'gniḥ | (ru) ubha̍yambevaitatpra̱jāpa̍tirniru̱ktaścāniruktaśca
pa̍rimitaścāparimitaśca tadyadya̱juṣā ka̱roti yudevāsyā̍niru̱ktaṃ pa̍rimitam̐
rū̱paṃ tadasya tena̱ saṃskarotyatha yuttūṣṇīṃ yudevāsyā̍niruktamaparimitam̐ rū̱paṃ
tadasya tena̱ saṃskaroti sa ha vā'e̱tath̍ sarvvaṃ kṛ̱tsnaṃ pra̱jāpa̍tim̐
saṃskaroti yu'e̱vaṃ vidvānaitadevaṃ ka̱roti bāhyāni rūpāṇi niruktāni
bhavantyuntarāṇyaniruktāni paśu̱reṣa yudagnista̱smātpaśorbāhyā̍ni rūpāṇi
niru̱ktāni bhavantyuntarāṇyaniruktāni
42.4-3
iti dvitīyaprapāṭhake dvitīyaṃ brāhmaṇam || 7-2-2 || (2
42.4-3.p1
)
iti dvitīyo'dhyāyaḥ samāptaḥ || 7-2
Linked texts (1)
- Mādhyandina — Sanskrit