Citikanda 50

Citikāṇḍa 50

Language: Sanskrit

50.1

iti prathamaprapāṭhake prathamaṃ brāhmaṇam || 8-1-1 ( 1. 1.)
atha paścāt | ( da ) a̱yaṃ pa̱ścādvi̱śvavya̍cā 'itya̱sau vā'ā̍di̱tyo
vi̱śvavya̍cā ya̱dā hyeṣaivaiṣa'u̱detyathedam̐ 1 sarvva̱ṃ vyaco bhavati̱ tadyatta̱māha pa̱ścādi̍ti̱ tasmādetaṃ pratyañca̍meva yantaṃ paśyanti cakṣurhādi̱tyo bhūtvā pa̱ścātttasthau
tadde̱va tadrū̱pamupadadhāti

50.2

tasya̍ cakṣurvaiśvavyacasa̱miti̍ | cakṣustasmādrūpādityanniramimīta varṣāścākṣuṣyā'iti̍ varṣā̱nṛtuṃ cakṣuṣo niramimīta jagatī vārṣīti jagatīṃ
chando̍ varṣā̱bhya'ṛtornira̍mimīta jagatyā'ṛksama̱miti̍ jagatyai chandasa
'ṛksama sāma niramimīta 'ṛksamācchukra 'ityṛksamānnāmnaḥ śukraṃ grahaṃ
niramimīta śukrātsaptadaśa 'iti śukrādgrahātsaptadaśa stomaṃ niramimīta
saptadaśādvairūpamiti saptadaśātstomādvairūpaṃ pṛṣṭhaṃ niramimīta

50.3

jamadagnirṛṣiriti | cakṣurvvai jamadagnirṛṣi̱ryyadenena jagatpaśyatyatho manute
tasmāñcakṣurjamadagnirṛṣiḥ prajāpatigṛhītayā tvayeti prajāpatisṛṣṭayā
tvayetyetañcakṣurguhāmi prajābhya 'iti cakṣuḥ paścātprāpādayata nānopaddhāta‍i
ye nānā kāmāścakṣuṣi tām̐stadadhāti sakṛtsādayatyekaṃ taccakṣuḥ karotyatha
yannānā sādayeñcakṣurha vicchindyātsaiṣā trivṛdiṣṭakā tasyokto bandhuḥ

50.4

( 3 ) athottarataḥ | (') iḍamuttarātsvariti diśo vā' uttarāttadyattā
'āhottarādityuttarā hyasmātsarvvasmāddiśo'tha yatsvarityāha svargo hi
loko diśaḥ śrotra1m̐ha diśo bhūtvottaratastasthau tadeva tadrūpamupadadhāti

50.5

tasya śrotra1m̐ sovamiti | śrotraṃ tasmādrūpāddigbhyo niramimīta śa'cchrotrīti śaradamṛtu1m̐ śrotrāciramimītānuṣṭupśāraḍītyanuṣṭubhaṃ chandaḥ śarada
'ṛtoniramimītānuṣṭubha 'aiḍamityanuṣṭubhaśchandasa 'aiḍa1m̐ sāma niramimītaiḍānmanyītyaiḍātsāmno manthinaṃ grahaṃ niramimīta manthina 'ekavi1m̐śa 'iti
manthino grahādekavi1m̐śa1m̐ stomaṃ niramimītaikavi1m̐śādvairājamityekavi1m̐śātstomādvairājaṃ pṛṣṭhaṃ niramimīta

50.6

viśvā̍mitra'ṛṣiriti̍ | śrotra̱ṃ vai vi̍śvāmitra̱ 'ṛṣi̱ryyadene̍na sarvva̍taḥ śṛṇotyatho̱ yadasmai̱ sarvva̍to mitra̱ṃ bhava̍ti̱ tasmā̍cchrotraṃ viśvā̍mitra 'ṛṣiḥ pra̱jāpa̍tigṛhītayā tvayeti̍ prajāpatisṛṣṭayā tvaye̱tyeta̱cchrotra̍ṃ gṛhṇāmi pra̱jābhya
'iti̍ śrotra̍muttarataḥ prāpā̍daya̱t nānopa̍dadhāti̱ ye nānā kāmāḥ śrotre̱ tāṃsta̱ddadhāti sakṛtsādayatyekaṃ tacchrotra̍ṃ karo̱tyatha sannā̍nā sā̱daye̱cchrotra̍m̐ ha
vi̱cchindyātsaiṣā trivṛdiṣṭakā ta̱syokto bandhuḥ

50.7

( 3 ) atha madhye | ( dhya' ) iyamupa̍ri ma̱tiriti̍ candra̱mā vā'upa̍ri tadyata̱smā̱hopa̱rītyu̱pari̍ hi ca̱ndramā̱'atha̱ yanma̍tirityā̍ha vāgvai ma̱tirvācā
hīdam̐ sarvva̍ṃ manute̱ vāgva ca̱ndramā bhū̱tvopari̍ṣṭāttasthau ta̱deva taddvrūpamupada̍dhāti

50.8

ta̱syai vāṅmātye̍ti | bvāca̍ṃ ta̱smāda̱pāmca̱ndrama̍so ni̱rami̍mīta hema̱nto
vvācya 'i̍ti hemantamṛtuṃ vvāco niramimīta paṅkihaimantīti pa̱ṅkiṃ ccha̱ndo
hemantādṛ̱torni̍ramimīta pa̱ktyai nidha̍navaditi pa̱ktyai chandaso nidha̍navatsāma niramimīta nidhanavata 'āgrayaṇa 'i̍ti nidhanavataḥ sānna 'āgraya̱ṇaṃ
gra̱haṃ ni̍ramimītāgrayaṇāttrivaṇavatrayastrim̐śāvityāgrayaṇādgra̱hāntrivaṇavatrayastrim̐śau stomau nira̍mimīta triṇavatrayastrim̐śābhyām̐ śākararaivate'i̍ti
triṇavatrayastrim̐śābhyām̐ stomābhyām̐ śākararaivate pṛṣṭhe nira̍mimīta

50.7-2

candramāḥ | atha yanmatirityāha | vāgvai matiḥ | vācā hīdaṃ sarvaṃ manute | vāgva candramā bhūtvopariṣṭāttasthau-tadeva tadrūpamupadadhāti

50.8-2

50.9

viśvakarma'ṛṣiriti | vāgvai viśvakarmarṣirvācā hīdam̐ sarvvaṃ kṛtaṃ
tasmādvāgviśvakarma'rṣiḥ prajāpatigṛhītayā tvayeti prajāpatisṛṣṭayā tvayetyetadvācaṃ gṛhṇāmi prajābhya 'iti vyācamupariṣṭātprāpādayata nānopaddhāta
ye nānā kāmā vyāci tām̐staddadhāti sakṛtsādayatyekāṃ tadvācaṃ karotyatha
yannānā sādayedvācam̐ ha vicchindadyātsaiṣā trivṛdiṣṭakā tasyokto bandhuḥ

50.10

(re) etadvai tadannam | yattatprāṇāśca prajāpatiścāsṛjantaitāvānvai sarvvoṃ
yajño yajña 'u devānāmunnam

50.11

(ntā ) tā daśa̱-da̱śopada̍dhāti | daśā̍kṣarā vi̱rāḍvi̱rāḍu kṛtsnamanna̍
sarvvame̱vāsminneta̱tkṛtsnamanna̍ṃ dadhāti sarvvata̍'upa̱dadhāti sa̱rvvata̍'e̱vāsminneta̱tkṛtsnamanna̍ṃ dadhāti tā haitā vi̱rāja̍ etānprā̱ṇānvibhrati yatprā̱ṇānbibhra̍ti tasmātprāṇa̱bhṛta̍ḥ

Linked texts (1)

Mādhyandina — Sanskrit