Citikanda 54
Citikāṇḍa 54
- Language
- Sanskrit
Contents
- 54.8-2 — 1 part
54.1
iti prathamaprapāṭhake tṛtīyaṃ brāhmaṇam || 8-1-3 || ( 1. 3. )
tā ha̍ke puruṣamupā̱ryyopadadhati | (ntye) e̱ṣa vai prāṇa̱stame̱tā bibhra̍ti
yatprā̱ṇaṃ bibhra̍ti tasmātprāṇabhṛta'iti na tathā kuryādeṣo 'haiva prāṇo 'pyeṣa
hiraṇmayaḥ puruṣasta̱sya tvayamātmā yāva̱didamabhyayama̱gniśca̍hitastadya̱ddhāsyaitā'a̱ṅgaṃ nābhi̱prāpnuyuḥ prā̱ṇo hāsya tada̱ṅgaṃ nābhi̱prāpnuyādyadu vai
prā̱ṇo'ṅgaṃ nābhi̱prāpnoti̱ śuṣyati̱ vāvaitanmlāyati vā ta̱smādenāḥ pariśritsve̱vopā̱ryyopadadhyādatha yā mudhya'upa̱dadhā̍ti tābhirasyaiṣa 'ātmā
pūrṇa̱stā' u'e̱vaitasmādanantarhitāḥ
54.2
(stu ) tadāhuḥ | (yaṃ) yadayaṃ puro bhuva'yaṃ dakṣiṇā viśvakarmā'yaṃ paścādviśvavyacā' idumuttarāttvarayimupuri matiririti samprati diśo'bhyanūcyante'tha kasmādenā 'akṣṇayā deśeṣūpadadhātīti prāṇā vai prāṇabhṛtastā
yattasamprati diśa 'upaddhyātprāgayvam̐ haivāyaṃ prāṇaḥ saṃcaredaya mudenā 'evamabhyanūktāḥ satīrakṣṇayā deśeṣūpadadhāti tasmādayaṃ prāgayaṃ prāṇaḥ sunnakṣṇayā
survāṇyaṅgāni sarvvamātmānamanusaṃcarati
54.3
su 'eṣa paśuryadagniḥ | so'traiva sarvvaḥ kṛtsnaḥ saṃskṛtastasya yāḥ purastādupada̍dhāti tau bāhū'atha yāḥ pa̱ścāttte sa̱kthyāvatha yā ma̱dhya'upa̱dadhāti
sa'ā̱tmā tā reta̱ḥsicorvelayopadadhāti pṛ̱ṣṭhayo vai reta̱ḥsicau̍ ma̱dhyama̱
pṛ̱ṣṭayo madhyato hyayamātmā sarvvata'upadadhāti sarvvato hyayamātmā
54.4
tadāhuḥ | (ryaṃ ) yatpūrveṣu gaṇeṣvekaikam̐ stomamekaikaṃ pṛṣṭhamupadadhātyatha
ka̱smāda̱tra dvau stomau dve pṛṣṭhe'upadadhātītyātmā vā'asyaiṣa 'ātmānaṃ
tadaṅgānāṃ jyeṣṭhaṃ variṣṭhaṃ vīryyavattamaṃ karoti tasmādayamātmā'ṅgānāṃ jyeṣṭho
variṣṭho vīryyavattamaḥ
54.5
( stu ) tadāhuḥ | kathamasyaiṣo'gniḥ sarvvaḥ kṛtsna'iṣṭakāyāmiṣṭakāyām̐
saṃskṛto bhavatīti majjā yujurasthīṣṭakā māsaim̐sathai sādanaṃ tvaksūdadohā
lloma̍ purīṣasya̱ yaju̱'nna̍ṃ purīṣame̱vama̍ hāsyai̱ṣo'gniḥ sarvva̍ḥ kṛ̱tsna'i̍ṣṭakāyāmiṣṭakāyā̱m̐ saṃskṛ̍to bhavati
54.6
sa̱'eṣa̱ sarvvā̍yu̱ṣo'gni̍ḥ | sa yo̱ haita̱mevam̐ sarvvā̍yuṣama̱gniṃ veda̱ sarvva̱m̐
haivāyu̍reti
54.7
( tya ) athātaḥ samañcanaprasāraṇasyaiva | saṃcitam̐ ham̐ke samañcanaprasāraṇenetya̱bhimṛ̍śanti paśure̱ṣa yada̱gniryyadā vai paśuraṅgāni̱ saṃ cāñca̍ti̱ pra ca̍ sā̱rayatya̱tha sa vairyyaṃ karoti
54.8
saṃvvatsa̱ro'si̍ parivvatsa̱ro'si̍ | ( sī ) idāvatsa̱ro'sīdvatsa̱ro'si̍
vvatsa̱ro'si̍ || u̱ṣasa̍ste kalpantāmahorā̱trāste̍ kalpantāmarddhamā̱sāste̍
kalpantāṃ māsāste kalpantāmṛttavaste kalpantā saṃvvatsaraste kalpatām || pretyā'etyai saṃ cāñca pra ca sāraya || suparṇocidasi tayā devatayā'ṅgirasvaddhruvaḥ sīdeti
54.9
( tyu ) api ha smāha śāṭyāyaniḥ | sphoṭatorhaikaḥ pakṣayorupaśuśrāvaitenābhimṛṣṭasya tasmādetenaitenābhyeva mṛśediti
54.10
( tya ) atha ha smāha svaji̍innāprajitaḥ | ( to ) nagnajidvā gāndhāraḥ prāṇo
vai samañścanaprasāraṇaṃ yasminvā'aṅge prāṇo bhavati tattaṃ cāñcati pra ca sārayati saṃcitamevaitaṃ bahiṣṭhādabhyanyāttadasminprāṇa samañścanaprasāraṇaṃ dadhāti
ta̱thā saṃ cāśva̍ti̱ pra ca̍ sāraya̱tīti̱ tadu̱haive sama̍ñcanaprasāra̱ṇaṃ yatsa tu̱duvā̍ca
rājanyabandhuri̍va tveva taduvāca yannu śata̍ kṛtvo'tho̍ sahasraṃ bahi̱ṣṭhāda̱bhya̍nyurna
vai tasmastai prā̱ṇaṃ da̱dhyuryo vā'ātmanprāṇaḥ sa e̱va prāṇastadyatprāṇabhṛta
'upa̱dadhā̍ti tada̱sminprāṇa̍ sama̍ñcanaprasāra̱ṇaṃ da̍dhāti̱ tathā̱ saṃ cāśva̍ti̱ pra
ca̍ sārayatyatha lokampṛ̱ṇe'upa̱dadhā̍tya̱syāsraktyāṃ tayorupari̱ bandhu̍ḥ
purīṣaṃ niva̍pati ta̱syopari̱ bandhu̍ḥ
54.8-2
iti prathamaprapāṭhake caturthaṃ brāhmaṇam || 8-1-4 || ( 1. 4. )
iti prathamo'dhyāyaḥ samāptaḥ
54.8-2.p1
1
Linked texts (1)
- Mādhyandina — Sanskrit