Pramāṇa · Search · About · API

Citikanda 59

Citikāṇḍa 59

Language
Sanskrit

Contents

59.2

2
tṛtīyāṃ citimupadadhāti | (tye) etadvai devā dvitīyāṃ citiṃ citvā
samārohannūrdhvaṃ pṛthivyā'arvācīnamantarikṣāttaddeva tutsa̍skṛtya samārohun 1
(hum̐ste) te'bruvan | (vaṃśce) cetayudhvamiti citimicchateti vāva tṛdabruvannita'ūrdhvamicchateti te ceta̍yamānā'antarikṣameva bṛhatīṃ tṛtīyāṃ
citimapaśyaṃstebhya'eṣu loko'cchadayat

59.3

( ttu ) tṛ'indrāgnī'abruvan | (nyu) yuvuṃ na'imāṃ tṛtīyāṃ citimupadhattamiti kiṃ nau tuto bhaviṣyatīti yuvameva naḥ śreṣṭhau bhaviṣyatha'iti tatheti
tebhya 'etāmindrāgnī tṛtīyāṃ citimupādadhattāṃ tṛsmādāhurindrāgnī'eva
devānām̐ śreṣṭhṭhāviti

59.4

sa vā'indrāgnibhyāmupadadhāti | viśvakarmaṇā sādayatīndrāgnī ca vai
viśvakarmā caitāṃ tṛtīyāṃ citimapaśyaṃstasmādindrāgnibhyāmupadadhāti̍
viśvakarmaṇā sādayati

59.5

yudvevendrāgnibhyāmupadadhāti | viśvakarmaṇā sādayati prajāpatiṃ visrastaṃ
devatā 'ādāya vyudakrāmaṃstasyendrānnī ca viśvakarmā ca madhyamādāyotkramyātiṣṭhan

59.6

( staṃstā ) nvānabravīt | ( du) upa meta prati ma'etaddhatta yena me yūyamudukramiṣṭheti kiṃ nastato bhaviṣyatīti yuṣmaddevutyameva ma'etudātmano
bhaviṣyatīti tatheti tadasminnetadindrāgnī ca viśvakarmā ca pratyadadhuḥ

59.6.p1

śatam 4400

59.7

( stu ) tudyaiṣā madhya̱mā svayamātṛṇṇā | ( ṇṇe ) etudsya tudātmanastadyadetāma̱tropadadhāti yadevāsyaiṣā''tmanastudasminnetatpratidadhāti
tasmādetāmatropadadhāti

59.8

( trī ) indrāgnī'avyathamānām | ( mi ) iṣṭakāṃ dṛem̐hataṃ yuvamiti yuthaiva
yujustathā bandhuḥ pṛṣṭhena dyāvāpṛthivī'antarikṣaṃ ca vibādhasa'iti pṛṣṭhena
hyeṣā dyāvāpṛthivī'antarikṣaṃ ca vi̱ibādhate

59.9

viśvakarmā tvā sādayatviti | viśvakarmā hyetāṃ tṛtīyāṃ citimapaśyadantarikṣasya pṛṣṭhe vyacasvatīṃ prathasvatīmityantarikṣasya hyetatpṛṣṭhaṃ vyacasvatprathasvadantarikṣaṃ yacchāntarikṣaṃ dṛem̐hāntarikṣaṃ mā him̐ṃsīrityātmānaṃ
yacchātmānaṃ dṛem̐hātmānaṃ mā him̐ṃsīrityetat

59.7-2

tadyaiṣā madhyamā svayamātṛṇṇā-etadasya tadātmanaḥ| tadyadetāmatropadadhāti-yadevāsyaiṣā ''tmanaḥtadasminnetatpratidadhāti | tasmādetāmatropadadhāti

59.11

“ indrāgnī'avyathamānāmiṣṭakāṃ dṛm̐hataṃ yuvam ”-iti | yathaiva yajustathā bandhuḥ
“ pṛṣṭhena dyāvāpṛthivī'antarikṣaṃ ca vibādhase ”-( vā0 saṃ0 14

59.8-2

) iti | pṛṣṭhena
hyeṣā dyāvāpṛthivī'ntarikṣaṃ ca vibādhate

59.9-2

“ viśvakarmā tvā sādayatu ”-iti | viśvakarmā hotāṃ tṛtīyāṃ citimapaśyat | “ antarikṣasya pṛṣṭhe vyacasvatīṃ prathasvatīm ”-iti | antarikṣasya hyetatpṛṣṭhaṃ vyacasvat prathasvat
“ antarikṣaṃ yacchāntarikṣaṃ dṛṃhāntarikṣaṃ mā hiṃsīḥ ”-iti | ātmānaṃ yaccha, ātmānaṃ
dṛṃha, ātmānaṃ mā hiṃsīrityetat

59.10

(dvi ) viśva̍smai prāṇāyāpānāya vyā̍nāyodānāyèti prāṇo vai svayamātṛṇṇā sarvvasmā' u vā'etasmai prāṇaḥ pratiṣṭhāyai caritrāyetīme vai lokāḥ
svayamātṛṇṇā'ima'u lokāḥ pratiṣṭhā caritraṃ vāyuṣṭā'bhipātviti vāyuṣṭā'bhigopāyatvityetunmahyā svastyeti mahatyā svastyetyetucchardiyā śaṃtameneti succharddiḥ śaṃtamaṃ tenetyetutsādayitvā sūdūdohasā'dhivadati tasyokto
bandhuratha sāma gāyati tasyopari bandhuḥ

59.11-2

( ' ) atha diśyā ' upadadhāti | diśo vai diśyā diśa'evaitadupadadhāti
tadyābhirdo vāyurdigbhiranantarhitābhirupaittā 'etāstā 'evaitadupadadhāti
tā' ''evāmūḥ purastādgarbhastambaṃ ca logeṣṭakāścopaddhātyasau vā'āditya'etā'amuṃ tadādityaṃ dikṣvvyahati dikṣu cinoti tā yattraiva
syurbahirddhā tatsyurbahirddhā vā'etadyoneragnikarma sutpurā puṣkaraparṇāttā muḍihṛtytopadadhāti tadenā yonau puṣkaraparṇe pratiṣṭhāpayati tatho haitā 'abahirddhā bhavanti tā 'anantarhitāḥ svayamātṛṇṇāyā 'upadadhātyantarikṣaṃ vai
madhyamā svayamātṛṇṇā 'nantarhitāstadantarikṣāddiśo dadhātyuttarā'uttarāstadantarikṣāddiśo dadhāti retaḥsicorvvelayeme vai retaḥsicāvanayostaddiśo dadhāti tasmādanayordiśaḥ sarvvata 'upadadhāti sarvvatastaddiśo
dadhāti tasmātsarṭvato diśaḥ sarvvataḥ samīcīḥ sarvvatastatsamīcīrdiśo
dadhāti tasmātsarṭvataḥ samīcyo diśaḥ

59.12

( jño ) yadveva̱ diśyā 'upa̱dadhāti | chandā̍m̐si vai diśo gāya̱trī vai
prācī̱ diktri̱ṣṭubdakṣi̍ṇā jaga̱tī pratī̱cyanu̱ṣṭubudī̍cī pa̱ṅktirūrdhvā pa̱śavo̱ vai
chandā̍m̐sya̱ntari̍kṣaṃ madhyamā citira̱ntari̍kṣe tatpaśūndadhāti̱ tasmā̍dantarikśāyatanāḥ paśavaḥ

59.13

( vo ) yadveva diśyā 'upa̱dadhāti | chandā̍m̐si vai diśaḥ paśavo̱ vai
chandā̍m̐syanna̍ṃ paśavo madhyaṃ madhyamā citi̱rmadhyatastadanna̍ṃ dadhāti tā'anantarhitāḥ svayamātṛṇṇāyā'upa̱dadhāti̱ prāṇo vai svayamātṛ̍ṇṇā'nantarhitaṃ
tutprāṇā'nnaṃ dadhātyuttarā 'uttaraṃ tṛtprāṇā'nnaṃ dadhāti retaḥsicorvvelayā
pṛṣṭayo vai retaḥsicau madhyamu pṛṣṭayo madhyata 'evāsminnetadannaṃ dadhāti
savvṛrta'upaddhātita savvṛta'evāsminnetadannaṃ dadhāti

59.14

rājñyasi prācī dik | ( gvi ) vi̱irāḍasi dakṣiṇā diksamrāḍasi pratīcī
diksvarāḍasyudīcī digvipatnyasi bṛhatī digiti nā̱āmānyāsā̱metāni
nā̱magrā̱hamevainā'etadupadadhāti tā nānopaddhāta nāna sādayati nānā
sūdadohasā'bhivadati nānā hi diśaḥ

59.115

iti prathamaprapāṭhake navamaṃ brāhmaṇam || 8-1-9 || ( 3. 1. )
iti prathamaḥ prapāṭhakaḥ samāptaḥ || kaṇḍikāsaṃkhyā

Linked texts (1)