<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Brāhmaṇas (ritual exegesis)](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana) › [Śatapathabrāhmaṇa](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha) › [Citikanda](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda) › 59

# Citikanda 59

Citikāṇḍa 59

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [59.6](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.6) — 1 part

### [59.2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.2)

2  
tṛtīyāṃ citimupadadhāti | (tye) etadvai devā dvitīyāṃ citiṃ citvā  
samārohannūrdhvaṃ pṛthivyā'arvācīnamantarikṣāttaddeva tutsa̍skṛtya samārohun 1  
(hum̐ste) te'bruvan | (vaṃśce) cetayudhvamiti citimicchateti vāva tṛdabruvannita'ūrdhvamicchateti te ceta̍yamānā'antarikṣameva bṛhatīṃ tṛtīyāṃ  
citimapaśyaṃstebhya'eṣu loko'cchadayat

### [59.3](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.3)

( ttu ) tṛ'indrāgnī'abruvan | (nyu) yuvuṃ na'imāṃ tṛtīyāṃ citimupadhattamiti kiṃ nau tuto bhaviṣyatīti yuvameva naḥ śreṣṭhau bhaviṣyatha'iti tatheti  
tebhya 'etāmindrāgnī tṛtīyāṃ citimupādadhattāṃ tṛsmādāhurindrāgnī'eva  
devānām̐ śreṣṭhṭhāviti

### [59.4](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.4)

sa vā'indrāgnibhyāmupadadhāti | viśvakarmaṇā sādayatīndrāgnī ca vai  
viśvakarmā caitāṃ tṛtīyāṃ citimapaśyaṃstasmādindrāgnibhyāmupadadhāti̍  
viśvakarmaṇā sādayati

### [59.5](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.5)

yudvevendrāgnibhyāmupadadhāti | viśvakarmaṇā sādayati prajāpatiṃ visrastaṃ  
devatā 'ādāya vyudakrāmaṃstasyendrānnī ca viśvakarmā ca madhyamādāyotkramyātiṣṭhan

### [59.6](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.6)

( staṃstā ) nvānabravīt | ( du) upa meta prati ma'etaddhatta yena me yūyamudukramiṣṭheti kiṃ nastato bhaviṣyatīti yuṣmaddevutyameva ma'etudātmano  
bhaviṣyatīti tatheti tadasminnetadindrāgnī ca viśvakarmā ca pratyadadhuḥ

### [59.6.p1](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.6.p1)

śatam 4400

### [59.7](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.7)

( stu ) tudyaiṣā madhya̱mā svayamātṛṇṇā | ( ṇṇe ) etudsya tudātmanastadyadetāma̱tropadadhāti yadevāsyaiṣā''tmanastudasminnetatpratidadhāti  
tasmādetāmatropadadhāti

### [59.8](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.8)

( trī ) indrāgnī'avyathamānām | ( mi ) iṣṭakāṃ dṛem̐hataṃ yuvamiti yuthaiva  
yujustathā bandhuḥ pṛṣṭhena dyāvāpṛthivī'antarikṣaṃ ca vibādhasa'iti pṛṣṭhena  
hyeṣā dyāvāpṛthivī'antarikṣaṃ ca vi̱ibādhate

### [59.9](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.9)

viśvakarmā tvā sādayatviti | viśvakarmā hyetāṃ tṛtīyāṃ citimapaśyadantarikṣasya pṛṣṭhe vyacasvatīṃ prathasvatīmityantarikṣasya hyetatpṛṣṭhaṃ vyacasvatprathasvadantarikṣaṃ yacchāntarikṣaṃ dṛem̐hāntarikṣaṃ mā him̐ṃsīrityātmānaṃ  
yacchātmānaṃ dṛem̐hātmānaṃ mā him̐ṃsīrityetat

### [59.7-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.7-2)

tadyaiṣā madhyamā svayamātṛṇṇā-etadasya tadātmanaḥ| tadyadetāmatropadadhāti-yadevāsyaiṣā ''tmanaḥtadasminnetatpratidadhāti | tasmādetāmatropadadhāti

### [59.11](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.11)

“ indrāgnī'avyathamānāmiṣṭakāṃ dṛm̐hataṃ yuvam ”-iti | yathaiva yajustathā bandhuḥ  
“ pṛṣṭhena dyāvāpṛthivī'antarikṣaṃ ca vibādhase ”-( vā0 saṃ0 14

### [59.8-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.8-2)

) iti | pṛṣṭhena  
hyeṣā dyāvāpṛthivī'ntarikṣaṃ ca vibādhate

### [59.9-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.9-2)

“ viśvakarmā tvā sādayatu ”-iti | viśvakarmā hotāṃ tṛtīyāṃ citimapaśyat | “ antarikṣasya pṛṣṭhe vyacasvatīṃ prathasvatīm ”-iti | antarikṣasya hyetatpṛṣṭhaṃ vyacasvat prathasvat  
“ antarikṣaṃ yacchāntarikṣaṃ dṛṃhāntarikṣaṃ mā hiṃsīḥ ”-iti | ātmānaṃ yaccha, ātmānaṃ  
dṛṃha, ātmānaṃ mā hiṃsīrityetat

### [59.10](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.10)

(dvi ) viśva̍smai prāṇāyāpānāya vyā̍nāyodānāyèti prāṇo vai svayamātṛṇṇā sarvvasmā' u vā'etasmai prāṇaḥ pratiṣṭhāyai caritrāyetīme vai lokāḥ  
svayamātṛṇṇā'ima'u lokāḥ pratiṣṭhā caritraṃ vāyuṣṭā'bhipātviti vāyuṣṭā'bhigopāyatvityetunmahyā svastyeti mahatyā svastyetyetucchardiyā śaṃtameneti succharddiḥ śaṃtamaṃ tenetyetutsādayitvā sūdūdohasā'dhivadati tasyokto  
bandhuratha sāma gāyati tasyopari bandhuḥ

### [59.11-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.11-2)

( ' ) atha diśyā ' upadadhāti | diśo vai diśyā diśa'evaitadupadadhāti  
tadyābhirdo vāyurdigbhiranantarhitābhirupaittā 'etāstā 'evaitadupadadhāti  
tā' ''evāmūḥ purastādgarbhastambaṃ ca logeṣṭakāścopaddhātyasau vā'āditya'etā'amuṃ tadādityaṃ dikṣvvyahati dikṣu cinoti tā yattraiva  
syurbahirddhā tatsyurbahirddhā vā'etadyoneragnikarma sutpurā puṣkaraparṇāttā muḍihṛtytopadadhāti tadenā yonau puṣkaraparṇe pratiṣṭhāpayati tatho haitā 'abahirddhā bhavanti tā 'anantarhitāḥ svayamātṛṇṇāyā 'upadadhātyantarikṣaṃ vai  
madhyamā svayamātṛṇṇā 'nantarhitāstadantarikṣāddiśo dadhātyuttarā'uttarāstadantarikṣāddiśo dadhāti retaḥsicorvvelayeme vai retaḥsicāvanayostaddiśo dadhāti tasmādanayordiśaḥ sarvvata 'upadadhāti sarvvatastaddiśo  
dadhāti tasmātsarṭvato diśaḥ sarvvataḥ samīcīḥ sarvvatastatsamīcīrdiśo  
dadhāti tasmātsarṭvataḥ samīcyo diśaḥ

### [59.12](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.12)

( jño ) yadveva̱ diśyā 'upa̱dadhāti | chandā̍m̐si vai diśo gāya̱trī vai  
prācī̱ diktri̱ṣṭubdakṣi̍ṇā jaga̱tī pratī̱cyanu̱ṣṭubudī̍cī pa̱ṅktirūrdhvā pa̱śavo̱ vai  
chandā̍m̐sya̱ntari̍kṣaṃ madhyamā citira̱ntari̍kṣe tatpaśūndadhāti̱ tasmā̍dantarikśāyatanāḥ paśavaḥ

### [59.13](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.13)

( vo ) yadveva diśyā 'upa̱dadhāti | chandā̍m̐si vai diśaḥ paśavo̱ vai  
chandā̍m̐syanna̍ṃ paśavo madhyaṃ madhyamā citi̱rmadhyatastadanna̍ṃ dadhāti tā'anantarhitāḥ svayamātṛṇṇāyā'upa̱dadhāti̱ prāṇo vai svayamātṛ̍ṇṇā'nantarhitaṃ  
tutprāṇā'nnaṃ dadhātyuttarā 'uttaraṃ tṛtprāṇā'nnaṃ dadhāti retaḥsicorvvelayā  
pṛṣṭayo vai retaḥsicau madhyamu pṛṣṭayo madhyata 'evāsminnetadannaṃ dadhāti  
savvṛrta'upaddhātita savvṛta'evāsminnetadannaṃ dadhāti

### [59.14](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.14)

rājñyasi prācī dik | ( gvi ) vi̱irāḍasi dakṣiṇā diksamrāḍasi pratīcī  
diksvarāḍasyudīcī digvipatnyasi bṛhatī digiti nā̱āmānyāsā̱metāni  
nā̱magrā̱hamevainā'etadupadadhāti tā nānopaddhāta nāna sādayati nānā  
sūdadohasā'bhivadati nānā hi diśaḥ

### [59.115](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59.115)

iti prathamaprapāṭhake navamaṃ brāhmaṇam || 8-1-9 || ( 3. 1. )  
iti prathamaḥ prapāṭhakaḥ samāptaḥ || kaṇḍikāsaṃkhyā

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.59) · Pramāṇa
