Pramāṇa · Search · About · API

Citikanda 60: atha dvitīyaprapāṭhake prathamaṃ brāhmaṇam

Citikāṇḍa 60

Language
Sanskrit

atha dvitīyaprapāṭhake prathamaṃ brāhmaṇam

60.1

tṛtīyā'dhyāye ca dvitīyaṃ brāhmaṇam
atha vi̱śva̱jyoti̍ṣamupadadhāti | vāyurvai madhya̱mā vi̱śva̱jyoti̍rvāyurhya1aivāntarikṣaloke vi̱śvaṃ jyoti̍rvāyume̱vaitadupa̍dadhāti tāmanantarhitāṃ di̱śyābhya'upadadhāti dikṣu tadvāyuṃ dadhāti tasmātsarvvāsu dikṣu vāyuḥ

60.2

( yaṃ ) yadveva vi̱śva̱jyoti̍ṣamupada̱dhāti | prajā vai vi̱śva̱jyotiḥ prajā
hyevevaṃ vi̱śvaṃ jyotiḥ pra̱jananama̱vaitadupa̍dadhāti tāmanantarhitāṃ di̱śyābhya'upadadhāti dikṣu tatprajā dadhāti tasmātsarvvāsu dikṣu prajāḥ

60.3

(0) vi̱śvaka̍rmā tvā sādayatviti | vi̱śvaka̍rmā hyetāṃ tṛtīyāṃ citimapaśyadantarikṣasya pṛṣṭhe jyotiṣmatīmityantarikṣasya hyeṣaṃ pṛṣṭhe
jyotiṣmānvāyuḥ

60.4

( ñvi ) viśvasmai̍ prāṇāyāpānāya̍ vyānāyeti prāṇo vai viśva̱jyotiḥ
sarvvasmā'u̱ hyetasmai̍ prāṇo viśvaṃ jyoti̱ryaccheti sarvvaṃ jyoti̱ryacchetye̱taddvāyuṣṭe'dhi̍patiriti vāyume̱vāsyā 'adhi̍patiṃ karoti sādayitvā
sūda̱dohasā'bhima̍rdati tasyokto bandhuḥ

60.5

( u ) atha̱rttavyā'upa̱dadhāti | ( tyu ) ṛ̱tava'ete yadṛ̱tavyā 'ṛ̱tūnaivaitadupadadhāti nabhaśca nabha̱syaśca vārṣikāvṛ̱tū'iti nāmanī'ena̱yorete
nāmabhyāme̱vaine'etadupa̍dadhāti dve'iṣṭake bhavato dvau hi māsāvṛ̱tuḥ sakṛtsādayatyekaṃ tadṛ̱tuṃ karotyavakāsūpadadhātyavakābhiḥ pra̱cchādayatyāpo vā'avakā'apastade̱tasminnṛ̱tau dadhāti tasmādetasminnṛ̱tau bhūyi̍ṣṭhaṃ varṣati

60.6

( tya ) athottare | ( 28 ) iṣaścorja̍śca śāradāvṛtū'ḍuti nāmanī 'enayoraite nāmabhyāme̱vaine 'etadupadadhāti dve'ḍuṣṭake bhavato dvau hi māsāvṛtuḥ
sakṛtsādayatyekaṃ tadyutaṃ karotyavakāsūpadadhātyāpo vā'avakā 'apastudetasya'rttaḥ purastāddadhāti tasmādetasya'rttaḥ purastādvarṣati nopariṣṭātpracchādayati tasmānna tathaivopariṣṭādvarṣati

60.7

tadyudetā 'atropaddhāti | saṃvvatsara 'eṣo'gnirima' u lokāḥ saṃvvatsarastasyāntarikṣameva madhyamā citirantarikṣamasya varṣāśaradāvṛtū tadyudetā
'atropaddhāti budevā̱āsyaitā 'ātma̱nastadasminnetatpratidadhāti tasmādetā'atropaddhāti

60.8

ya̱dvevaitā 'atropaddhāti | prajāpatireṣo'gniḥ saṃvvatsara 'u prajāpatistasya mudhyameva madhyamā citirmadhyamasya varṣāśaradāvṛtū tadyudetā'atropaddhāti ya̱devā̱syaitā'ātma̱nasta̱dasminnetatpratidadhāti tasmādetā'atropaddhāti

60.9

tā vā'etāḥ | ( śca ) catasra 'ṛtavyā madhyamāyāṃ citā'upaddhāti
dve dve'itarāsu citiṣu catuṣpādā vai paśavo'ntarikṣaṃ madhyamā citirantarikṣe tatpaśūndadhāti tasmādantarikṣāyatanāḥ paśavaḥ

60.10

( vo ) yudveva catasraḥ | ( śva ) catuṣpādā vai paśavo'nnaṃ paśavo madhyaṃ
madhyamā citirmadhyatastadannaṃ dadhāti

60.11

yudveva catasraḥ | ( śva ) caturakṣaraṃ vā'antarikṣaṃ dvyakṣarā'itarāścitayastadyāvadantarikṣaṃ tāvattatkṛtvopaddhāti

60.12

yudveva catasraḥ | paśūreṣa yudagnirmadhyaṃ tatprati paśuṃ vyuriṣṭhaṃ karoti tasmānmadhyaṃ prati paśurvvariṣṭhaḥ

60.13

( stā ) tā vā'etāḥ | ( śru ) catasra 'ṛtuvyāstāsāṃ viśva̱jyotiḥ
pañcamī pañca diśyāstaduśa duśākṣarā virāḍannaṃ vi̱rānmudhyaṃ madhyamā
citirmadhyatastadannaṃ dudhāti tā'anantarhitāḥ svayamātṛṇṇāyā' upadadhāti
prāṇo vai svayamātṛṇṇā 'nantarhitaṃ tprāṇādannaṃ dudhātyuttarā' uttaraṃ tprāṇādannaṃ dadhāti

60.14

( tyu ) atha prāṇabhṛta' upadadhāti | prāṇā vai prāṇabhṛtaḥ prāṇāne̱vaitadupadadhāti tā daśa bhavanti daśa vai prāṇāḥ pūrvārdha'upadadhāti purastāddhīme
prāṇā'āyurme pāhi jyotirme yaccheti prāṇo vai jyotiḥ prāṇaṃ me yacchetye̱vaitadāha tā'anantarhitā'ṛtuvyābhya'upadadhāti prāṇo vai vāyurṛtuṣu tadvāyuṃ pratiṣṭhāpayati

Linked texts (1)