Citikanda 62
Citikāṇḍa 62
- Language
- Sanskrit
62.1
iti dvitīyaprapāṭhake dvitīyaṃ brāhmaṇam || 8-2-2 || ( 3. 3. )
atha vālakhilyyā 'upa̍dadhāti | prāṇā vai vvālakhilyyāḥ prāṇāne̱vaitadu̍padadhāti tā yadvālakhilyā nāma yadvā'u̱rvara̱yo'sa̍mbhinnaṃ bhurvāti khila 'iti
vai tadācakṣate vvālamātrāddu heme prāṇā'asambhinnrāste yudvālamātrā'sa̍mbhinrāsta̱smādvālakhilyāḥ
62.2
sa vai sapta purastādupadadhāti | sapta paścāttuyāḥ sapta purastādupadadhāti
yu'eveme sapta purastātprāṇāstānasminnetuddadhāti
62.3
(tyu ) atha yāḥ sapta paścāt | (de ) eṣāmevaitutprāṇānāmevānprāṇānmatipratīnkaroti tasmādyudebhi'nnamatti tudaitairutyeti
62.4
yudveva sapta purastādupadadhāti | sapta vā'ime purastātprāṇāścatvāri dorbāhvāṇi śiro grīvā yudūrdhvaṃ nābhaistatsaptamamaṅge'ṅge hi prāṇa 'ete vai sapta
purustātprāṇāstānasminnetaddadhāti
62.2-2
sa vai sapta purastādupadadhāti | sapta paścāt | tadyāḥ sapta purastādupadadhāti-yadaeveme, sapta purastātprāṇāstānasminnetaddadhāti
62.3-2
atha yāḥ sapta paścāt | eṣāmevaitatprāṇānāmetānprāṇānpratipratīnkaroti | tasmādyadebhirannamattitadetairatyeti
62.4-2
yadveva sapta purastādupadadhāti | sapta vā'ime purastātprāṇāḥ-catvāri dorbāhvāṇi, śiraḥ, grīvā,
yadūrdhvaṃ nābheḥ-statsaptamam | aṅge'ṅge hi prāṇaḥ | ete vai sapta purastātprāṇāḥ-tānasminnetaddadhāti
62.5
(ntyu ) atha yāḥ sapta paścāt | ( tsa ) sapta vā'ime paścātprāṇāścatvāryūrvaṣṭhīvāni dve pratiṣṭhe yadvā'nābhestatsaptamamaṅge'ṅge hi prāṇo'ete vai sapta
paścātprāṇāstānsminnetaddadhāti
62.6
mūrddhā'si rāṭ | ( ḍdhu ) dhruvā'si dharūṇā dhartryasi dharaṇī yantrī rāḍyantryasi yamanī dhruvā'si dharitrītyetānevāsminnetaddhruvānprāṇānyacchati
62.7
yadveva vālakhilyā'upaddhāti | ( tye ) etadvai devā vālakhilyābhirevemāllo̱kāntu̱sañccāra̱taśca̱ordhvāna̱mutaścā̱rvācasta̱thaivaitadyaja̍māno
vālakhilyābhirevemāllo̱kāntsa̱tyātī̱taśca̱ordhvāna̱mutaścā̱rvāca̍ḥ
62.8
(vo) mū̱rddhā'si̱ rāḍati̍ma̱ loka̱marohan | ( ndhru) dhruvā'si dharuṇe̱tyantarikṣaṃ
lo̱kaṃ dhūryya̍si̱ dharaṇī̱tyamu̍ṃ lo̱kamāyu̍ṣe tvā varca̍se tvā kṛ̱ṣyai tvā kṣemā̍ya
tveti̍ catvāraścatuṣpadāḥ paśavo'nna̍ṃ paśa̱vasta̱dyattaiścatu̍rbhiśścatuṣpādaiḥ paśubhi̍retenā̱nnenā̱muṣmiṃllo̱ke pratyati̍ṣṭhaṃsta̱thaivaitadyaja̍māna 'e̱taiścatu̍rbhiśścatuṣpādaiḥ
paśu̍bhiretenā̱nnenā̱muṣmi̍llo̱ke pra̍titiṣṭhati
62.9
sa sa parāṅiva roha̍ḥ | ( ' ) iya̱m vai pratiṣṭhā̍ te devā'i̱māṃ pratiṣṭhā̱mabhipratyāyaṃsta̱thaivaitadyaja̍māna 'i̱māṃ pratiṣṭhā̱mabhipretyaiti̍
62.10
yantrī rāḍityamuṃ loka̱marohan | ( nyu ) ya̱ntyasi yamanītya̱ntarikṣalokaṃ
dhruvā'si dha̱ritrītīmaṃ loka̱miṣe tvorje tvā ra̱yyai tvā poṣāya tveti catvāraścatuṣpādāḥ paśavo'nnaṃ paśa̱vasta̱detaiścaturbhi̱iścatuṣpādaiḥ pa̱śubhiretenānnenāsmim̐lloke pratyatiṣṭham̐stathaivaitadyajamāna 'etaiścaturbhi̱iścatuṣpādaiḥ pa̱śubhiretenānnenāsmim̐lloke pratitiṣṭhati
62.11
( tya ) athātaḥ saṃskarotireva | yā 'amūrekādaśeṣṭakā 'upaddhāta yoḍaso
prathamo'nuvākastadantarikṣa samatmā tadyattā 'ekādaśa bhavantyekādaśākṣarā vai triṣṭuppraiṣṭubhamantarikṣamatha yā 'uttarāḥ ṣaṣṭiḥ sa vāyuḥ sa
prajāpatiḥ so'gniḥ sa yajamānaḥ
62.12
( staṃ ) tadyāḥ pura̱stādupada̍dhāti | śiro̱'sya tāstā daśa̍ bhavanti daśa̍
vai prāṇāḥ prāṇā'u vai śiraḥ pūrvārdha 'upadadhāti pura̱stāddhīdaṃ śiraḥ
62.13
( 'o'tha ) atha yā dakṣiṇataḥ | ( to ) yadūrdhvaṃ madhyādavācīna śīṣṇa̍stada̱sya tā'atha yāḥ paścādyadūrdhvaṃ pratiṣṭhāyā'avācīnaṃ ma̱dhyāttadasya
tāḥ pratiṣṭhaivottarataḥ
62.14
( sta ) tadyāḥ sapta̱ pura̱stādvālakhilyā 'upada̍dhāti | yu'eveme sapta̱
pura̱stātprāṇāstānsminnetaddadhāti tā'anantarhitā 'etābhyo daśabhya
'upadadhātyanantarhitāṃstucchīṣṇa̍ḥ prāṇāndadhāti
62.16
( tyu ) atha yāḥ sapta̱ paścāt | ( dyu ) yu'eveme sapta̱ paścātprāṇāstānasminne̱taddadhāti tā'anantarhitā'e̱tābhyo dvādaśabhya'upadadhātyanantarhitāṃstudātmanaḥ prāṇāndadhāti sa'eṣa vāyuḥ prajāpatira̍sminne̱ṣubhe'ntarikṣe samantaṃ parya̍ktastadyattṛtīyāṃ citimupadadhāti vāyuṃ caiva tada̱ntarikṣaṃ
ca saṃskarutyopadhatte'tha lokampṛṇe'upadadhātyasyā̱ā saṃsra̱tyāṃ tayorupari
bandhuḥ purīṣaṃ nivapati tasyopari bandhuḥ
62.8-2
iti dvitīyaprapāṭhake tṛtīyaṃ brāhmaṇam || 8-2-3 || ( 3. 4 . )
iti tṛtīyo'dhyāyaḥ samāptaḥ
62.7-2
3
ntāhitāḥ ' ityarthaḥ | ' sa eṣaḥ ' prāṇabhṛdādivālakhilyānta iṣṭakārūpaḥ prāṇaśarīravān ' prajāpatiḥ '
' asmin ' svayamātṛṇṇāyutavyāhṛtikādaśeṭakārūpe vaiṣṭubhe'ntarikṣe ' ' samantaṃ paryaktaḥ' parivyāpto vartate | 'tat '
tasmād imām ' tṛtīyāṃ citimupadadhāti ' iti ' yat '' tat ' tenopadhānena ' vāyum ' ' antarikṣaṃ ca '
' saṃkṛtya ' upahitavānbhavati | atha lokaṃpṛṇe iti | dve iṣṭake upadadhyāt | tayorbrāhmaṇamupari vakṣyate
(8|7|2|1) | atha ' purīṣaṃ nivapati ' tasyāpi brāhmaṇamuttaratra vakṣyata ityatidiśati-tasyopari bandhuriti
kāṇḍāvasāne “ asau vā ādityo lokampṛṇā iti- (śa. pa. 8
Linked texts (1)
- Mādhyandina — Sanskrit