[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Brāhmaṇas (ritual exegesis)](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana) › [Citikanda](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda) › 67 # Citikanda 67 Citikāṇḍa 67 - **Language:** Sanskrit ### [67.1](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.1) (4 | 2) atha sṛṣṭīrupadadhāti | ( tye ) etadvai prajāpatiḥ sarvāṇi bhūtāni pāpmano mṛtyormuktvā'kāmayata prajāḥ sṛjeya prajāyeyeti ### [67.2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.2) sa prāṇānabravīt | ( dyu ) yuṣmābhiḥ sahemāḥ prajāḥ prajanayānīti te vai kena stoṣyāmaha 'iti mayā caiva yuṣmābhiśceti tatheti te prāṇaiścaiva pra̱jāpa̍tinā cāstuvata yuddu ha̱ kiṃ ca̍ devāḥ kurva̍te stome̍naiva tatkurva̍te ya̱jño vai stomo ya̱jñenaiva tatkurva̍te tasmādu sarvāsvevāstuvatāstuvatetyanu̱vartate ### [67.3](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.3) (ta') eka̍yā'stuvateti | vāgvā'ekā vācaiva tada̍stuvata pra̱jā 'adhīyanteti prajā'atrādhīyanta prajāpa̍tiradhipatirāsī̱diti prajāpatiratrādhipatirāsīt ### [67.4](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.4) (tti) tisṛbhirastuvateti | trayo vai prāṇāḥ prāṇa' udāno vyānastaireva tdastuvata brahmā'sṛjyateti brahmātrāsṛjyata brahmaṇaspatiradhipatirāsīḍiti brahmaṇaspatiratrādhipatirāsīt ### [67.5](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.5) (tpa) pañcabhirastuvateti | 'eveme manaḥpañcamāḥ prāṇāstaireva tdastuvata bhūtānyasṛjyanteti bhūtānyatrāsṛjyanta bhūtānāṃ patiradhipatirāsīḍiti bhūtānāṃ patiratrādhipatirāsīt ### [67.6](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.6) (tsa) saptabhirastuvateti | 'eveme sapta śīrṣanprāṇāstaireva tdastuvata sapta'ṛṣayo'sṛjyanteti sapta'rṣayo'trāsṛjyanta dhātā'dhipatirāsīḍiti dhātā'trādhipatirāsīt ### [67.7](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.7) (nna) navabhirastuvateti | nava vai prāṇāḥ sapta śīrṣanvāñcau dvau taireva tdastuvata pitaro'sṛjyanteti pitaro'trāsṛjyantāditiradhipalyāsīdityaditiratrādhipalyāsīt ### [67.8](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.8) ( śatam 4500 ) (de) ekāda̱śabhirastuvateti | daśa̱ prāṇā'ātmaikāda̱śaste̍naiva̱ tada̍stuvata'ṛtavo'sṛjyantetyṛtavo'trāsṛjyantārtavā' adhipataya āsannityārtavā' atrādhipataya āsan ### [67.9](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.9) (saṃkha) trayoda̱śabhirastuvateti | daśa prāṇā dve pratiṣṭhe'ātmā trayodaśaste̍naiva̱ tada̍stuvata māsā' asṛjyanteti māsā' atrāsṛjyanta saṃvvatsaro'dhipatirāsīditi saṃvvatsaro'trādhipatirāsīt ### [67.10](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.10) (tpa) pañcada̱śabhirastuvateti | daśa̱ hastyā' aṅgulayaścatvāri dorbāhūvāṇi yadūrddhaṃ nābhestatpañcadaśaṃ te̍naiva̱ tada̍stuvata kṣatra̱masṛjyateti kṣatra̱matrāsṛjyatendro'dhipatirāsīditīndro'trādhipatirāsīt ### [67.11](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.11) (tsa) saptada̱śabhirastuvateti | daśa̱ pādyā 'aṅgulayaścatvāryūrdhvaṃṣṭīṣṭhāni dve pratiṣṭhe ṣadaṅgānyābhestutsaptadaśaṃ tenaiva tudastovata grāmyāḥ paśa̱vo'sṛjyanteti grāmyāḥ paśavo'trāsṛjyanta bṛhaspatiradhipatirāsīditi bṛhaspatiratrādhipatirāsīt ### [67.12](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.12) (nnra ) navadaśabhirastuvanteti | daśa hastyā' aṅgulayo nava prāṇāstaireva tudastovata śūdrāryāvasṛjyetāmiti śūdrāryāvatrāsṛjyetāmahorātre'adhipattī ' āstāmityahorātre ' atrādhipattī ' āstām ### [67.13](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.13) ( mre ) ekavi m̐śatyā'stuvanteti | daśa hastyā ' aṅgulayo daśa pādyā ' ātmaikavi m̐śastenaiva tudastovataikaśaphāḥ paśavo'sṛjyantetyekaśaphāḥ paśavo'trāsṛjyanta vvaruṇo'dhipatirāsīditi vvaruṇo'trādhipatirāsīt ### [67.14](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.14) ( mru ) trayovi m̐śatyā'stuvanteti | daśa hastyā ' aṅgulayo daśa prādyā dve pratiṣṭhe'ātmā trayovim̐śastenaiva tudastavanta kṣudrāḥ paśavo'sṛjyanteti kṣudrāḥ paśavo'trāsṛjyanta pūṣā'dhipatirāsīditi pūṣā'trādhipatirāsīt ### [67.15](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.15) (tpṛ) pañcavim̐śatyā'stuvateti | daśa hastyā 'aṅgulayo daśa pādyāścatvāryyaṅgānyātmā pañcavim̐śastenaiva tudastavatāraṇyāḥ paśavo'sṛjyantetyāraṇyāḥ paśavo'trāsṛjyanta vāyurādhipatirāsīditi vāyuratrādhipatirāsīt ### [67.16](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.16) ( tsa ) saptavim̐śatyā'stuvateti | daśa hastyā ' aṅgulayo daśa pādyāścatvāryyaṅgāni dve pratiṣṭhe'ātmā saptavim̐śastenaiva tudastavanta dyāvāpṛthivī vyaitāmiti dyāvāpṛthivī'atrā vyaitāṃ vasavo rudrā 'ādityā'anuvyyāyanniti vyasavo rudrā 'ādityā 'atrānuvyāyaṃsta'evādhipataya'āsanniti tu' u evātrādhipataya'āsan ### [67.17](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.17) ( ña ) navaviśatyā̍'stuva̱nniti̍ | da̱śa hastyā̍ 'a̱ṅgulayo daśa pādyā̍ nava prāṇāstairai̱va tada̍stuvata vana̱spataya̍ 'sṛjyanta̱ti vana̱spata̱yo'trāsṛ̍jyanta somo'dhipatirāsīditi somo'trādhipatirāsīt ### [67.18](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.18) ( ḍe ) eka̍triśatā̍'stuva̱nniti̍ | daśa hastyā̍ 'a̱ṅgulayo daśa pādyā̍ daśa prāṇā 'ā̱tmairkātriśa̍stairnaiva tada̍stuvata pra̱jā 'asṛjyante̱ti pra̱jā 'atrāsṛ̍jyanta yuvāśvā̱yavā̍śvādhipataya 'āsanniti pūrvapakṣāparapakṣā 'evātrā̍dhipataya 'āsan ### [67.19](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.19) ( saṃśca ) traya̍striśatā̍'stuva̱nniti̍ | daśa hastyā̍ 'a̱ṅgulayo daśa pādyā̍ daśa prāṇā dve pratiṣṭhā̍''tmā traya̍striśa̍stairai̱va tada̍stuvata bhūtā̱nya̍śāmya̱nniti sarvā̍ṇi bhūtānya̱trāśāmyanpra̱jāpa̍tiḥ parame̱ṣṭhayadhi̍patirāsīditi pra̱jāpa̍tiḥ parame̱ṣṭhayatrādhi̍patirāsīt ### [67.20](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.20) ( kāṇḍasyārdham ) ( ttā ) tā vā'etāḥ | saptadaśaṣṭakā 'upa̍dadhāti saptadaśo vai saṃvvatsaraḥ prajāpatiḥ sa prajanayitā tadetena vai saptadaśena saṃvvatsareṇa prajāpatinā prajanayitretāḥ prajāḥ prājanayadyatprājanayadasṛjata tadyadasṛjata tasmātsṛṣṭyastāḥ sṛṣṭvā''tmantrāpādayata tathaivaitadyajamāna 'etena saptadaśena saṃvvatsareṇa prajāpatinā prajanayitretāḥ prajāḥ prajanayati tāḥ sṛṣṭvā''tmanprapāda̱yate retaḥsicorvvelayā pṛṣṭayo vai retaḥsicau madhyamu pṛṣṭyo madhyata 'evāsminnetāḥ prajāḥ prapādyati sarvvata ' upada̍dhāti sarvvata 'evāsminnetāḥ prajāḥ prapādayati ### [67.8-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.8-2) iti dvitīyaprapāṭhake ṣaṣṭhaṃ brāhmaṇam || 8-2-6 || ( 4. 3. ) iti dvitīyaḥ prapāṭhakaḥ samāptaḥ ### [67.105](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67.105) 2 kaṇḍikāsaṃkhyā ## Linked texts (1) - [Mādhyandina](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha*madhyandina.8.4.3.1) — Sanskrit --- Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.67) · Pramāṇa