<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Brāhmaṇas (ritual exegesis)](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana) › [Citikanda](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda) › 69

# Citikanda 69

Citikāṇḍa 69

- **Language:** Sanskrit

### [69.1](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.1)

4  
pañcamīṃ citimupadadhāti | (tye) etadvai devāścaturthīṃ citiṃ citvā samārohannyūdūrdhvamantarikṣādavacī̱naṃ diva̱staddeva tatsaṃskṛtya samārohan

### [69.2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.2)

( huṃste) te'bruvan | (vaṃśce) cetayadhvamiti citimicchateti vāva tadabruvannita'ūrdhvamicchateti te cetayamānā divameva virājaṃ pañcamīṃ citimapaśyaṃstebhyo'eṣa loko'cchadayat

### [69.3](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.3)

(tte) te'kāmayanta | (ntā) asapatnāmamuṃ lokamanupavādhaṃ kurvīmaṅgīti te'bruvannupa bujjānīta yuthumaṃ lokamasapatnamanupabādhaṃ karavāmahā 'huti  
te'bruvaṃścetayadhvamiti citimicchateti vāva tadabruvaṃstadicchata yuthemaṃ lokamasapatnamanupabādhaṃ karavāmahā 'huti

### [69.4](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.4)

te cetuyamānāḥ | ( ' ) etā 'huṣṭakā 'apaśyannasapanāstā ' upādadhata  
tābhiretaṃ lokamasapatnamanupabādhamakurvvata tadyudetābhiretaṃ lokamasapatnamanupabādhamakurvvata tasmādetā 'asapanāstathaivaitadyajamāno yudetā ' upaḍudhātyetamevaitallokamasapatnamanupabādhaṃ kurute sarvvata 'upaddhāta sarvvata  
'evaitadetaṃ lokamasapatnamanupabādhaṃ kurute parārdha'upaddhāti sarvvamevaitadetaṃ  
lokamasapatnamanupabādhaṃ kurute

### [69.5](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.5)

(te'tha) atha virāḍa upadadhāti | (tye) eṣā vai sā virādyāṃ taddevā  
virājaṃ pañcamīṃ citimapaśyaṃstā daśa daśopadadhāti daśākṣarā virāṅ  
virāḍeṣā citiḥ sarvvata 'upadadhāti yo vā'ekasyāṃ diśi virājati na  
vai sa virājati yo vāva sarvvāsu dikṣu virājati sa eva virājati

### [69.6](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.6)

yudvevaitā'a̍sapatnā'upa̍dadhāti | (tye) etadvai prajāpatimetasminnātmanaḥ prati̍ihite sarvvataḥ pāpmopāyatata so'etā'iṣṭakā'apaśyadasapatnāstā'upādhatta tābhistaṃ pāpmānamapāhata pāpmā vai sa̱patnastadyadetābhiḥ  
pāpmāna̍tham̐ sapatnamapāhata tasmādetā'asapatnāḥ

### [69.7](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.7)

( sta ) tadvā'etatkriyate | yuddevā'akurvvanni̱idaṃ nvimatham̐ su pāpmā nopayatate ya̱ttveva̱tkaroti yuddevā'akurvvastatkaravāṇītyatho yu'eva pāpmā  
yuḥ satna̍stume̱vābhi̍rupaha̱te taya̱dde̱vābhiḥ pā̱pmāna̱ satna̍mapaha̱te tasmā̍ddevā'asapannāḥ sa̱rvvata̍'upaddhati sa̱rvvata̍'evaitatpā̱pmāna̱ satna̍mapahate parā̱rdha'upaddhati survvasmādevaitadā̱tmanaḥ pā̱pmāna̱ satna̍mupaha̱te

### [69.8](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.8)

su purastā̱ḍupa̍dadhāti | ( tyu ) agne jātānpraṇudā naḥ sa̱tnāniti yuthaiva  
yujusta̱thā bandhuratha paścātsahasā jātānpraṇudā naḥ sa̱tnāniti yuthaiva  
yujusta̱thā bandhuḥ

### [69.9](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.9)

sā yā purastāda̱gniḥ | sā yā paścāda̱gniḥ so'gni̱naiva tatpura̱stātpā̱pmānamapāhatāgninā paścāttathaivautadyaja̍māno'gni̱naiva pura̱stātpā̱pmānamapahute'gninā paścāt

### [69.12](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.12)

( te'tha ) atha madhyè | ( ṣye'gneḥ ) agneḥ purīṣamasīti brahma vai caturthī  
citiragniru vai brahma tasyā 'etatpurīṣamiva yutpañcamyapso nāmeti  
tasyokto bandhuḥ

### [69.14](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.14)

(stāṃ ) tāṃ prācīṃ tiraścīmupadadhāti | ( tye ) etadvaitayā prajāpatiḥ pāpmano mūlamavṛścattathaivaitadyajamāno'pyetatpāpmano mūlaṃ vṛścati dakṣiṇato dakṣiṇata'udyamo hi vajro'ntareṇa dakṣiṇāṃ diśamāyudyāmāya ha tamavakāśaṃ karoti 13  
sā yā purastātprāṇaḥ sā | yā paścādapānaḥ sā prāṇenaiva tatpurastātpāpmānamapāhatāpānena paścāttathaivaitadyajamānaḥ prāṇenaiva purastātpāpmānamapahate'pānena paścāt

### [69.16](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.16)

( ṅa ) atha ye'bhitaḥ | (stau) tau bāhū su yo'syābhitaḥ pāpmā''sīdvāhubhyāṃ tamapāhata tathaivaitadyajamāno yo'syābhitaḥ pāpmā bhavati bāhubhyāmeva tamapahate

### [69.16-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.16-2)

(te'nnaṃ) annaṃ purīṣavatī | su yo'syopariṣṭātpāpmā''sīdannena tamapāhata  
tathaivaitadyajamāno yo'syopariṣṭātpāpmā bhavatyannenaiva tamapahate

### [69.17](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69.17)

sa yaddha vā'evaṃvitprāṇiti | yo'sya purastātpāpmā bhavati taṃ tenāpahate'tha yadapāniti tena taṃ yaḥ paścādatha yadvāhubhyāṃ karma kurute tena taṃ  
yo'bhito'tha yadannamatti tena taṃ yu'upariṣṭātsarvvadā ha vā'evaṃvitpāpmānamapahate'pi svapaṃstasmādevaṃ viduṣaḥ pāpaṃ nu kīrtayennedasya pāpmā'sānīti

## Linked texts (1)

- [Mādhyandina](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha*madhyandina.8.5.1.1) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.citikanda.69) · Pramāṇa
