<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Brāhmaṇas (ritual exegesis)](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana) › [Śatapathabrāhmaṇa](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha) › [Citikanda](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda) › 79

# Citikanda 79

Citikāṇḍa 79

- **Language:** Sanskrit

### [79.1](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.1)

samāptam  
athātaḥ śatarudriyam̐ juhoti | ( tyu ) atraiṣa sarvo'gniḥ sam̐skṛtaḥ su'  
eṣo'tra rudro devatā tasmindevā 'etadamṛtam̐ rūpamuttamamadadhuḥ su  
eṣo'tra dīpyamāno'tiṣṭhadannamicchumānastasmāddevā 'abibhayuryadvai no'yaṃ  
na him̐syāditi

### [79.1-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.1-2)

te'bruvan | (nnu ) annamasmai sambharāma tenainam̐ śamayāmeti tasmā'athātaḥ śatarudriyaṃ juhoti | atraiṣa sarvo'gniḥ saṃskṛtaḥ| sa eṣo'tra rudro devatā | tasmindevā  
etadamṛtaṃ rūpamuttamamadadhuḥ | sa eṣo'tra dīpyamāno'tiṣṭhadannamicchamānaḥ | tasmāddevā abibhayuḥ-yadvai  
no'yaṃ na hiṃsyāditi

### [79.2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.2)

te'bruvan-annamasmai saṃbharāma, tenainaṃ śamayāma-iti | tasmā etadannaṃ samabharan śāntadevatyam  
e̱tada̱nnam̐̍ su̱mabhara̱ñchānta̍deva̱tyaṃ te̍nainamaśamayam̐stadya̱deta̍ṃ de̱vame̱tenā̱śamaya̍m̐sta̱smācchā̱ntade̍va̱tyam̐̍ śānta̍deva̱tyam̐̍ ha vai tacchatarudriyamityāca̍kṣate  
paro̱'kṣa̍ṃ paro̱'kṣakā̍mā hi devā̱stathai̱vāsminnaya̱metada̱mṛtam̐̍ rū̱pamu̍tta̱maṃ  
dadhāti sa̱ 'e̱ṣo̱'tra dī̱pyamā̍nastiṣṭhatya̱nnami̱cchamā̍nasta̱smā 'e̱tadannam̐̍  
su̱mbhara̍ti śā̱ntade̍va̱tyaṃ te̍naina̱m̐ śamayati

### [79.3](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.3)

jarti̍lairjuhoti | jāyata'e̱ṣa 'e̱tadyaccīyate̱ so̱'eṣa sa̱rvvasmā̱'annā̍ya  
jāyata'u̱bhaya̍mve̱tadanna̍ṃ ya̱jjartti̍lā yacca grā̱myaṃ yaccā̍ra̱ṇyaṃ ya̱daha̍ ti̱lāstena̍  
grāmyaṃ yadakṛṣṭe pacyante tenāraṇyamu̱bhaye̍nai̱vaina̍me̱tadanne̍na prīṇāti grā̱myeṇa  
cāra̱ṇyena̍ ca

### [79.4](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.4)

(cā) arkaparṇena juhoti | (tyu) annamarko'nne̍nai̱vaina̍me̱tatprīṇāti

### [79.5](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.5)

pa̱riśri̍tsu juhoti | ( tya ) a̱gnaya̱ 'ete yatpa̍riśri̱tastatho̱ hāsyaitā '  
agnimutyevāhu̍tayo hu̱tā bha̍vanti

### [79.6](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.6)

yudvevaitacchatarudriyaṃ juhoti | prajāpate̱rvi̍srastāddeva̱tā 'uda̱krāmaṃstameka '  
e̱va de̱vo nājahānmanyureva so'sminnantarhittatato'tiṣṭhatso'rodīdyudsya  
yā̱nyaśrūṇi prāskandam̐stānyasminmanyau pratyatiṣṭhanta̱tsa e̱va śa̱taśī̱rṣā ru̱draḥ  
sa̱mabhavatsa̱hasrākṣaḥ śa̱teṣuṣadhiratha yā'a̱nyā viṣpuṣo'patam̐stā'a̱saṃkhyātā  
sa̱hasrāṇīmām̐llokānanuprāviśaṃstadyudditātsamabhavaṃstasmādvudrāḥ so'yam̐  
śa̱taśī̱rṣā ru̱draḥ sa̱hasrā̱kṣaḥ śa̱teṣuṣadhira̱dhivya̍dhanvā pratihi̱tāyī bhīṣayamāṇo'tiṣṭhadanna̱miccha̱mānasta̱smāddevā 'abibhayuḥ

### [79.7](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.7)

( ste ) te prajāpatimabruvan | ( nnra ) asmādvai bibhīmo yadvai no'yaṃ na  
hiṃsyāditi so'bravīdannamasmai saṃbharata tenenam̐ śamayateti tasmā'etadannam̐ samabharañchatarudriyaṃ tenenamaśamayam̐stadyadetam̐ śataśīrṣāṇam̐ rudvamete̍nāśa̱mayam̐sta̱smācchataśīrṣarudraśamanīyam̐ śataśīrṣarudraśamanīyam̐ ha  
vai tacchata̱rudriyamityā̍cakṣate paro'kṣaṃ paro'kṣakāmā hi de̱vāsta̱thaivāsmā'ayametadannam̐ sambharati̍ śataru̱driya̱ṃ tenai̍nam̐ śamayati

### [79.8](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.8)

gave̍dhukāsaktubhirjuhoti | yatra̱ vai sā de̱vatā viśrastā''śayattato gavedhukāḥ sama̍bhavam̐sta̱dvainametadbhāgena̱ svena̱ rasena prīṇāti

### [79.9](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.9)

(tya ) arkaparṇena juhoti | (tye) eta̱sya vai de̱vasyā̍śayāda̱rkaḥ sama̍bhavatta̱nvai̍nametadbhāgena̱ svena̱ rasena prīṇāti

### [79.7-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.7-2)

śataśīrṣāṇaṃ rudrametenāśamayan-tasmācchataśīrṣarudraśamanīyam | śataśīrṣarudraśamanīyaṃ ha vai tacchatarudriyamityācakṣate paro'kṣam | parokṣakāmā hi devāḥ | tathaivāsmā ayametadannaṃ sambharati śatarudriyam | tenainaṃ śamayati

### [79.8-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.8-2)

gavedhukāsaktubhirjuhoti | yatra vai sā devatā visrastā'śayat-tato gavedhukāḥ samabhavan | svenaivainametadbhāgena svena rasena prīṇāti

### [79.9-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.9-2)

arkaparṇena juhoti | etasya vai devasyāśayādarkaḥ samabhavat | svenaivainametadbhāgena svena rasena  
prīṇāti

### [79.10](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.10)

pariśritsu juhoti | lomāni vai pariśrito na vai lomasu viṣaṃ na kiṃcana hinastyuttarārdhe'gnerudaṅktiṣṭhañjuhotyetasyām̐ ha diśye tasya devasya  
gṛhāḥ svāyāmevainametaddiśi prīṇāti svāyāṃ diśyavayajate

### [79.11](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.11)

sa vai jānudaghne prathama svāhākaroti | ( tyu ) adha iva vai tadyajjānudaghnamadha iva tadyadayaṃ lokastadya imaṃ loka rudrāḥ prāviśaṃstāṃstutprīṇāti

### [79.12](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.12)

( tyu ) atha nābhidaghne | madhyakreva vai tadyannābhidadhnaṃ madhyamivāntarikṣalokastadye'ntarikṣaloka rudrāḥ prāviśaṃstāṃstatprīṇāti

### [79.13](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.13)

( tyu ) atha mukhadaghne | ( 'pyu ) uparīva vai tadyanmukhadaghnamūparīva tadyadasau  
lokastadye'muṃ loka rudrāḥ prāviśaṃstāṃstatprīṇāti svāhākāreṇānnaṃ vai  
svāhākāro'nnenaivainānetatprīṇāti

### [79.14](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.14)

numaste rudra manyuva'iti | yu 'evāsmintso'ntarmanyurrvittasto'tiṣṭhattasmā'etannamaskarotyuto ta'iṣave numo bāhubhyāmuta te numa' itīṣvā  
ca hi bāhubhyāṃ ca bhīṣayamāṇo'tiṣṭhat

### [79.15](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.15)

( tsu ) su 'eṣu kṣatraṃ devaḥ | (vo) yaḥ su śataśīrṣā sambhavadviśa' ima'itare ye vipruḍbhyaḥ sambhūvam̐stusmā'etusmai kṣatrāyaitā vi̱iśa' etaṃ purastāduddhāramudaharantya 'eṣu prathamo'nuvākastenainamaprīṇaṃstathaivāsmā'ayametaṃ purastāduddhāramuddharati tenainaṃ prīṇāti tusmādeṣu'ekadevṛtyo bhavati  
raudra 'eturthaṃ hyenaṃ prīṇāti

### [79.16](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.16)

caturdaśaitāni yajūṃᳪṣi bhavanti | trayodaśa māsāḥ saṃvvatsaraḥ prajāpatiścaturdaśaḥ prajāpatiragniryāvānagniyoṃvatyasya mātrā tāvataivenametadannena  
prīṇāti namo nama iti yajño vai namo yajñenaivenametannamaskāreṇa namasyati tasmādu ha nāyajñiyaṃ brūyānnamasta'iti yathā hainam̐ brūyādyajñasta'  
iti tādṛktat

### [79.17](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.17)

( ') atha dvandibhyo juhoti | namo'muṣmai cāmuṣmai ceti tathothā vai  
brūyādasau tvaṃ ca na 'eṣu ca mā hiᳪṃsiṣṭamityevametadāha natarām̐ᳵ  
hivvidita' āmantrito hinasti

### [79.18](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.18)

numo hiraṇyabāhave | senānye diśāṃ ca pataye numa' hutyeṣa' eva hiraṇyabāhuḥ senānīreṣa diśāṃ patistadyatkiñcātraikadevatyametameva tena prīṇāti  
kṣatrameva tadviśyapi bhāgaṃ karoti tasmādyadviśrastasminkṣatriyo'pi bhāgo'tha  
yā' asaṅkhyātā sahasrāṇīmām̐llokānanuprāviśannetāstā devatā nābhya'  
etajjuhoti

### [79.19](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.19)

( tyu ) atha jātebhyo juhoti | (tye ) etāni ha jātānyete rudrā 'anupraviviśuryyatra yatraite taddevainānetatprīṇātyatho'eva hetāni rudrāṇāṃ jātāni  
devānāṃ vai vidhāmanu manuṣyāstasmādu hemāni manuṣyāṇāṃ jātāni  
yathājātamevainānetatprīṇāti

### [79.20](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.20)

teṣāṃ vā'ubhayato̍namasqārā' anye | ( nye') anyata̍ra̱tonamasqārā  
'anye te ha te ghora̍tarā 'aśāntaṃtarā yu'ubhayato̍namasqārā' ubhayata  
'e̱vaināne̍tadya̱jñena namasqāreṇa śamayati

### [79.21](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.21)

sa vā'aśītyāṃ ca̱ svāhā̍karoti | prathame cānuvāke'tha़āśītyāmuthāśītyāṃ ca̱ yāni codhvāni yajūm̐ṣẏā'vatāna̍nebhyo'nnramaśītayo'nnenaivaināne̍tatprīṇāti

### [79.22](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.22)

( tyu ) athaitāni yajūm̐ṣi japati | namo vaḥ kirikebhya'ityetaddhvāsya  
prati̍jñātatamaṃ dhāma yathā̍ priyo vā pu̱tro hṛda̍yaṃ vā tasmādyatraitasmādevācchaṅketa tadetābhirvyāhṛtibhirjuhuyādupa haivaitasya̍ deva̱sya priya̱ṃ dhāma̍ gacchati  
tatho hainamèṣa de̱vo na̍ hinasti

### [79.23](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.23)

namo vaḥ kirikebhya 'iti | ( tye ) 'ete hīdam̐ sarvvaṃ kurvvanti de̱vānām̐ hṛda̍yebhya 'itya̱gnirvāyurāditya 'etāni ha tāni de̱vānām̐ hṛda̍yāni namo vicinvatkebhya 'ityete hīdam̐ sarvvaṃ vi̱cinva̍nti namo vikṣiṇatkebhya 'ityete vai taṃ vikṣikṣanti yaṃ vivikṣīṣanti nama ' ānirhatebhya  
ityete hyebhyo lokebhyo nirhatāḥ

### [79.24](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.24)

(') athottarāṇi japa̍ti | dvāpe̍'andha̱saspata̱'ityeṣa vai dvāpireṣa vai taṃ  
drāpayati yaṃ drāpayi̍ṣatyandhasaspata̱'iti̱ soma̍sya pata̱'ityetadda̍ridra  
nīlalohi̱teti̱ nāmāni cāsyaitā̍ni rūpāṇi̍ ca nāma̱grāhame̍vainametatprīṇātyāsāṃ prajānāmeṣāṃ paśūnāṃ mā bhermā roṅmo ca naḥ kiṃ ca̱nāmama̱ḍiti  
yathaiva yajustathā bandhuḥ

### [79.25](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.25)

sa'e̱ṣa kṣa̱traṃ devaḥ | ( sta ) tasmā'e̱tatsmai kṣatrāyaitā viśo'muṃ purastāduddhāramudahara̱nyo'sau prathamo'nuvāko'thāsmā'etamupariṣṭāduddhāramudaharaṃstainainamaprīṇaṃsta̱thaivāsmā' ayametamupariṣṭāduddhāramuddharati tenainaṃ prīṇāti  
tasmādapyeṣa' ekadeva̱tyo bhavati raudra' evaita̱mu̍ hyeṣaivaitena prīṇāti

### [79.26](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.26)

sa̱ptaitāni̱ yajūṃṣi bhavanti | sa̱ptacitiko'gniḥ sa̱ptartavaḥ saṃvvatsaraḥ  
saṃvatsa̱ro'gniryā̍vāna̱gniyāṃvatyasya mātrā tāva̱taivainametada̱nnena prīṇāti  
tā̱nyubhayā̱nyekavim̐śatiḥ sampadyante dvādaśa māsāḥ pañca̱rtavastraya i̱me  
lo̱kā' asāvāditya' ekavim̐śa'etāmabhisampa̱dam

### [79.27](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.27)

( mu ) athāvatānā̱ñjuhoti | ( tye ) etadvā'enānde̱vā 'etenā̱nnena  
prī̱tvā'thaiṣāmetairavatānairdhanva̍nya̱va̍tāna̍vanta̱thaivainānaya̱metadetenā̱nnena prī̱tvā'thaiṣāmetairavatānairdhanva̍nya̱va̍tānoti na hya̱vatatena dhanuṣā kaṃ cana̱  
hina̱sti

### [79.28](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.28)

tadvai sahasrayojana'iti | ( tye ) eta̱ddha para̱maṃ dūraṃ ya̱tsahasrayojanaṃ tadya̱de̱va para̱maṃ dūraṃ tadvaivaiṣāmetaddhanvanya̱va̍tānoti

### [79.29](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.29)

yadrevāha sahasrayojana'iti | (tya ) ayamagniḥ sahasrayojanaṃ nu hyeta̱smādati netyanyatparama̱sti tadyadasrau juhoti taddevaiṣāraim̐ sahasrayojane  
dha̱nū m̐ṣya̱vatanoti

### [79.30](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.30)

(tyu) asa̍srayātā sa̱hasrāṇi | (ṇya) a̱sminmaha̱tyarṇava'iti yatra yatra te  
taddevaiṣāmetaddhanū m̐ṣya̱vatanoti

### [79.31](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.31)

daśa̍tānavatānāñjuhoti | daśākṣarā virāi virāḍagnirraśa diśo diśo'gnirrdaśa prāṇāḥ prāṇā' agnirryāvānagnirryāvatyasya mātrā tāvataivaiṣāmetaddhanū m̐ṣya̱vatanoti

### [79.32](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.32)

( tyu ) atha pratyavarohāñjuhoti | (tye ) etadvā 'etadimām̐llokānitu'  
ūrdhvo rohati sa sa parāṅiva roha'iyumu vai pratiṣṭhā te devā'imāṃ pratiṣṭhāṃmabhipratyāyaṃstathaivaitadyajamāna 'imāṃ pratiṣṭhāmabhipratyaiti

### [79.33](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.33)

yadveva pratyavarohati | ( tye ) etadvā 'enānetatprīṇannanvevaiti tuta 'evaitudātmānamapoddharate jīvātavai tatho hānenātmanā sarvvamāyureti

### [79.34](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.34)

yadveva pratyavarohati | (tye ) etadvā 'etaddevānrudrānitu' ūrdhvāmprīṇāti  
tānpunaramuto'rvācaḥ

### [79.35](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.35)

( co ) namo'stu rudrebhyo ye divīti tadye'muṣmim̐lloke rudrāstebhya'  
etannamaskaroti yeṣāṃ varṣamiṣava' iti varṣam̐ham̐ ha teṣāmiṣavo varṣeṇa ha  
te him̐santi yaṃ jihim̐siṣanti

### [79.36](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.36)

namo'stu rudrebhyo ye'ntarikṣa'iti | tadye'ntarikṣaloke rudrāstebhya'  
etannamaskaroti yeṣāṃ vāta' iṣava' iti vāto ha teṣāmiṣavo vātena ha  
te him̐santi yaṃ jihim̐siṣanti

### [79.37](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.37)

namo'stu rudrebhyo ye pṛthivyāmiti| tadye'smim̐lloke rudrāstebhya' etannamaskaroti yeṣāmannamiṣava 'ityannam̐ ha teṣāmiṣavo'nnena ha te him̐santi  
yaṃ jihim̐siṣanti

### [79.38](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.38)

tebhyo daśa prācīḥ | ( rḍa) daśa dakṣiṇā daśa pratīcīrdaśodīcīrdaśordhvā'  
iti daśadaśeti daśākṣarā virāḍvirāḍagnirdaśa diśo diśo'gnirdaśa prāṇāḥ  
prāṇā' agniryāvānagniyoṃvatyasya mātrā tāvataivainānetadannena prīṇāti

### [79.39](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.39)

yudvevāha daśa̱ daśeti | daśa̱ vā'añjaleraṅgulayo diśi diśyaivabhya'  
etada̱ñjaliṃ karoti tasmādu haitadvīto'ñjaliṃ karoti tebhyo namo'stviti  
tebhya' eva namaskaroti te no mṛḍayanviti ta'evāsmai mṛḍayanti te yaṃ  
dviṣmo yaśca no dveṣṭi tumeṣāṃ jṛmbhe dadhma' iti sumeva dveṣṭi yuścainaṃ dveṣṭi  
tumeṣāṃ jṛmbhe dadhatyamumeṣāṃ jṛmbhe dadhāmīti ha brūyādyaṃ dviṣyāttato'ha  
tusminna punarastyapi tannādriyeta svaya̍nirdiṣṭo hyeva sa yumevaṃ vi̱dveṣṭi

### [79.40](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.40)

triṣkṛtvaḥ pratyava̍rohati | tri̱vṛda̱gniryāvāna̱gniryāvatyasya̱ mātrā̱ tāva̍taivainametadanne̍na prīṇāti̱ svāhā̍kāreṇānnaṃ vai svāhā̍kāro'nne̍naivainametatprīṇāti tri̱riti̱ 'ū̱rdhvoṃ rohati tatpada̱ tasyokto bandhuḥ

### [79.41](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.41)

(ryu ) yadveva̱ triṣkṛtvaḥ pratyava̱roha̍ti | trihi̍ kṛ̱tva ' ū̱rdhvo roha̍ti̱ tadyāvatkṛtva ' ū̱rdhvo roha̍ti̱ tāvatkṛtvaḥ pratyava̍rohati

### [79.42](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.42)

(tyu ) atha tadurkaparṇaṃ cātvāle prāsyati | ( tye ) etadvā 'e̱nenaitadraudraṃ  
karma karoti tadde̱tadaśāntaṃ tadde̱vātti̍raḥ karoti̱ nedi̱damuśāntaṃ kaści̍idabhitiṣṭhāttanne̍ddina̱saditi̱ tasmā̍ccātvāle yadveva̱ cātvāle 'gnireṣa yaccātvāla̱stuthau haina̍de̱ṣo'gniḥ saṃda̍hatyathātaḥ sampadeva

### [79.40-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.40-2)

triṣkṛtvaḥ pratyavarohati | trivṛdagniḥ| yāvānagniryāvatyasya mātrā-tāvattaivainānetadannena prīṇāti  
svāhākāreṇa | annaṃ vai svāhākāraḥ | annenaivainānetatprīṇāti | tririti ūrdhvoṃ rohati | tatpada  
tasyokto bandhuḥ

### [79.41-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.41-2)

yadveva triṣkṛtvaḥ pratyavarohati | trirhi kṛtva ūrdhvo rohati | tad-yāvatkṛtva ūrdhvo rohatitāvatkṛtvaḥ pratyavarohati

### [79.42-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.42-2)

atha tadarkeparṇaṃ cātvāle prāsyati | etadvā enenaitadraudraṃ karma karoti | tadetadaśāntam | tadetattiraḥ karoti | nedidamaśāntaṃ kaścidabhitiṣṭhāt, tannehinasaditi | tasmāccātvāle | yadveva cātvāle  
agnireṣaḥ-yaccātvālaḥ | tatho hainadeṣo'gniḥ saṃdahati | athātaḥ sampadeva

### [79.43](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.43)

tadāhuḥ | katha̱masyaita̱cchatarudriya saṃvvatsa̱rama̱bhisamprāpnoti ka̱tha sa̱ṃsaṃvvatsareṇā̱gninā sa̱mpadyata 'iti ṣaṣṭiśca ha vai trīṇi ca śa̱tānyeta̱cchatarudriyamatha tri̱ᳵśa̱datha pañcatri̱ᳵśatta̱to yāni̱ ṣaṣṭiśca trīṇi ca śa̱tāni  
tāvanti saṃvvatsarasyāhāni tatsaṃvvatsarasyā̱hnānya̱āpnotyatha yāni tri̱ᳵśa̱tri̱ᳵśanmāsasya rā̱trayasta̱nmāsasya rātrīrāpnoti tadubhayāni saṃvvatsa̱rasyāhorā̱trāṇyāpnotyatha yāni pañcatri̱ᳵśatsa trayodaśo māsaḥ sa ' ātmā  
tri̱ᳵśadātmā pratiṣṭhā dve prāṇā dve śira ' eva pañcatri̱ᳵśametāvānvai saṃvvatsara̱'evamu hāsyaita̱cchatarudriya saṃvvatsa̱rama̱bhisamprāpnotyeva saṃvvatsareṇā̱gninā sa̱mpadyata 'etāvatya u vai śāṇḍile'gnnau madhyato yajuṣma̱tya '  
iṣṭakā ' upa̱dhīyante'gnayo haite pṛthagyudetā 'iṣṭakā 'evamu hāsyaite'gnayaḥ  
pṛthakkchatarudriyeṇābhihutā bhavanti

### [79.44](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79.44)

tadāhuḥ | kathumasyaitucchatarudriyaṃ mahadukthamāpnoti kathaṃ mahatokthena  
sampadyata 'ḍuti ygānyamūni pañcavim̐śatiryajūṃṣyabhito'śītīḥ sa  
pañcavim̐śa' ātmā yatra vā'ātmā tadeva śirastatpakṣapucchānyatha yā  
aśītayuḥ saivāśītīnāmāptiraśītibhirha mahadukthamākhyāyate'tha yadūrdhva̍maśītibhyo yudevāḍau mahat' ukthasyordhvamaśītibhya 'etudasya taddeveṣu  
hāsyaitucchatarudriyaṃ mahadukthamāpnotyevaṃ mahatokthena sampadyate

## Linked texts (1)

- [Rudrapāṭha](https://indike.org/pramana/in.veda.svadhyaya.rudra.rudrapatha.8.1) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.79) · Pramāṇa
