<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Brāhmaṇas (ritual exegesis)](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana) › [Śatapathabrāhmaṇa](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha) › [Citikanda](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda) › 95

# Citikanda 95

Citikāṇḍa 95

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [95.16-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.16-2) — 1 part

### [95.1](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.1)

iti caturthaprapāṭhake dvitīyaṃ brāhmaṇam || 9-4-2 || ( 5. 1. )  
indra 'etatsatarcamapaśyat| (ntyu) nyūnasyāptyā'atiriktasyānatiriktayai  
vyūḍhasya samṛddhyā'''atha ha vā'īśvaro'gniṃ citvā kiṃciddauritamāpattoriti  
vā hulitorbudvā yadvā ha vā etacchyāparṇaḥ sāyakāyantaḥ śuśrāvātha haitatkarmopadadharṣa

### [95.2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.2)

saiṣā trayasya samṛddhiḥ | ( r ) agneḥ samṛddhiyoṃ'gniṃ cinute tasya  
samṛddhiryo'gniṃ cinoti tasya samṛddhiḥ

### [95.1-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.1-2)

(sta) tadyadetenopatiṣṭhate | muddhevāstyātra vidvāñśvā'vidvāñcā'ti vā recayati na vā'bhyāpayati tuddhevāstyaitena sarvvamāptaṃ bhavati mudasya kiṃ cānātaṃ  
indra etatsatarcamapaśyat-nyūnasyāptyai, atiriktasyānatiriktayai, vyūḍhasya samṛddhayai | atha ha  
vā īśvaro'gniṃ citvā kiṃciddauritamāpattorvi vā halitoḥ yadvā | yadā ha vā etacchyāparṇaḥ sāyakāyanaḥ śuśrāva-atha haitatkarmopadadharṣa

### [95.2-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.2-2)

saiṣā trayasya samṛddhiḥ | agneḥ samṛddhiḥ ( 1 ) | yo'gniṃ cinute tasya samṛddhiḥ ( 2 ) | yo'gniṃ  
cinoti tasya samṛddhiḥ ( 3 )

### [95.3](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.3)

tadyadetenopatiṣṭhate-yadevāstyātra vidvāṃścā'vidvāṃśca-ati vā recayati, na vā'bhyāpayatidyu 'u ta̱syāmanuṣṭu̱bhyaci kāmo̱'traiva ta̱māpnotyatho̱'eta̱smādvaitatkarmaṇo  
ra̱kṣāgūm̐si nāṣṭrā 'apa̱hanti no hainamanu̱vyāhā̱riṇa stuṇvate ta̱smāduṣyevaṃvitkāmaṃ purastā̱'agniṃ cinuyādīśvaro ha śreyānbhavitoḥ

### [95.4](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.4)

( nvyām̐) vvṛ̱traha̱tyāya śavase | saha̱dānuṃ puruhūta kṣiyanta̱miti vvārtraghnībhyāṃ  
pratha̱mābhyāmupatiṣṭhata'e̱tadvai devā vvṛ̱traṃ pāpmānam̐ ha̱tvā'pahatapāpmāna  
'eta̱tkarmmākurvvata tathai̱vaitadyaja̍māno vvṛ̱traṃ pāpmānam̐ ha̱tvā'pahatapāpmaitatkarma kurute

### [95.5](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.5)

vvi na 'indra mṛdho jahi | mṛ̱go na bhīmaḥ kuca̱ro giri̱ṣṭhā 'iti vvaimṛdhrībhyāṃ dvitī̱yābhyāmetadvai devā mṛdhaḥ pāpmānam̐ ha̱tvā'pahatapāpmāna  
'eta̱tkarmmākurvvata tathai̱vaitadyaja̍māno mṛdhaḥ pāpmānam̐ ha̱tvā'pahatapāpmaitatkarma kurute

### [95.6](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.6)

vaiśvāna̱ro na'ū̱taye | pṛ̱ṣṭo di̱vi pṛ̱ṣṭo'a̱gniḥ pṛ̍thi̱vyāmiti vaiśvānarībhyāṃ  
tṛtī̱yābhyāmetadvai devā vaiśvānareṇa pāpmānaṃ dagdhvā'pahatapāpmāna 'etatkarmmākurvvata tathai̱vaitadyaja̍māno vaiśvānareṇa pāpmānaṃ dagdhvā'pahatapāpmaitatkarma kurute

### [95.74](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.74)

(7) “ aśyāṃ taṃ kāmamagne tavotī ”-( vā. saṃ. 18

### [95.7](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.7)

) iti ekayā kāmavatyā | etadvai devāḥ ṣaḍṛcena pāpmānamapaha̱tyaikayā kāmavatyaikadhā'ntataḥ sarvānkāmānātmannakuruta  
tathaivaitadyajamānaḥ ṣaḍṛcena pāpmānamapaha̱tyaikayā kāmavatyaikadhā'ntataḥ sarvānkāmānātmankurute

### [95.8](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.8)

saptarcaṃ bhavati | saptacitiko'gniḥ, sapta'rtavaḥ, sapta diśaḥ, sapta devalokāḥ, sapta stomāḥ, sapta  
pṛṣṭhāni, sapta cchandāṃsi, sapta grāmyāḥ paśavaḥ, saptāraṇyāḥ, sapta śīrṣanprāṇāḥ-yatkiṃ ca saptavidhamadhidaivatamadhyātmaṃ-tadenena sarvamāpnoti | tā anuṣṭubhamabhi sampadyante | vāgvā anuṣṭup | vācaivāsya  
tadāpnoti-yadasya kiṃ cānāptam

### [95.9](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.9)

athacainopatiṣṭhetetyu haika āhuḥ | “ vayaṃ te adya rarimā hi kāmam ”-( vā. saṃ. 18|75)  
iti dvitīyayā kāmavatyā | sapta pūrvāḥ | tadaṣṭau | aṣṭākṣarā gāyatrī | gāyatro'gniḥ | yāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivāsya tadāpnoti yadasya kiṃ cānāptam | atho evaṃ samaṃ devate bhajete iti  
na tathā kuryāt | etā vāva saptāṣṭāvanuṣṭubho bhavanti | sa yo'ṣṭarce kāmaḥ-atraiva tamāpnoti

### [95.10](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.10)

aindrāgnībhirupatiṣṭhate | aindrāgno'gniḥ | yāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivāsya tadāpnoti-yadasya  
deva̱tyo'gni̱ryāvā̍nāgni̱ryāva̍tyasya mātrā tāva̱taiva̱āsya ta̱dāpnoti̱ yada̱sya kiṃ  
cā̱nāpta̍m

### [95.11](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.11)

( nta ) taddhaike | karmaṇaḥ karmaṇa 'e̱vaitāṃ prati̱padaṃ kurvvate'pa̍hatapāpmāna  
'e̱tatkarma karavāmahā̱iti purīṣavatīṃ citiṃ kṛ̱tvopa̍tiṣṭhete̱tyu haika̱'āhustutra hi sā sarvā kṛtsnā bha̍vatīti sa yathā kāmayeta tathā kuryyāditi  
nu caya̱nasyāthāto'cayanasya

### [95.12](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.12)

trayo ha vai samudrāḥ | ( s ) a̱gniryajuṣāṃ mahāvrata samā̍ maha̱dukthamṛcā̍ sa yu 'e̱tāni̱ purasmai karo̱tye̱tānha sa samudrāñchoṣayate tāñchuṣyato̱'nvasya̱ cchandām̐si śuṣyanti cchandām̐syanu loko lokama̱nvātmā''tmāna̱manu prajā paśavaḥ sa ha śvaḥ śva 'eva pāpīyānbhavati yu 'e̱tāni  
purasmai karoti

### [95.13](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.13)

( tyu ) atha yu 'e̱tānyukṛtvā | parasmā'api suvvairanyaiairyajñaṛtubhiryājayedete̱bhyo haivāsya samudrebhyaśchandām̐si punarāpyāyante cchandām̐syanu  
loko lokamanvātmā''tmāna̱manu prajā paśavaḥ sa ha śvaḥ śva 'eva śreyānbhavati  
yu 'e̱tāni̱ purasmai na karotya̱thaiṣa ha vā'asya daivo'mṛta 'ātmā sa yu  
'etāni purasmai karotyetam̐ ha sa daivamātmānaṃ parasmai prayacchatyatha śuṣka  
'eva sthāṇuḥ pariśiṣyate

### [95.14](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.14)

taddhaike | kṛtvā kurvvate vā prati vā kārayanta'eṣā prāyaścittiriti na  
tathā kuryyādyathā śuṣkam̐ sthāṇumudakenābhiṣiñcettādṛktatpūyedvā vai sa vi  
vā mriyetainaitasya prāyaścittirastītyeva vidyāt

### [95.15](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.15)

( ḍu ) atha ha smāha śāṇḍilyaḥ | ( stu ) turo ha kāvaṣeyaḥ kārottyāṃ  
devebhyo'gniṃ cikāya tam̐ ha devāḥ papracchurmune yadalokyāmagnimacittyāmāhuratha kasmādacaiṣīriti

### [95.16](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.16)

sa hovāca | kiṃ nu lokyaṃ kimalākyamātmā vai yajñasya yajamāno'ṅgānyṛtvijo yatra vā'ātmā tadaṅgāni yatro'aṅgāni tadātmā yadi  
vā'ṛtvijo'lokā bhavantyaloka'u tarhi yajamāna'ubhaye hi samānalokā  
bhavanti dakṣiṇāsu tveva nu saṃvaditavya m̐ saṃvādenaivartvijo'lokā 'iti

### [95.16-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.16-2)

vā ātmā-tadaṅgāni | yatro aṅgāni-tadātmā | yadi vā ṛtvijo'lokā bhavanti-aloka u  
tarhi yajamānaḥ | ubhaye hi samānalokā bhavanti | dakṣiṇāsu tveva na samvaditavyam | saṃvādenaivartvijo'lokā iti

### [95.16-2.p1](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95.16-2.p1)

iti saṃcitiprakaraṇaṃ sampūrṇam  
atrāditaḥ ṣaṣṭayadhyāyasaṃmito navakāṇḍātmakaḥ  
aiṣṭika-pāśuka-saumika-caityaketiprakaraṇacatuṣṭayapratipādakaḥ śatapathabrāhmaṇāntargataḥ  
ṣaṣṭhipathasaṃjñako brāhmaṇabhāgaścaramadhvaṃsamagāt iti

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.95) · Pramāṇa
