<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Brāhmaṇas (ritual exegesis)](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana) › [Jaiminīya (Talavakāra) Brāhmaṇa](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya) › 2.257

# Jaiminīya (Talavakāra) Brāhmaṇa 2.257

Jaiminīyabrāhmaṇa 2.257

- **Language:** Sanskrit

### [2.257](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257)

api yadidaṃ puruṣe divyaṃ tatparimaṇḍalam  
etasyaiva nyaṅgamanunyañjānaḥ parimaṇḍalāṃ mahatīmanantāṃ śriyaṃ jayati ya evaṃ  
veda  
sa eṣa yajña ūrdhva eva puruṣamanvāyattaḥ  
tasya pādāveva bahiṣpavamānam  
imānyeva catvāryūrvaṣṭhīvānyājyāni  
yadarvācīnaṃ nābheḥ sa trichandā mādhyaṃdinaḥ  
pṛṣṭhānyeva pṛṣṭhāni  
ayamārbhava idamagniṣṭomasāma  
taddha nagariṇaṃ dālbhyaṃ brāhmaṇaḥ papraccha kadryaṅyajña iti  
sa hovācordhva eva puruṣamanvāyatta iti  
evaṃ ha taduvāca  
sa ya evametadūrdhvamātmanyajñaṃ tāyamānaṃ vedordhva eva prajayā paśubhī rohanneti  
ya u enaṃ pratyañcaṃ veda pratyaṅbhūtirbhavati  
tasyedameva bahiṣpavamānamimānyājyānyayaṃ mādhyaṃdinaḥ pṛṣṭhānyeva  
pṛṣṭhānyayamārbhavaḥ pratiṣṭhaiva yajñāyajñīyam  
pratyaṅbhūtirbhavati  
ya evametāvātmanyajñau tāyamānau vedopa hainaṃ yajñau namataḥ

> Following the mark of this one, he who knows thus wins circular, great, endless fortune.  
> This sacrifice extends upward along with man.  
> His feet are the Bahiṣpavamāna;  
> these four thighs and knees are the Ājya chants;  
> what is below the navel is the midday \[pressing\] consisting of three meters;  
> the pṛṣṭha chants are the sides;  
> this Ārbhava is this, and the Agniṣṭoma-sāman is this.  
> A Brahmin asked Nagarin Dālbhya about this: 'In which direction does the sacrifice go?'  
> He said: 'It extends upward along with man.'  
> Thus indeed he spoke.  
> He who knows this sacrifice being stretched out upward in himself climbs upward with offspring and cattle.  
> And he who knows it as facing backward, he achieves prosperity directed backward.  
> His Bahiṣpavamāna is this; these Ājya chants; this midday \[pressing\]; the pṛṣṭha chants are the sides; this is the Ārbhava; the Yajñāyajñīya is the foundation.  
> He achieves prosperity directed backward.  
> For him who knows these two sacrifices being stretched out in himself, the two sacrifices bow down to him.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p1](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p1)

tasyaiṣa ślokaḥ

> Concerning this, there is this verse:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p2)

yadasya pūrvamaparaṃ tadasya

> 'What is its front is its rear;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p3](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p3)

yadvasyāparaṃ tadvasya pūrvam

> and what is its rear is its front;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p4](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p4)

aheriva sarpaṇaṃ śākalasya

> like the slithering of a snake, or of Śākala,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p5](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p5)

na vijānāmi yataratpurastāt

> I do not discern which is in front.'  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p6](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p6)

iti

### [2.257.p7](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p7)

śakalo ha gaupāyano yajñaṃ mimāna iyāya

> Śakala Gaupāyana went along, measuring out the sacrifice.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p8](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p8)

sa ha smaitanna vijānāti kataradyajñasya pūrvaṃ kataradaparaṃ kataradaṇīyaḥ

> He did not discern which was the front of the sacrifice, which the rear, which the more slender,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p9](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p9)

kataradsthavīya iti

> which the thicker.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p10](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p10)

tadāhuḥ kuto yajñasyāniṣṭhamiti

> Regarding this, they say: 'From where is the thinnest part of the sacrifice?'  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p11](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p11)

yato variṣṭhamiti

> 'From where it is the thickest.'  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p12](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p12)

kuto variṣṭhamiti

> 'From where is the thickest part?'  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p13](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p13)

yato'ṇiṣṭhamiti

> 'From where it is the thinnest.'  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p14](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p14)

bahiṣpavamānaṃ vāva prati yajño'ṇiṣṭhaḥ

> With respect to the Bahiṣpavamāna, the sacrifice is indeed thinnest.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p15](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p15)

tadidaṃ pādāvavocat

> It spoke this regarding the two feet.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p16](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p16)

pādau vai prati puruṣo'ṇiṣṭhaḥ

> A man is indeed thinnest with respect to the two feet.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p17](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p17)

tadvai variṣṭhaḥ

> Then indeed it is thickest.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p18](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p18)

pataṃ hyeti

> For it goes flying.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p19](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p19)

kuto variṣṭha iti

> 'From where is it the thickest?'  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p20](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p20)

yato'ṇiṣṭha iti

> 'From where it is the thinnest.'  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p21](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p21)

yajñāyajñīyaṃ vāva prati yajño'ṇiṣṭhaḥ

> With respect to the Yajñāyajñīya, the sacrifice is indeed thinnest.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p22](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p22)

tadidaṃ śiro'vocat

> It spoke this regarding the head.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.257.p23](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257.p23)

śiro vai prati puruṣo'ṇiṣṭhaḥ

> A man is indeed thinnest with respect to the head.  
> — English (machine translation) (machine translation)

## Translations (1)

- [English (machine translation)](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya~en-mt.2.257) — English, machine translation

## Linked texts (1)

- [Altindische Grammatik](https://indike.org/pramana/ins.literature.wackernagel-1896.v3.c9.2950) — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.jaiminiya.2.257) · Pramāṇa
