Pancavimsha 110: atha pañcamaḥ khaṇḍaḥ
Pañcaviṃśa 110
- Language
- Sanskrit
atha pañcamaḥ khaṇḍaḥ
110.1
“pra somāso madacyuta” iti gāyatrī bhavati madavad
vai rasavṛttattṛtīyasavanaṃ madameva tadrasaṃ dadhātya “thā pavasva
devayu” rityeti rathantarasya rūpaᳵ rāthantaraᳵ hyetadahaḥ
110.2
“pavate'haryyato hari”riti bṛhatorūpaṃ bṛhadeva tadetasminnahani yunakti tadyuktaᳵ iva ārabhante
110.1-2
“pra sunvānāyā'ndhasa” iti pravatyo bhavanti prāṇinīṣaṇyamiva hyetadaha “rabhipriyāṇi pavate ca nohita” ityabhīti rathantarasya rūpaᳵrāthantaraᳵ hyetadahaḥ
110.2-2
“yajñā yajñā vo agnaya” ityāgnirvai yajño yajña eva
tadyajñaṃ pratiṣṭhāpayati
110.3
gāyatraṃ bhavati yadeva gāyatrasya brāhmaṇam
110.4
saṃhitaṃ bhavati dvayakṣaranidhanaṃ pratiṣṭhāyai pratiṣṭhāyaiva satramāsate
110.5
saphaṃ bhavati
110.6
saphena vai devā imān lokān samāpnuvan
yattatsamāpnuvaṃstatsaphasya saphatvamimānevaitena lokān
samāpya satramāsate
110.7
ākṣāraṃ bhavati
110.8
aṣṭau vā etāḥ kāmadughā āsaṃstomekā samaśīryyata sā kṛṣirabhavaddahyate'smai kṛṣau ya evaṃ veda
110.9
tāsu devāsurā asparddhanta te devā asurān kāmadughābhya ākṣāreṇā'nudanta nudate bhrātṛvyaṃ kāmadughābhya
ākṣareṇa tuṣṭuvānaḥ
110.10
ebhyo vai lokebhyo raso'pākrāmattaṃ prajāpatirākṣāreṇā''kṣārayadyadākṣārayattadākṣārasyā''kṣāratvam
110.11
tasmādyaḥ purā puṇyo bhūtvā paścātpāpīyān syādākṣāraṃ brahma sāma kurvītā''tmanyevendriyaṃ vīryya̍ rasabhākṣārayati
110.12
januṣaikacoṃ bhavato'hno dhṛtyai yadvā etasyā'hno'dhṛtaṃ
tadetābhyāṃ dādhāra
110.13
gaurīvitaṃ bhavati
110.14
gaurīvitirvā etacchāktyo brāhmaṇo'tiriktamapaśyattadgaurīvitamabhavat
110.15
atiriktaṃ vā etadatiriktena stuvanti yadgaurīvitenāhīnāñcaivaistanavadbhavatyapi prajāyā upakḷptam
110.16
vṛṣā vā etadvājisāma vṛṣabho retodhā adya stuvanti
śvaḥ prajāyate
110.17
anuṣṭubhi chandasāṃ kriyate'nuṣṭubbhi chandasāṃ yoniḥ
svāyāmeva tadyonau reto dhatte prajātyai
110.18
prajāyate bahurbhavati ya evaṃ veda
110.19
dyudāsaṃ bhavatyetau vā udāsau svargasya lokasyā'vasānadarśau pūrveṇa pūrvamahaḥ sam̐sthāpayantyuttareṇottaramaharabhyātivadanti
110.20
tadyathā'daḥ pūrvedyuḥ spṛṣṭaṃ tṛṇodakamanvavaśyanto yantyevameva tābhyām̐svargaṃ lokamanvavaśyanto yanti
110.21
gautamaṃ bhavati
110.22
sāmā''rṣeyavat svargāya yujyate svargāllokānna cyavate
tuṣṭuvānaḥ
110.23
yadu caivā''nuṣṭubhasya madhye nidhanasya brāhmaṇaṃ tadu
caitasya
110.24
kāvaṃ bhavati
110.25
lokabindu sāma vindate lokaṃ kāvena tuṣṭuvānaḥ
110.26
svāramu svareṇa svareṇa hi devebhyo'ntato'nnādyaṃ pradīyate svareṇaiva taddevebhyo'ntato'nnādyaṃ prayacchati
110.27
yajñāyajñīyaṃ bhavati
110.28
vāgyajñāyajñīyaṃ vāci yajñaḥ pratiṣṭhito vācyeva tadyajñamantataḥ pratiṣṭhāpayanti taṃ vāco'dhi śva ārabhante
110.29
trivṛdeva stomo bhavati tejase brahmavarcasāya
Linked texts (3)
- Viṃśabrāhmaṇa — Sanskrit
- Tāṇḍya or Pañcaviṃśa-brāhmaṇa — Sanskrit
- Sāmavedabrāhmaṇānyaṣṭau — Sanskrit