Pancavimsha 38: atha caturthaḥ khaṇḍaḥ
Pañcaviṃśa 38
- Language
- Sanskrit
Contents
- 38.11 — 1 part
atha caturthaḥ khaṇḍaḥ
38.1
pañcasu māḥsu bārhatāḥ pragāthā āpyante
38.2
tatastrayodaśasvahaḥsu kathaṃ pragāthalābha ityāśaṅkyāha-teṣvāpteṣu chandasī saṃyujyaitavyam
38.3
tisra uṣṇahaḥ syurekā gāyatrī tāstisro bṛhatyobhavanti
38.4
tadāhuḥ sam̐śara iva vā eṣacchandasāṃ yat dve chandasī saṃyuñjantīti
38.5
caturuttarairevacchandobhiretavyaṃ
38.6
paśavo vai caturuttarāṇicchandām̐si paśubhireva
tat svargaṃ lokamakramamānayanti
38.7
ekāṅgāyatrīmekāhamupeyurekāmuṣṇihamekāhamekā manuṣṭubhamekāhaṃ bṛhatyā pañcamāsa iyuḥ paṅktimekāhamupeyutriṣṭubhā ṣaṣṭhaṃ māsamīyuḥ śvo viṣuvān bhaviteti
jagatīmupeyuḥ
38.8
tadāhuranavaklṛptāni vā etānicchandām̐si madhyandine bṛhatyā caiva triṣṭubhā caitavyaṃ
38.9
ete vai cchandasī vīryyavatī ete pratyakṣaṃ madhyandinasya rūpaṃ
38.10
rāthantare'hani bṛhatī kāryaitadvai rathantarasya svamāyatanaṃ yadbṛhatī svaeva tadāyatane rathantaraṃ pratitiṣṭhati
bārhate'hani triṣṭup kāryaitadvaibṛhataḥ svamāyatanaṃ yat triṣṭup svaeva tadāyatane vṛhadrathantare pratitiṣṭhantī itaḥ
38.11
trayastrim̐śatā pragāthairetavyaṃ trayastrim̐śaddevatā devatāsveva pratitiṣṭhantoyanti, caturvim̐śatyaitavyaṃ caturvim̐śatirarddhamāsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsara eva pratitiṣṭhanto yanti, dvādaśabhiretavyaṃ dvādaśamāsāḥ saṃvatsaraḥ
saṃvatsara eva pratitiṣṭhantoyanti, ṣaḍbhiretavyam̐ ṣaḍṛtava
ṛtuṣveva pratitiṣṭhantoyanti, caturbhiretavyañcatuṣpādāḥ
paśavaḥ paśuṣveva pratitiṣṭhantodyanti, tribhiretavyantrayaime lokā eṣveva lokeṣu pratitiṣṭhantodyanti, dvābhyāmetavyandvipādyajamānaḥ svargasya lokasyākrāntyā anyenānyena hi padā puruṣaḥ pratitiṣṭhanneti
38.11.p1
iti tāṇḍyamahābrāhmaṇe caturthādhyāyasyacaturthaḥ khaṇḍaḥ
Linked texts (4)
- Nidānasūtra — Patañjali (grammarian), Sanskrit
- Viṃśabrāhmaṇa — Sanskrit
- Tāṇḍya or Pañcaviṃśa-brāhmaṇa — Sanskrit
- Sāmavedabrāhmaṇānyaṣṭau — Sanskrit