Pancavimsha 60: atha ṣaṣṭhaḥ khaṇḍaḥ
Pañcaviṃśa 60
- Language
- Sanskrit
atha ṣaṣṭhaḥ khaṇḍaḥ
60.1
grāvṇaḥ saṃsādya droṇakalaśamadhyūhanti viśadvai grāvāṇo'nna somo rāṣṭraṃ droṇakalaśo yadgrāvasu droṇakalaśamadhyūhanti viśyeva tadrāṣṭramadhyūhanti
60.2
yaṃ dviṣyādvimukhān grāvṇaḥ kṛtvedamahamamumāmuṣyāyaṇamamuṣyāḥ putramamuṣyā viśo'muṣmādannādyānniirūhāmīti nirūheddiśa evainamannādyānniirūhati
60.3
yo'sya priyaḥ syātsammukhān grāvṇaḥ kṛtvedamahamamuṣyāyaṇamamuṣyāḥ putramamuṣyāṃ viśyamuṣminnannādye'dhyūhāmītyadhyūhedviśyevainamannādye'dhyūhati
60.4
atho tadubhayamanādṛtyedamahaṃ māṃ tejasi brahmavarcase'dhyūhāmītyadhyūhettejasyeva brahmavarcasa ātmānamadhyūhati
60.5
atha dveṣyaviṣayaṃ prayogāntaramāhayaḥ kāmayeta viśā rāṣṭraᳪ hanyāmiti vyūhya grāvṇo'dho droṇakalaśaᳪ sādayitvopāṃśusavanamupariṣṭādabhinidadhyādidamahamamuyā viśā'do rāṣṭraᳪ hanmīti
viśaiva tadrāṣṭraᳪhanti
60.6
vasavastvetyādibhirmantrairdroṇakalaśasammārjjanaṃ vakṣyati, tatratyeṣu gāyatryādicchandaḥsu kiñcidveditavyamityāhayo vai devāni pavitrāṇi veda pūto yajñiyo bhavati
cchandāṃsi vai devāni pavitrāṇi tairdroṇakalaśaṃ pāvayanti
60.7
atha devapavitrākhyacchandobhiryuktapāvanasādhanamantrānāha -
vasavastvā gāyatreṇa cchandasā punantu rudrāstvā traiṣṭubhena cchandasā punantvādityāstvā jāgatena cchandasā
punantvetāni vai daivāni pavitrāṇi pūto yajñiyo bhavati ya eva m̐veda
60.8
apūrvameva daśāpavitrasya śuklatvaṃ vidhātumākhyāyikāmāha—
svarbhānurvā āsura ādityantamasāvidhyattaṃ devā
na vyajānaṃste'trimupādhāvam̐stasyātrirbhāsena tamopāhanyat prathamamapāhan sā kṛṣṇāvirabhavadyaddvitīyam̐
sā rajatā yattṛtīyam̐ sā lohinī yayā varṇamabhyatṛṇat
sā śuklāsīt
60.9
idānīṃ tadvidhatte—
tasmācchukla pavitram̐ śukraḥ somaḥ sa śukratvāya
60.10
evaṃ pavitrasya śuklatvaṃ vidhāya tadevānvayavyatirekābhyāṃ draḍhayati—
yaṃ dviṣyāttasyaiteṣāṃ varṇānāmapi pavitre kuryyātpāpmanevainaṃ tamasā vivadhyati kṛṣṇamiva hi tamo yo'sya priyaḥ syādāsaktiśuklaṃ kuryyājyotiṣvai hiraṇyaṃ jyotirevāsmindadhāti
60.11
tasmādātreyaṃ candreṇecchantyatrirhi tasya jyotiḥ
60.12
abhyatṛṇatpavitraṃ vivam̐gṛhṇanti hastakāryyameva tadyajñasya kriyata etadvā udgātṝṇā hastakāryaṃ yatpavitrasya vigrahaṇam
60.13
na hastaveṣyānnikrūm̐cchati ya eva dveda
60.14
yo'pi na vigṛhṇāti prāṇādenamantaryyanti
60.15
taṃ brūyādvepamānaḥ prameṣyasa iti vepamāna eva pramīyate
60.16
pra śukaitu devī manīṣāsmadrathaḥ sutaṣṭo na vājītyudgātā dhārāmanumantrayate
60.17
āyuṣe me pavasva varcase me pavasva vidduḥ pṛthivyādivo janitrācchṛṇvantvāpo'dhaḥ kṣarantīḥ somehodgāyetyāha mahyaṃ tejase brahmavarcasāyeti
60.18
eṣa vai somasyodgītho yatpavate somodgītameva sāma
gāyati
60.19
acchinnaṃ pāvayanti yajñañcaiva prāṇāṃśca santanvanti santataṃ pāvayanti yajñasya santatyai
Linked texts (3)
- Viṃśabrāhmaṇa — Sanskrit
- Tāṇḍya or Pañcaviṃśa-brāhmaṇa — Sanskrit
- Sāmavedabrāhmaṇānyaṣṭau — Sanskrit