Ṣaḍviṃśa Brāhmaṇa ("26th" book) 23
Ṣaḍviṃśabrāhmaṇaṭīkā 23
- Language
- Sanskrit
23.1
atirātraścaturviṃśaṃ caturviṃśastomayuktaṃ prāyaṇīyamaharityete ādye ahanī | abhijidādyo viśvajidanto madhyamo navarātraḥ | mahāvratamatirātra ityete antime ahanī iti |
tadetat satraṃ viśvadevakartṛkatvena somagṛhapatitvena ca praśaṃsati —
23.2
rājñā dīptena somena gṛhapatinā saha viśve devāḥ satramāsata te evamabruvan naḥ asmākaṃ sarvatra sarveṣvapi lokeṣu soma eva rājā vibhavet viśeṣeṇa bhūyāditi | yata evaṃ tasmāt somo rājā sarvāṇi nakṣatrāṇi upaiti prāpnoti ādhipatyena | kiṃ ca, hi yasmāt somo
retodhāḥ rasātmakatvena lohitādipariṇāmadvāreṇa retasa ādhāne hetuḥ | ato'pi somagṛhapatikaṃ satraṃ praśastamityarthaḥ |
tadīyaṃ madhyamaṃ navarātraṃ stotumavayutyānuvadati—
23.3
ya etatsatramupeyuḥ te saṃvatsarasya prakṛtibhūtasya saṃvatsarasādhyasya gavāmayanasya vikṛtitvāt trayodaśāhaṃ satramapi saṃvatsaranāmnocyate | tasyāntaḥ garbhaṃ madhyamaṃ navāham upayantīti |
anūditamarthaṃ stauti—
23.4
navāho vai navarātra eva saṃvatsarasya satrasya pratimā sadṛśaḥ tatratyānāṃ sarveṣāṃ stomānāṃ pṛṣṭhānāṃ ca atideśato vidyamānatvāt | tathā nava prāṇāḥ | ayaṃ navāho navasaṃkhyākāḥ prāṇāḥ | sapta śīrṣaṇyāḥ prāṇāḥ dvāvavāñcau (śa. brā. 6.4.2.5; tai. saṃ. 5.1.7.1) iti śruteḥ | ya etaṃ navāhamupeyuḥ te prāṇānevāvarundhate prāpnuvanti |
prakārāntareṇa stauti—
23.5
ya etā rātrīḥ | navarātramityarthaḥ | upayanti te prajāvantaḥ putrapautrādiyuktāḥ retodhānahetusomagṛhapatikayāgānuṣṭhānāt jīvāḥ śatavarṣalakṣaṇapuruṣāyuṣaśca santaḥ prāṇātmakatvanavarātropāyanāt jyotiḥ prakāśaṃ kīrtim aśnuvate prāpnuvanti | phalāntarasyātrāvidhānāt etadeva phalaṃ rātrisatranyāyenetyavagantavyam |
Linked texts (1)
- Ṣaḍviṃśabrāhmaṇa — Sanskrit