<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.sadvimsa!sadvimsabrahmanatika.23 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Brāhmaṇas (ritual exegesis)](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana) › [Ṣaḍviṃśabrāhmaṇa](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.sadvimsa) › [Shadvimshabrahmanatika](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.sadvimsa!sadvimsabrahmanatika) › 23

# Ṣaḍviṃśa Brāhmaṇa ("26th" book) 23

Ṣaḍviṃśabrāhmaṇaṭīkā 23

- **Language:** Sanskrit

### [23.1](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.sadvimsa!sadvimsabrahmanatika.23.1)

atirātraścaturviṃśaṃ caturviṃśastomayuktaṃ prāyaṇīyamaharityete ādye ahanī | abhijidādyo viśvajidanto madhyamo navarātraḥ | mahāvratamatirātra ityete antime ahanī iti |  
tadetat satraṃ viśvadevakartṛkatvena somagṛhapatitvena ca praśaṃsati —

### [23.2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.sadvimsa!sadvimsabrahmanatika.23.2)

rājñā dīptena somena gṛhapatinā saha viśve devāḥ satramāsata te evamabruvan naḥ asmākaṃ sarvatra sarveṣvapi lokeṣu soma eva rājā vibhavet viśeṣeṇa bhūyāditi | yata evaṃ tasmāt somo rājā sarvāṇi nakṣatrāṇi upaiti prāpnoti ādhipatyena | kiṃ ca, hi yasmāt somo  
retodhāḥ rasātmakatvena lohitādipariṇāmadvāreṇa retasa ādhāne hetuḥ | ato'pi somagṛhapatikaṃ satraṃ praśastamityarthaḥ |  
tadīyaṃ madhyamaṃ navarātraṃ stotumavayutyānuvadati—

### [23.3](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.sadvimsa!sadvimsabrahmanatika.23.3)

ya etatsatramupeyuḥ te saṃvatsarasya prakṛtibhūtasya saṃvatsarasādhyasya gavāmayanasya vikṛtitvāt trayodaśāhaṃ satramapi saṃvatsaranāmnocyate | tasyāntaḥ garbhaṃ madhyamaṃ navāham upayantīti |  
anūditamarthaṃ stauti—

### [23.4](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.sadvimsa!sadvimsabrahmanatika.23.4)

navāho vai navarātra eva saṃvatsarasya satrasya pratimā sadṛśaḥ tatratyānāṃ sarveṣāṃ stomānāṃ pṛṣṭhānāṃ ca atideśato vidyamānatvāt | tathā nava prāṇāḥ | ayaṃ navāho navasaṃkhyākāḥ prāṇāḥ | sapta śīrṣaṇyāḥ prāṇāḥ dvāvavāñcau (śa. brā. 6.4.2.5; tai. saṃ. 5.1.7.1) iti śruteḥ | ya etaṃ navāhamupeyuḥ te prāṇānevāvarundhate prāpnuvanti |  
prakārāntareṇa stauti—

### [23.5](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.sadvimsa!sadvimsabrahmanatika.23.5)

ya etā rātrīḥ | navarātramityarthaḥ | upayanti te prajāvantaḥ putrapautrādiyuktāḥ retodhānahetusomagṛhapatikayāgānuṣṭhānāt jīvāḥ śatavarṣalakṣaṇapuruṣāyuṣaśca santaḥ prāṇātmakatvanavarātropāyanāt jyotiḥ prakāśaṃ kīrtim aśnuvate prāpnuvanti | phalāntarasyātrāvidhānāt etadeva phalaṃ rātrisatranyāyenetyavagantavyam |

## Linked texts (1)

- [Ṣaḍviṃśabrāhmaṇa](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.sadvimsa.64.1-2) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.sadvimsa!sadvimsabrahmanatika.23](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.sadvimsa!sadvimsabrahmanatika.23) · Pramāṇa
