Pramāṇa · Search · About · API

Ṣaḍviṃśa Brāhmaṇa ("26th" book) 10

Ṣaḍviṃśabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) 10

Language
Sanskrit

10.1

yasmādagnernetāraḥ śālāmukhīyāduttaravedyādau prāñcamagnimunnayanti | tasmāddhotā prāṅāsīnaḥ prāṅmukha upaviṣṭo bhūtvā'nvāha anubravītīti | praiṣamanuvacanaṃ kuryāt | tathā prāṅāsīno yajati yājyāṃ paṭhet | prāṅāsīnaḥ śaṃsati śastraṃ paṭhati |
dharmāntaramāha-

10.2

yasmādasau paridṛśyamāna ādityaḥ prāṅ prāggacchanaḥ apāṅ pratyaggacchanaḥ imān lokān saṃcarati pratyahaṃ, tasmādadhvaryuḥ svakarmaṇi prāṅapāṅ saṃcarati |
dharmāntaraṃ darśayati-

10.3

athaśabdo vākyaupakrame | yata eṣa candramā dakṣiṇena pathā eti gacchati tasmād brahmāṇaṃ dakṣiṇato dakṣiṇadigbhāge āsayanti upaveśayanti |
anyaṃ dharmaṃ darśayati—

10.4

yata etasyāṃ prasiddhāyām udīcyāṃ diśi bhūyiṣṭham adhikaṃ parjanyo vidyotate viśeṣeṇa svamahimānaṃ prakaṭayati tasmādudgātā etām udīcīṃ diśaṃ prati udaṅmukhaḥ san udgāyati |
dharmāntaraṃ vidhatte—

10.5

bhūtānāṃ pṛthivyādīnāṃ madhye eṣa vyāpta ākāśaḥ sanno'vahito bhavati | tasmāt sadaso madhye sadasyaṃ saptadaśamṛtvijam āsayanti |
dharmāntaraṃ vidhatte—

10.6

uta āpa uccāvacā nyūnādhikānyūnādhikabhāvena vartante uta api ca tā āpo gādhāḥ kacidapagatapratiṣṭhā iva bhavanti | uta api ca tā āpo gambhīrāḥ agādhā iva bhavanti | tasmā ddhotrāśaṃsino'pi
pañcarcena śastreṇa stutiṃ kurvanti | uta api ca bhūyasā bahvībhiḥ ṛgbhiḥ sādhyena śastreṇa stutiṃ kurvanti |
dharmāntaraṃ vidhatte—

10.7

ata ādityasyaiva gataṃ gamanaṃ raśmayaḥ tadīyāḥ anuyanti anugacchanti | tasmād adhvaryoreva gataṃ camasādhvaryavo'nuyantīti |
iti śrīsāyaṇācāryaviracite mādhavīye sāmavedārthaprakāśe ṣaḍviṃśabrāhmaṇabhāṣye dvitīyādhyāye caturthaḥ khaṇḍaḥ |
atha camasamakṣaṇāyopahavādyaḥ kathyante + tatra prathamaṃ prātaḥsavanasaṃbandhina upahavān darśayati-

Linked texts (1)