Ṣaḍviṃśa Brāhmaṇa ("26th" book) 11
Ṣaḍviṃśabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) 11
- Language
- Sanskrit
11.1
sa yajamānaḥ camasaṃ bhakṣayituṃ prātaḥsavane savanamukhīyeṣu camaseṣu camasādhvaryubhirāhateṣūpahavamanujñānam iccheta icchet |
kathamityāśaṅkaya tatra prathamaṃ hotṛviṣayopahavaprakāraṃ darśayati-
11.2
me mama agneireva devo hotā | tadātmako hotā | sa mām upahvayatām anujānātu iti upāṃśūccārya he hotaḥ māmupahvayasva anujānīhi iti mantrabhāgam uccaiḥ uccārayet |
adhvaryuviṣayopahavaprakāraṃ darśayati-
11.3
me mama āditya eva devo'dhvaryuḥ | sa māmupahvayatāmityupāṃśūccārya adhvarya upa māhvayasveti mantrabhāgamuccairuccārayediti |
brahmaviṣayaṃ tatprakāraṃ darśayati—
11.4
me mama candramā eva brahmā | śiṣṭaṃ pūrvavat |
udgātṛviṣayaṃ tatprakāraṃ darśayati—
11.5
me parjanya evodgātā | śiṣṭaṃ pūrvavat |
sadasyaviṣayaṃ taddarśayati—
11.6
ākāśa eva sadasyaḥ | śiṣṭaṃ spaṣṭam |
hotrāśaṃsiviṣayamapi taddarśayati—
11.7
etadatirohitārtham |
camasādhvaryuviṣayopahvaprakāraṃ darśayati—
11.8
raśmaya ādityakiraṇā eva camasādhvaryavaḥ | anyat spaṣṭam | yadyapi hotrāśaṃsināṃ camasādhvaryūṇāṃ ca camaso nāsti tathāpi tadanujñā labdhavyeti niyamārthaṃ
tatprakāradarśanamiti | agnirmeṃ hotetyādayo ye mantrāste yājamānāḥ | tathā cānukalpe darśitam | prathamaḥ savanamukhīyo'gnirmeṃ hoteti yājamānamiti |
yathoktaṃ hotrādyupahavaprakāraṃ praśaṃsati—
11.9
tā etā agnyādyā devatā eva ṛtvijāṃ saṃbandhinībhirupahavarūpābhirvāgbhiḥ upahvayante anujñāpyante |
tataḥ kimityatrāha—
11.10
paścāt sa upahūtaḥ hotrādibhiranujñātaḥ san camasaṃ bhakṣayati |
yathoktamanujñānaṃ praśaṃsati—
11.11
yajamānaḥ prāṇaḥ mukhyatvasāmyāt | atho api ca yatra etāsāmagnyādīnāṃ devatānāṃ lokaḥ tat tatra hotrādibhiḥ agnyādirūpaiḥ upahūto yajamāno anujñāto bhavatīti |
atha mādhyaṃdinasavanasaṃbandhina upahavān darśayati-
Linked texts (1)
- Ṣaḍviṃśabrāhmaṇa — Sanskrit