Pramāṇa · Search · About · API

Samaveda 1.10

Sāmavedārthaprakāśa 1.10

Language
Sanskrit

1.10

puṣkara-parṇe ‘niramanthata’ araṇyoḥ sakāśādajanayat | kīdṛśātpuṣkarāt? ‘mūrddhnaḥ’ mūrddhavaddhārakāt | ‘viśvasya’ sarvasya jagataḥ ‘vāghataḥ’ vāhakāt [“puṣkaraparṇe hi prajāpatirbhūmimaprathayat tat puṣkaraparṇe prathayat-” iti śruteḥ | bhūmiśca sarvvajagataścādhāra-bhūteti puṣkaraparṇasya sarva-jagadvāraktvam | atra puṣkara-śabdena puṣkaraparṇamabhidhīyate, ityetacca taittirīyake spaṣṭamāmnātam-“tvāmagne puṣkarādadhītyāha, puṣkaraparṇe hyenamupaśrutamavindat’-iti(1) |
10 iyameva uttarārcikasya 8, 1, 6, 1 |
pūrvoktāsu ṛkṣu bahvṛcāntarāmanukramaṇikā-granthaṃ paryālocya tatroktā ṛṣikhandodevatā yojitāḥ | eva muttarākhapi yojanīyāḥ || agne vivasvadityeṣā tu bahvṛcairnāmnātā, tathāpyasyāḥ chandodevate pūrvavaddisṛṣṭe, ṛṣistu vāmadevaiti granthāntarādavagataḥ ( ) ||
he ‘agne’ tvam ‘asmabhyam’ asmākaṃ (1) ‘mahe ūtaye’ mahate rakṣaṇāya [ava rakṣaṇe-iti dhātoḥ ūti-yūti-jūtoti (2) sūtreṇa nipātitaṃ rūpam] ‘vivakhat’ (3) svargādi-lokeṣu viśeṣeṇa nivāsasya hetubhūtamidaṃ karma ‘ābhara’ sampādaya | [hṛ-grahorbhañchandasī .ti bhatvam] ‘hi’ yasmāt tvaṃ ‘naḥ’ asmākaṃ ‘dṛśe’ darśanārthaṃ ‘devaḥ’ dyotamānaḥ ‘asi’ | [indrādayonāsmābhirdṛśyante, tvaṃ tu gārhapa-
10