Samaveda 110
Sāmavedārthaprakāśa 110
- Language
- Sanskrit
110.2
I ognāyi | tvannora3ścā | ṅammāra3 | tāra34māḥ | utatrātāśivobhuvaḥ | śivobhuvāra3ḥ | varovā | yā'5 yoī4āyi |
12 ||
II aggrau | hoyi | tvauhoyi | noantamā 31 uvā 2 3| ja2 3 4 tā | trātā au 2 3 4 vā| śivobhuvā 2 3 4 5 |
13||
216 uttarārcikasya 4,1,22,1 = ṛgvedasya 4,1,18,1 = yajurvedasya 3,25-15,48 = ūhe 3,2,18-12,2,15| I gūḍham | II pratyadaṃḥ|
216
110.3
I bhāgāḥ| nacitraḥ| agnirmahora3nā3m | dāradhāra34auhovā | tiratnā2345m |
16 || II bhagonacitrāḥ | agnirmahora3nā3m | dāradhā234auhovā | e3 | tiratnā2345m |
17 || 217
“mahonāṃ” mahatām madhye “bhagona” sūryyaiva(1) “citraḥ” cāyanīyaḥ, 1) pūjanīyaḥ “agniḥ” yajvanāṃ “ratnaṃ”” ramaṇīyaṃ dhanaṃ “dadhāti” dhārayati | prayacchatītyarthaḥ,3) |
217
110.4
218 I dhanasāma | II dharmmasāma |
110.5
219
110.6
220
4 5 1 ra 1 1 1 12 ra I ūrjā | mitrovaruṇaḥ pinvatār3yiḍāḥ | pīvarīra ' 1 2 5 miṣaṅkṛṇuchīnaāāyindrā3uvā3 | ū34pā |
24 || 223
he “indra !” “mitraḥ”, “varuṇaḥ”, tvañca sarve yūyaṃ “ūrjā” rasena balena vā(1) sahitāḥ “ir̤āḥ” annāni(2) “pinvata” asmabhyaṃ siñcata prayacchatetyarthaḥ | [ pinva secane (bhvā0 pa0) dhātūnāmanekārthatvādatra prayacchatetyarthaḥ ] kiñca | “pīvarī” pravṛddham(3) “iṣam” annaṃ (4) “naḥ” asmākaṃ “kṛṇuhi(5)” kuru dehītyarthaḥ(6) |
223
110.7
221
110.8
222
110.10
I indro34 | viśva̍syarā | jatico2345dū | ḍā |
25||
II indrā ra̱co'yi | vā̱rayi̱śvā | syarā̍2jati | hovāra3co2345i | ḍā |
26 || 224
yataḥ kāraṇāt “indraḥ” “viśvasya” bhuvanasya “rājati” īśvaro bhavati, ataḥ kāraṇāt indraṃ prādhānyenābhimukhīkṛtyocyate-iti pūrveṇānvayaḥ(1) |
224
iti śrīmatsāyaṇācāryyaviracite sāmavedārthaprakāśe chandovyākhyāne caturthasyādhyāyasyaikādaśaḥ khaṇḍaḥ |
|| iti dvaipadamaindraṃ samāptam ||
110.15
he "agne !" "varuṇyaḥ" varaṇīyaḥ sambhajanīyaḥ | yadvā | varuṇyaiḥ yajñagṛhahairvṛtaḥ(1) "tvaṃ" "naḥ" asmākam "antamaḥ" antikatamaḥ "bhūvaḥ" bhava | "uta" apica "trātā" rakṣakaḥ "śivaḥ" sukhakaraśca bhava(2) |
110.20
iyam “uṣāḥ” “svasuḥ” bhaginyāḥ rātreḥ(1) sambandhi “tamaḥ” “andhakāram” “apa saṃvarttayati” ātmīyena tejasā apagamayati | “sujātatā” sujātatvaṃ ātmanaḥ suprakāśatvaṃ ca “varttaniṃ” varttayati rathaṃ prāpayati(2) |
110.21
“imāḥ” (1) imāni paridṛśyamānāni “bhuvanā”(2) bhuvanāni “nu” kṣipraṃ (3) “sīṣadhema” sādhayāmaḥ vaśīkurmaḥ | kamiti pūrakaḥ (4) yahā | imāni sarvvāṇi bhūtajātāni asmabhyaṃ “kaṃ” sukhaṃ (5) sīṣadhema sādhayatu (puruṣa-vyatyayaḥ) “indraśca” “viśve” sarve devāśca stutyā prītā imamarthaṃ sādhayantu |
110.22
he "indra !” “tvat” tvattaḥ sakāśāt "rātayaḥ” dānāni "vi yantu" vividhaṃ gacchantu | tatra dṛṣṭāntaḥ—“pathaḥ” rājamārgāt kṣudramārgā yanti tadvat(1) |
110.27
“mahiṣaḥ” mahān(1) pūjyaḥ “tuviśuṣmaḥ” bahu-balaḥ(2) “hampat(3)” hyayandriḥ “trikadrukeṣu” jyotirgaurāyurityeteṣvāmakeṣu abhiplavikeṣvahaḥsu(4) “sutam” abhiṣutaṃ “yavāśiraṃ” yavamayaiḥ saktubhirmiśritam [āṅ-pūrvasya śrīñ dhātoḥ kvipi “āsṛṣṭeraśiramityādinā(5) śriyaḥ śiraityādeśaḥ ] taṃ somaṃ “viṣṇunā” saha(6) “apibat” | “yathāvaśaṃ(7)” pūrvvaṃ yathā taṃ soma makāmayata tathā apibat [vaśa kāntau (a0, pa0) | “bahulaṃ chandasīti (2,4,73) śapolugbhāvaḥ] “saḥ” pītaḥ somaḥ “mahām” mahāntam “urum”
110.218
"viśvasya" sarvvasya śatrujātasya "prastobha" prastobhati hinastolyarthaḥ | "yadivā" "iha" yajñe "nūnaṃ" "puro(1) vāsan" pūrvvasmin deśe vasan sthitaḥ sa iha nūnaṃ prastobha ṛtvigbhiḥ prakarṣeṇa stūyate [stobhatistu stuti-karmā(2) |
110.222
“ayā” anayā stutyā “devahitaṃ” devena dyotamānenendreṇa dattam(1) “vājam” annaṃ “sanema” vayaṃ sambhajema | apica “suvīrāḥ” śobhana-putropetā vayaṃ “śatahimāḥ” śataṃ hemantān “madema” tṛpyāma |