Samaveda 15
Sāmavedārthaprakāśa 15
- Language
- Sanskrit
15.2
yathā, tadvat | apica, he 'girvavāha:' gīrbhiḥ stuti-rūpābhiḥ
15.3
he ṛtvigyajamānāḥ ! 'adhvarasya' yajñasya 'rājānam' adhipatiṃ 'hotāraṃ' devānāmāhvātāraṃ 'rudraṃ' (1) rorūyamāṇaṃ dravantaṃ, śatrūn rodayantaṃ vā | yadvā, 'eṣā vā ghorātanūryadrudra'iti rudrātmakam | 'rodasyoḥ' dyāvā-pṛthivyoḥ (2) 'satyayajaṃ' satyasyānnasya (3) dātāram | yadvā satyayajaṃ satyena haviṣā (4)
15.5
I,II ime vaiśvajyotiṣe |
‘rājā’ dīptaḥ (1) ‘aryyaḥ’ svāmī (1) haviṣāṃ prerakovā ‘agniḥ’ ‘namobhiḥ’ stutibhiḥ saha ‘samindhe’ samidhyate | ‘yasya’ agneḥ ‘pratīkaṃ’ rūpaṃ (3) ‘ghṛtena āhutaṃ’ bhavati | ye ca ‘naraḥ’ asmadīyāḥ ‘sabādhaḥ’ saṃśliṣṭāḥ sañjāta-vādhāḥ(4) ‘havyebhiḥ’ havyaiḥ sārddham ‘īḍate’ stuvanti | ‘saḥ’ agni ‘uṣasām’ ‘agram’ ‘ā aśroci’ ā dīpyate |
15.6
I praketunā | bṛhatāyā | tiyannāi | hoihovā3ihoi | ārodasāi | vṛṣabhoro | ravītāi | hoihovā3ihoi | divaścidā | tādupamāma | udānāṭ | hoihovā3ihoi | apāmupā | sthemahiṣo | vavarddhā | hoihovāddā31u | vā23 | de3 | divā2345pūma |
kiñca, devānāmāhvāna-kāle ‘vṛṣabhaḥ’ (1) iva ‘roravīti’ atyarthaṃ śabdaṃ karoti | ‘divaścit’ antarikṣa-lokasyāpi ‘antāt’ paryyantāt ‘upamām’ ( upametyantika-nāma 9) meghasya samīpam ‘udānaṭ’ udaśnute jvalanātmanādityātmanāvasthitaḥ san jahūṃ
71
15.7
vāgbhirvahanīyāgne ! 'bharadvājāḥ' (1) stotāraḥ 'taṃ' prasiddhaṃ 'tvā' tvāṃ 'vājayanti' balinaṃ (2) kurvanti | yadvā, vājamanna (3) micchanti | apica, tvāṃ 'suṣṭutayaḥ' śobhana-stuti-rūpāḥ 'giraḥ' vācaḥ 'jigyuḥ' jayanti vaśīkurvanti | tatra dṛṣṭāntaḥ'aśvāḥ' vāhāḥ 'ājinna' saṃgrāmaṃ yathā śīghraṃ jayanti taddadityarthaḥ |
6 || ī8
68
15.8
devān yajantam | yadvā, satyasyānanda-lakṣaṇasya saṅgamayitāraṃ rodasyorvyāpya varttamānam | ‘hiraṇya-rūpaṃ’ suvarṇa-prabham | evaṃ vidham ‘agni’ ‘vaḥ’ yuṣmākam ‘avase’ rakṣaṇāya ‘tanayitnoḥ’ tanayitnuraśaniḥ (5) sañcākasmikaḥ, tat sadṛśād ‘acittāt’ na vidyate cittaṃ yasmin tadacittam, (cittopalakṣita-sarvendriyopasaṃhāro maraṇamiti yāvat ) tasmātkaraṇāt ‘purā’ prāgeva ‘ā kṛṇudhvaṃ’ yūyaṃ samantāddhavirbhiragniṃ bhajadhvam |
70 ‘agniḥ’ ‘bṛhatā’ ‘ketunā’ prajñānena (1) yuktaḥ san ‘ā’ idānīṃ ‘rodasī’ dyāvāpṛthivyau ‘pra yāti’ prakarṣeṇa gacchati |
15.10
I hā3hā3hā3 āprom | narāḥ | narāḥ | narāḥ | dī3dhiti | bhiraraṇyoḥ | hā3hā3hā3 | hāstā | cyūtām | cyūtām | cyūtām | janaya | tapraśastam | hā3hā3hā3 | dūrā3 | dṛśām dṛśām | dṛśām | gṛhapa | timathavyum | hā3hā3hā3 | vā | ī2345 |
iti dvitīya-daśati ||
1,II anayorvasiṣṭhaḥ prajāpatirvā ṛṣiḥ, raśmimarāyaṃ, marāyarāśinaṃ vā sphāntikaraṇaṃ vā cyāvanaṃ vā maitrāvaruṇaṃ vā imbakaṃ vā nāma |
ṅgulayo-bhavanti, dhīyante karmasvaraṇī pratyutarāne agniḥ samaraṇyājjāyata iti vā, hastacyutī hasta-pracyutyā janayanta prayantaṃ dūre darśanaṃ gṛhapatimatanavantam (5,2,11)"- iti |
72
15.71
vyāpnoti | aśnotervyatyayena parasmai padam | tipo'halṅyādilopaḥ | ‘apāṃ’ vṛṣṭilakṣaṇānāmudakānām ‘upasthe’ upasthāne antarikṣe (4) vaidyutātmanā ‘mahiṣaḥ’ mahān ‘vavṛdhe’ vardhate |