Samaveda 21
Sāmavedārthaprakāśa 21
- Language
- Sanskrit
21.p1
seyaṃ prathamā | daurghatamā ṛṣiḥ |
21.1
97 nāstauyamuttarārcike | 66 “aṣṭau vasavaḥ, ekādaśa rudrāḥ, dvādaśa ādityāḥ, indraśceti dvātriṃśat, prajāpatistrayastriṃ śat-saṅkhyā-pūrakaḥ”-ityādi bhāṣyam | te ca sarve manu-jātāḥ, tathā—“iti śrutāso asathā dirā daśo ye svā yayatra viṃśaśca | manordevā yajñiyāsaḥ”-iti ṛgvedīyā śrutiḥ (8,4,10,2) | tat sarvaṃ mṛṣā |
(0)—‘puru tvā’-ityādirekādaśa-khaṇḍaḥ, tatra ṛcodaśa ; ‘pra maṃdiṣṭāya’-ityādi dvādaśa-khaṇḍaṃ tatra ṛco'ṣṭau ; anayordvayo khaṇḍayoḥ saṅkalanayā aṣṭādaśa ṛcaḥ śrūyante | tāsu dvādaśa-khaṇḍātmakāṣṭau kakupchandaskāḥ, ekādaśa-khaṇḍātmakāsu daśa uṣṇikachandaskāḥ kiñca ekādaśa-khaṇḍīya-jajñānahatyādyā pañcamī ṛk pavamāna-devatākā, tadanantaritaśrutā uttasyetyādyā ṣaṣṭhī aditi-devatākā, avaśiṣṭāstu sarvāḥ āgneyyaḥ | navamyāgneyamantra-saṃśrave'pi kathamasyāgneya-parvvatvaṃ na naśyati ? iti śaṅkāmapanodayitumāha,— ‘samākhyā kṣatriṇauti vat’ ekasminne va pradhāne kṣatriṇi rājñi yāne yathā, apradhānabhūtāsu
21.8
he 'agne' ! 'tvā' tvāṃ 'puru' bahu 'voce' [yahā bahu dānānitisambandhaḥ] putraṃ dehi, vittaṃ dehi—ityādyāśāsanāni bravīmītyarthaḥ | kintūṣṇīm ? netyāha—yataḥ 'dāśvān' dāśavān(1) abhimataṃ havirdattavānasmi, ato voce | itara-sādhāraṇena bruvataḥ kathaṃ dātavyam iti na mantavyam | yataḥ he agne ! 'tava svidvā' (2)
samannāsu senāsu rucirāropeṇa śvitriṇo yāntīti samākhyānam, tadvadityarthaḥ | prādhānyādurodhāta anāgneyyo'pi ṛcaḥ āgneyyaḥ-iti vyavahriyante-iti bhāvaḥ |
21.12
III, IV, V imāni dairghatamasāni taudāni vā |