Samaveda 61
Sāmavedārthaprakāśa 61
- Language
- Sanskrit
61.2
12
61.3
13
61.5
he “indra”! “mandraiḥ” mādayitṛbhiḥ(1) “mayūraromabhiḥ” mayūra-roma-sadṛśa-roma-yuktaiḥ “haribhiḥ” aśdhai rupetastvam “āyāhi” yajñaṃ pratyāgaccha | kecidapi janāḥ “tvaṃ” tvāṃ “mā niyemuḥ” mā niyacchantu(2) | gamana-pratibandhaṃ mā kurvantu-ityabhiprāyaḥ | tatra dṛṣṭāntaḥ — “pāśino na” pāśinaḥ iva, yathā pāśa-hastā vyādhāḥ pakṣiṇaṃ na yacchanti tadvanmā niyacchantu | kiñca | “dhanveva”(4) yathā pānthāḥ dhanvaṃ marudeśaṃ śīghramatigacchanti tadvadgamanapratibandhakāriṇastānatītya(5) śīghram “ehi” āgaccha |
4 || 14
15
61.6
2 ra 12 2
2 ra
52 ra
61.14
iti bhāvaḥ) kīdṛśā harayaḥ ? "brahmayujaḥ" brahmaṇā parivṛr̤henendreṇa yuktāḥ (yadvā | brahmaṇāsmadīyena stotreṇa asmābhirdattena haviṣā vā yuktāḥ(4) "keśinaḥ” keśāḥ grīvāyā upari varttamānāḥ saṭāḥ tairyuktāḥ | kimarthamindrasyāvahanam ? tatrāha- "somapītaye"(5) soma-pānāya | yathāsmadīyaṃ somaṃ pivet tathā āvahastvityarthaḥ |
61.22
“yaḥ” indraḥ “abhimriśaḥ” abhimriṣaḥ abhiśreṣaṇāt sandhāna-
61.23
dravyāt “ṛte cit” vināpi(2) “jatrubhyaḥ grīvābhyaḥ sakāśāt “ātṛdaḥ” ātardanāt ārudhiranissravaṇāt “purā” pūrvameva “sandhi” sandhātavyaṃ taṃ “sandhātā” saṃyojayitā bhavati | “maghavā” dhanavān “purūvasuḥ” bahu-dhanaḥ sa indraḥ “vikrutaṃ” vicchinnaṃ taṃ “punaḥ” “niṣkartā” saṃskarttā bhavati(2) |
61.26
he "indra" ! “tvā” tvāṃ "sahasraṃ" sahasra-saṅkhyākā haraya svadīyā aśvāḥ "ā vahantu” ā nayantu asmadyajñam | tathā "śataṃ" śata-saṅkhyākāśca bhavadīyā aśvā svā māvahantu | (yadyapi dvāveva harī(1) tathāpi tadvibhūtayo'nyepi bahavo'śvāḥ vahati | nanu yugapadanekaiśvaiḥ kathaṃ yātuṃ śakyate ? ityata āha— “yuktāḥ’ iti) “hiraṇyaye" hiraṇmaye suvarṇa-vikāre (hiraṇyaśabdādvikārārthe vihitasya mayaṭaḥ “ṛtvya vāstva tyādau malopo nipātyate(2) tādṛśe) “rathe" "yuktāḥ” sambaddhāḥ (bahūnā maśvānāṃ śīghragamanāya rathe niyuktatvāt yugapadeva sarvai rakhergantuṃ śakyata
61.30
(aṅgetyabhimukhīkaraṇe(1) “aṅga” “śaviṣṭha”! he balavattama ! indra ! “devaḥ” dyotamānastvaṃ “martyaṃ” maraṇa-dharmmāṇaṃ tvāṃ stuvantaṃ puruṣaṃ “praśaṃsiṣaḥ” samyaganena stutamiti praśaṃsa(2)| he “maghavan” dhanavan “indra”! “tvadanyaḥ” tvatto'nyaḥ kaścit “marḍitā” sukhayitā nāsti | ataḥ kāraṇāt tubhya midaṃ stuti-lakṣaṇaṃ “vaco” “bravīmi” uccārayāmi |
12u
61.31
16 uttarārcikasya 6,2,12,1 = ṛgvedasya 6,6, 13,5 = jahne sa0 hi018—gho0 di07-yaṣṭā0 hi0 14= jahve ha018|
61.33
he "indra" ! "śavasāsatiḥ" (1) balasya pālayitā "ṛjīṣī"
61.34
ṛjīṣī aparājito'bhiṣataḥ somaḥ, tadvān(3) “tvaṃ” “yaśāḥ”(4) yaśasvī “asi” bhavasi | kathamasya yaśasvitvam ? tadāha—“apratīni” balibhirapyapratigatāni(5) “puru” purūṇi (“śe chandasi-
etadādīnāṃ tisṛṇāṃ medhyātithi ṛṣiḥ |
61.35
bahulam (6,1,10)” iti śerlopaḥ) bahūni “vṛtrāṇi” rakṣāṃsi(6) “anuttaḥ” na kenāpi preritaḥ (7) “carṣaṇīdhṛtiḥ” carṣaṇīnāṃ yajamāna-manuṣyāṇāṃ(8) dhārakaḥ “eka it” a-sahāya eva tvaṃ “haṃsi” sam praharasi ata evāsya yaṇastvam |
16||