Shatapatha 17
Śatapatha 17
- Language
- Sanskrit
17.1
4
tad yo'sya svo bhavati | tasya śataṃ vā
paraḥśatā vā gā • uttareṇāhavanīya sthāpayati
tadyadevaṃ karoti
17.2
varuṇāddha vā 'abhiṣiṣicānāt | indriyaṃ
vīryya mapacakrāma śuśvadvā eṣo'pām̐ rasaḥ sambhṛto
bhavati yenaina metadabhiṣiñcati so 'syendriyaṃ vīryyaṃ
nirjaghāna tat paśuṣvanvavindattasmāt paśavo yaśo
yadeṣvanvavindattat paśuṣvanuvidyendriyaṃ vīryyaṃ punarātmanadhatta tatho 'evaiṣa etanmāhaivāsmādindriyaṃ
vīryya mapakrāmati varuṇasavo vā 'eṣa yadrājasūya miti varuṇo 'karoditi tvevaiṣa etat
karoti †
17.3
atha ratha mupāvaharati | yajñai rājanyāt parāg
bhavati rathena vai tadanuyuṅkte tasmādratha mupāvaharati
17.4
sa upāvaharati | indra̍sya vajro 'sīti
vajro vai ratha indro vai yajamāno dvayena vā
'eṣa indro bhavati yacca kṣatriyo yadu ca yajamānastasmādāhendra̍sya vajro 'sīti
17.5
taṃ mantarvvedyabhyavavartya yunakti | mitrāvaruṇayostvā
praśāsroḥ praśiṣā yunajmīti bāhū vai mitrāvaruṇau bāhubhyāṃ vai rājanyo maitrāvaruṇastasmādāha mitrāvaruṇayostvā praśāstroḥ praśiṣā yunajmīti †
17.6
taṃ caturyujaṃ yunakti | sa jaghanena sado 'yeṇa
śālāṃ yenaiva dakṣiṇā yanti tena pratipadyate
taṃ jaghanena cātvāla magreṇāgnīdhra mudyacchati
17.7
ta mātiṣṭhati ‡ | avyathāyai tvā svadhāyai tvetyanārthe tvetyevaitadāha yadāhāvyathāyai tveti svadhāyai
tveti rasāya tvetyevaitadāhāriṣṭo 'syarjuna ityarjuno ha vai nāmendro yadasya guhyaṃ nāma dvayena vā
'eṣa indro bhavati yacca kṣatriyo yadu ca yajamānastasmādāhāriṣṭo 'arjuna iti
17.8
atha dakṣiṇāyugya mupārṣati | marutāṃ prasavena jayeti viśo vai maruto viśā vai tat
kṣatriyo jayati yajjigīṣati tasmādāha marutāṃ
prasavena jayeti †
17.6-2
atha madhye gavā mudyacchati | apāma manaseti
manasā vā 'idaᳪ sarvvaṃ māpa़taṃ tanmanasaivaitat sarvvaṃ
māpnoti tasmādāhāpāma manaseti ‡
17.10
atha dhanurārtnyā gā mupaspṛśati | sa̱mindriyeṇetīndriyaṃ vai vīryyaṃ gāva indriya mevaitadvīryyamātman dhatte 'thāha jināmīmāḥ kurvva 'imā
iti §
17.11
tadyat svasya goṣūdyacchati | yadvai puruṣāt parāg
bhavati yaśo vā kiñcidvā svaᳪ haivāsya tat
pratamā mivānyapakrāmati tat khādvaivaitadindriyaṃ
vīryyaṃ punarātmandhatte tasmāt khadya moṣdātsīti
17.12
tasmai tāvanmātraurvvā bhūyasīrvvā pratidadāti
na vā 'eṣa krūrakarmaṇe bhavati yadyajamānaḥ krūra
miva vā 'etat karoti yadāha jināmīmāḥ
kurvva 'imā iti tatho hāsyaitadakrūraṃ kṛtaṃ
bhavati tasmāttāvanmātrīrvvā bhūyasīrvvā pratidadāti
17.13
atha dakṣiṇānāyacchati | so 'greṇa yūpaṃ dakṣiṇena bvediṃ yenaiva dakṣiṇā yanti tena pratipadyate
taṃ jaghanena sado 'greṇa śālā mudāyacchati
17.14
mā na † indra te vyayaṃ turāṣāṭ | ayuktāso 'abrahmatā vidasāma | tiṣṭhā rathamadhi
yaṃ vajrahastā raśmīn deva yamase svaśvānityudyacchatyevaitayābhīśavo vai raśmayastasmādāhā raśmīn
deva yamasī svaśvānityatha rathavimocanīyāni juhoti
prīto ratho vimucyātā 'iti tasmādrathavimocanīyāni juhoti
17.15
sa juhoti | agnaye gṛhapataye svāheti sa
yadevāgneyam̐ rathasya tadevaitena prīṇāti bvahmā vā 'gnyāgneyo rathasya bvahmānevaitena prīṇāti śrīvvai gārhapatyaṃ yāvato yāvata īṣṭe tacchriya mevāsmaitadgārhapatyam̐ rājya mabhivimucyate
17.16
somāya bvanaspataye svāheti iyāni vai
vvānaspatyāni cakrāṇi rathyāni cānasāni ca
tebhyo nvevaitadubhayebhyo 'riṣṭiṃ kurute somo vai
vanaspatiḥ sa yadeva vvānaspatyam̐ rathasya tadevaitena
prīṇāti dārūṇi vai vvānaspatyāni rathasya dāruṇyevaitena prīṇāti kṣatraṃ vai somaḥ kṣatra mevāsmai tadrājya
mabhivimucyate †
17.17
marutā mojase svāheti | sa yadeva mārutam̐
rathasya tadevaitena prīṇāti catvāro'śvā rathaḥ
pañcamo dvau savyaṣṭhṛsārathī te sapta sapta sapta vai
māruto̍ ga̱ṇaḥ sarvva̍me̱vaite̱na ratha̍ṃ prīṇāti̱ viśo̍
vai ma̱ruto̱ viśa̍me̱vaita̱drājya̍ma̱bhivi̍mucyate̍ †
17.18
i̱ndrasyendriyāya̱ svāheti̍ sa̱ yaddevaindra̱m̐ ratha̍sya
tadvaivaite̱na prīṇāti savya̱ṣṭhā vā 'aindro̱ ratha̍sya
savya̱ṣṭhāra̍ me̱vaite̱na prīṇā̱tīndriya̱ṃ vai vīryya̍ mindra̍
i̱ndriya̍ me̱vaita̱dvīryyam̐ rājya̍ ma̱bhivi̍mucyate̍†
17.16-2
atha̍ vārā̱hyā 'u̍pāna̱hā 'u̍pamu̱ñcate̍ | a̱gnau
ha̱ vai de̱vā ghṛtaku̱mbhaṃ pra̍veśayā̱ñcakrustato vvarā̱haḥ
sambha̍bhūva̱ tasmā̍dvarā̱ho medu̍ro ghṛ̱tāddhi sambhū̍tastasmā̍dvarā̱he gā̱vaḥ sa̱ñjānate̱ sva me̱vaita̱drasa̍ ma̱bhisañjānate̱ tat paśūnā̍ me̱vaita̱drase prati̍tiṣṭhati̱ tasmā̍dvārā̱hyā 'u̍pāna̱hā 'u̍pamu̱ñcate̱ ‡
17.20
athai̱māṃ pratya̱vekṣa̍māṇo japati | pṛ̍thivi
māta̱rmā mā̍ him̐sī̱rmo 'a̱haṃ tvā̱ miti̱ vvaru̍ṇāddha
vā 'a̱bhiṣi̍ṣicānāt pṛthivī̍ bibhayā̱ñcakāra
ma̱hadvā 'aya mabhūdyo 'bhya̍ṣeci̱ yadvai māyaṃ nāvadṛṇīyā̱diti̱ vvaru̍ṇa u ha pṛthivyai̍ bibhayā̱ñcakāra
yadai̱ meya̱ṃ nāvadhūnvī̱teti̱ tadna̱yaivaitan mitra̱dheyaṃ
ma̍kuruta na hi̍ mātā pu̱tra̱ᳪ hi̍na̱sti na pu̱tro
mā̱taram
17.21
varu̍ṇāsavo vā̱ 'eṣa yadrā̍jasūyam | pṛ̍thi̱vyu
haitasmādvibheti mahadvā 'aya mabhūdyo 'bhyaṣe̍ci yadhai
mā̱yaṃ nāva̍dṛṇīyā̱ditye̱ṣa u hāsyai̍ bibheti yadhai
meya̱ṃ nāva̍dhūnī̱teti̱ tadna̱yaivaitanmitra̱dheya̍ṃ kurute
na hi̍ mātā̱ pu̱tra̱ᳪ hi̍na̱sti na pu̱tro mā̱taraṃ tasmā̍de̱vaṃ japa̍ti
17.22
so 'va̍tiṣṭhati | ha̱ᳪsa̱ḥ śuciṣadvasurantarikṣasaddhotā̍ vediṣadati̍thirduroṇa̱sat | nṛ̱ṣadvara̍saddatasa̱d vyo̍masadba̱jā go̱jā ṛ̍ta̱jā a̍dri̱jā ṛ̱taṃ
bṛ̱ha̱dityetā ma̍ti̱cchanda̍saṃ japa̱nneṣā vai sarvā̍ṇi
cha̱ndā̱ᳪsi yada̍ti̱cchandā̱stadyaina̍ṃ pā̱pmā nānvava̍tiṣṭha̍ti
17.23
taṃ na̱ saṅgrahītānvava̍tiṣṭhet | nettaṃ lokamanvava̍tiṣṭhā̱dyaᳪ su̍ṣuvā̱ṇo'nvavā̍sthā̱diti taᳪ sara̍tha
meva̱ ratha̍vāha̱na ā̱dadha̍ti tato 'vāṅgpra̱vrate̱ tathā
ta̱ṃ loka̱ṃ nānva̱vatiṣṭhati ya̱' suṣuvā̱ṇo 'nva̱vāsyāt
17.24
uttareṇāhavanīyaṃ' pūrbbo'gnirudbhūto bhavati | sa̱
rathavāhanasya dakṣiṇa̱ manvanuṣyanda̱ śatamānau pravṛttāvābadhnāti
17.25
audumbarī̱ śākhā mupagūhati | tayoranyatara
mupa̱spṛśatī̱yada̱syāyurasyāyu̱rmayi dhehi yuṅṅasi
vva̱rcco'si vva̱rcco mayi dhehīti tadyāyurvvarcca
ātma̱n dhatte
17.26
athaudumbarī̱ śākhā mupa̱spṛśati | ūrga̱syū̱rjjaṃ
mayi dhehīti tadūrjja mātma̱n dhatte tasyaitasya̱ ka̱rmaṇa
etāve̱va śatamānau pravṛttau dakṣiṇā tau brahma̱ṇe
dadāti brahmā̱ hi ya̱jñaṃ dakṣiṇa̱to 'bhigopāya̱ti
tasmāttau brahma̱ṇe dadāti †
17.27
agreṇa maitrāvaruṇasya dhiṣṇyām | maitrāvaruṇī̱
payasyā̱ nihitā bhavati tā masya bāhū 'abhyupāvaharatīndrasya vāṃ vvīryyakṛto bāhū 'abhyupāvaharāmīti paśūnāṃ vā 'eṣa raso yat payasyā tat
paśūnā mevaitattrasaṃ bāhū 'abhyupāvaharati taddān
maitrāvaruṇī bhavati mitrāvaruṇā'u hi bāhū tasmān
maitrāvaruṇī bhavati
Linked texts (2)
- Mādhyandina — Sanskrit
- Kāṇvīya Śatapathabrāhmaṇa — Sanskrit