Pramāṇa · Search · About · API

Shatapatha 2

Śatapatha 2

Language
Sanskrit

Contents

2.1

aṃśuṃ gṛhṇāti | sarvatvāyaiva tasmādvā aṃśuṃ
gṛhṇātyathaitān prajñātānevāgniṣṭomikān grahān
gṛhṇātyāgrayaṇāt

2.2

atha pṛṣṭyān gṛhṇāti | tadyadvaivaitairdevā udajayaṃstadvaivaiṣa etairūjjayati †

2.3

atha ṣoḍaśinaṃ gṛhṇāti | tadyadvaivaitenendra udajayattadvaivaiṣa etenojjayati ‡

2.4

athaitān pañca vājapeyagrahān gṛhṇāti | dhruvasadaṃ tvā nṛṣadaṃ manaḥsada mupayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā juṣṭaṃ gṛhṇāmyeṣa te yonirindrāya tvā
juṣṭatama miti sādayatyeṣāṃ vai lokānā maya
meva dhruva iyaṃ pṛthivī mamevaitena loka mujjayati

2.5

apsuṣadaṃ tvā § | ghṛtasadaṃ vyomasad mupayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā juṣṭaṃ gṛhṇāmyeṣa te yonirindrāya tvā juṣṭatama miti sādayatyeṣāṃ vai
lokānā maya meva vyomeda mantarikṣaloka mevaitenojjayati

2.6

pṛthivisadaṃ tvā | antarikṣasadaṃ divisadaṃ devasadaṃ
nākasada mupayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā juṣṭaṃ
gṛhṇāmyeṣa te yonirindrāya tvā juṣṭatama miti
sādayatyeṣa vai devasannākasadèṣa eva devaloko devaloka mevaitenojjayati

2.7

apāᳵ rasa mudvayasaᳵ | sūrye santaᳵ samāhitam
apāᳵ † rasasya yo rasastaṃ vo gṛhṇāmyuttama mupayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā juṣṭaṃ gṛhṇāmyeṣa te
yonirindrāya tvā juṣṭatama miti sādayatyeṣa vā
apāᳵ raso yo 'yaṃ pavate sa eṣa sūrye samāhitaḥ
sūryāt pavata 'eta mevaitena rasa mujjayati

2.8

grahā ūrjāhutayaḥ | vyanto viprāya matim | teṣāṃ ‡
viśipiriyāṇāṃ vo'ha miṣa mūrjaᳵ samagrabha mupayāmagṛhṇīto'sīndrāya tvā juṣṭaṃ gṛhṇāmyeṣa te yonirindrāya tvā juṣṭatama miti sādayatyūrdhve raso rasa
mevaitenojjayati

2.6-2

tānvā 'etān † | pañca vājapeyagrahān gṛhṇāti prajāpatiṃ vā 'eṣa ujja̱yati yo vājapeyena yajate saṃvatsaro vai prajāpatiḥ pañca vā
'ṛtavaḥ saṃvatsarasya tat prajāpati mujjayati tasmāt
pañca vājapeyagrahān gṛhṇāti ‡

2.10

atha saptadaśa somagrahān gṛhṇāti | saptadaśa surāgrahān prajāpatervvā 'ete 'andhasī yat
somaśca surā ca tataḥ satyaṃ śrījryotiḥ somo
'nṛtaṃ pāpmā tamaḥ suraite 'evaitadubhe 'andhasī
'ujjayati sarvvaṃ vā 'eṣa ida mujjayati yo vājapeyena yajate prajāpatir hyujjayati sarvvaṃ mu hyevedaṃ
prajāpatiḥ

2.11

sa yat saptadaśa | somagrahān gṛhṇāti saptadaśo vai prajāpatiḥ prajāpatiryyajñaḥ sa yāvāneva yajño yāvatyasya mātrā tāvataivāsmaitat satyam̐
śriyaṃ jyotirujjayati

2.12

atha yat saptadaśa | surāgrahān gṛhṇāti
saptadaśo vai prajāpatiḥ prajāpatiryajñaḥ sa yāvāneva yajño yāvatyasya mātrā tāvataivāsmaitadanṛtaṃ
pāpmānaṃ tama ujjamati

2.13

te 'ubhaye catustrim̐śad grahāḥ sampadyante
trayastrim̐śaddevāḥ prajāpati ścatustrim̐śa stat
prajāpati mujjayati

2.14

atha yatra rājānaṃ krīṇāti | taddakṣiṇataḥ
prativeśataḥ keśavāt puruṣātsīsena parisrutaṃ krīṇāti na vā 'eṣa strī na pumān yat keśavaḥ
puruṣo yaddāha pumāṃstena na strī yad keśavasteno †
na pumānnaitadayo na hiraṇyaṃ yat sīsaṃ ‡ naiṣa somo
na surā yatparisrut tasmāt keśavāt puruṣātsīsena
parisrutaṃ krīṇāti

2.15

atha pūrvvedyuḥ | dvau kharau kurvvanti puro'kṣa
mevānyaṃ paścādatta manyaṃ netsomagrahāṃśca surāgrahāṃśca
saha sādyāmeti tasmāt pūrvedyurdvau kharau kurvvanti
puro'nna mevānyaṃ paścādatta manyam

2.16

atha yatra pūrvvayā dvārā | vasatīvarīḥ prapādayanti
tadaparayā dvārā neṣṭā parisrutaṃ prapādayati
dakṣiṇataḥ pātrāṇyabhyavaharanti puro 'kṣameva pratyaṅṅāsīno
† 'dhvaryuḥ somagrahān gṛhṇāti paścādakṣaṃ
prāṅṅāsīno ‡ neṣṭā surāgrahāntsomagraha me vādhvaryurgṛhṇāti
surāgrahaṃ neṣṭā somagraha me vādhvaryurgṛhṇāti
surā neṣṭaiva mevainān vyatyāsaṃ gṛhṇītaḥ

2.17

na pratyañca makṣa madhvaryuḥ | somagraha matiharati
na prāñca makṣaṃ neṣṭā surāgrahaṃ nejjyotiśca tamaśca
saṃsṛjāveti §

2.18

uparyuparyevākṣa madhvaryuḥ | somagrahaṃ dhārayatyadho'dho'kṣaṃ
neṣṭā surāgraham sampṛcau sthaḥ saṃ mā
bhadreṇa pṛṅka miti netyāpa miti bruvāveti tau
punarvviharato vimpṛcau stho vi mā pāpmanā pṛṅka
miti tadyathaiṣīkāṃ muñjādvirvṛhedeva menam̐ sarvvasmātpāpmano vivṛhatastasminna tāvacca nainā bhavati yāvannāsyāgraṃ tau sādayataḥ

2.16-2

athādhvaryyuḥ | hiraṇyapātreṇa madhugrahaṃ gṛhṇāti
taṃ madhye somagrahāṇām̐ sādayatyathokthyaṃ gṛhṇātyatha dhruva mathaitāntsomagrahānuttame stotra 'ṛtvijāṃ camaseṣu vyavanīya juhvati tān bhakṣayantyatha
mādhyandine savane madhugrahasya ca surāgrahāṇāṃ
codyate takhyātaḥ

2.15-2

2
iti prathamaprapāṭhake dvitīyaṃ brāhmaṇam [1.2.]
atha dvitīya meva grahāṇāṃ grahāsādanaṃ mābhūditi pradeśaviśeṣaṃ vidhatte- "atha pūrvedyuhau kharāviti | 'purī'kṣam'
śakaṭasyādhastāt akṣasya purobhāge ekam , 'paścādakṣam' akṣasya
paścādbhāge'param , dūti 'hau kharau' 'pūrvedyuḥ' pūrvadivase kuryuḥ †
tatra kāraṇa māha- "net somagrahāniti | “net sādayāmeti | saha sādana mayukta mityabhiprāyeṇa pṛthak-sādanārthaṃ kharadvayaṃ karttavya mityarthaḥ | 'net'-iti paribhaye ‡

2.15-2.p1

atha tṛtīyaṃ brāhmaṇam.

Linked texts (3)