Pramāṇa · Search · About · API

Shatapatha 20

Śatapatha 20

Language
Sanskrit

Contents

20.1

sa vai prayujā havirbhiryyajate | tadyat prayujā
havirbhiryyajata 'ṛtūn vā 'etat suṣuvāṇo yuṅkte
ta 'ena mṛtavo yuktā vahantyṛtūn vā prayuktānanucarati
tasmāt prayujā havirbhiryyajate

20.2

tāni vai dvādaśa bhavanti | dvādaśa vai māsāḥ
saṃvatsarasya tasmāddvādaśa bhavanti māsi māsi yajetetyāhuḥ ko veda manuṣyasya tasmānna māsi māsi
yajeta śamyāparāvyādhe śamyāparāvyādha 'eva ṣaḍbhiryyajate prāṅ yānatha punarāvṛttaḥ śamyāparāvyādhe
śamyāparāvyādha 'eva ṣaḍbhiryyajate

20.3

tadu tathā na kuryāt | ṣaḍevaitāni pūrvvāṇi
havīᳪṣi nirvvapati samānabarhīᳪṣi tāsāṃ
devatānāᳪ rūpaṃ yathā śiśire yuktā prāñca
āprāvṛṣaṃ yāyustat ṣaḍṛtūnyuṅkte ta 'enaᳪ ṣaḍtavo yuktāḥ prāñca āprāvṛṣaṃ vahanti ṣaḍva'rtūn prayuktānāprāvṛṣa manucarati pūrvvāgnivvāhau
dvau dakṣiṇā

20.4

ṣaḍevottarāṇi havīᳪṣi nirvvapati | samānabarhīᳪṣi tāsāṃ devatānāᳪ rūpaṃ yathā punarāvartteranvārṣika mabhi tat ṣaḍṛtūnyuṅkte ta 'enaᳪ ṣaḍtavo yuktā vārṣika mabhi vahanti ṣaḍva̱'rtūn
prayuktānrvārṣika manucarati pūrvvāgnivvāhau dvau
dakṣiṇā tadyat pūrvvāgnivvāhau dakṣiṇe'rttūnvā 'etat
suṣuvāṇo yuṅkte vahanti vā 'anaḍvāhastasmāt
pūrvvāgnivvāhau dakṣiṇā

20.5

taddha caitat purā kurupañcālā āhuḥ | ṛtavo
vā 'asmān yuktā vahantyṛtūnvā prayuktānanucarāma
iti yadeṣāᳪ rājāno rājasūyayājina āsustaddha sma tadbhyāhuḥ

20.6

āgneyo 'ṣṭākapālaḥ puroḍāśo bhavati
saumyaścaruḥ sāvitro dvādaśakapālo vāṣṭākapālo
vā puroḍāśo bārhaspatyaścarustvāṣṭro daśakapālaḥ
puroḍāśo vaiśvānaro dvādaśakapāla etāni ṣaṭ
pūrvvāṇi havīᳪṣi bhavanti

20.7

ṣaḍevottare caravaḥ | sārasvataścaruḥ pauṣṇaścarumaitraścaruḥ kṣaitrapatyaścarurvvā̍ruṇaścarurādityaścaru̱reta̱ 'u
ṣaḍuttare caravaḥ

20.8

atha śyenīṃ vi̱citragarbhā madityā 'ālabhate
tasyā eṣaivāvṛdāṣṭāpadyai vvaśāyā 'iyaṃ vā 'aditirasyā evaina metad garbhaṃ karoti tasyā etādṛśyeva śyenī vi̱citragarbhā dakṣiṇā †

20.6-2

atha pṛṣatīṃ vi̱citragarbhā marudbhya ālabhate
tasyā eṣaivāvṛddiśo vai maruto vviśāmevaina
metad garbhaṃ karoti tasyā etādṛśyeva pṛṣatī vi̱citragarbhā dakṣiṇā

20.10

etau paśūbandhau | taddetāveva sa̱ntānya̱thevālabhante yā madityā 'śrā̱labhanta 'ādityebhyastā mālabhante sarvvaṃ vā 'śrādityāḥ sarvvasyai̱vaina metad
ga̱rbhaṃ karoti yāṃ ma̱rudbhya āla̱bhante viśvebhyastāṃ
devebhya ālabhante sarvvaṃ vai viśve devāḥ sarvvasyaivaina metad garbhaṃ karoti

20.3-2

4
pūrvvaṣaṭkasya dakṣiṇāṃ vidhatte - “pūrvvāgnīti | pūrvvāgni
māhavanīyaṃ vahantīti pūrvvāgnivoho'naḍvāhaḥ | teṣāṃ madhye dvau
dakṣiṇātvena deyāvityarthaḥ

20.5-2

uktaṃ dvādaśaprayugghaviḥkaraṇena ṛtuprayogaṃ kurupañcālavṛttāntamukhena dṛḍhayati — “taddha smaitaditi | pūrvaṃ 'kurupañcālāḥ' 'āhuḥ'
vadanti, vicārayanti, — ‘asmān ṛtavo yuktāḥ' santo 'vahanti',
‘prayuktān ṛtūn' 'anu'-lakṣya 'carāmaḥ' anusarāma iti
āśaṃsamānānām 'eṣāṃ' rājñāṃ madhye ye 'rājānaḥ rājasūyayājinaḥ āsuḥ', te prayugghaviḥkaraṇa mṛtuprayogarūpa miti pratyūcuriti tasyārthaḥ

20.5-2.p1

atha paśudvayaṃ vidhīyate | tatra kātyāyanaḥ— “aṣṭāpadīvatsavandhyau garbhiṇībhyāṃ khaguṇādakṣiṇau , śyenyādityebhyo'dityai
vā , vaiśvadevī pṛṣatī mārutī vā”—iti † | śvetāṃ garbhiṇī

20.5-2.p2

atha tṛtīyaṃ brāhmaṇam .

Linked texts (2)