Shatapatha 22
Śatapatha 22
- Language
- Sanskrit
Contents
- 22.21 — 3 parts
22.1
śye̱ta ā̍śvi̱no bha̍vati | śye̱tāviva̱ hyā̍śvināva̱virma̍lhā sāra̍svatī bhavatyṛṣa̱bha mindrā̍ya su̱trāmṇe
'ālabhate du̱rvvedā evam̐ samṛddhaḥ paśa̱vo yadyevam̱̐ samṛddhānna vi̱ndeda̱pyajā̍ne̱vāla̍bheram̐ste̱ hi suprapatarā bhavanti sa yadyajānālabheraṃllohita āśvino
bhavati tadya̱detayā̍ yajate
22.2
tvaṣṭurha vai pu̱traḥ † | triśī̱rṣā ṣaḍa̱kṣa āsa
tasya̱ trīṇye̱va mu̱khānya̍sustadya̱devam̐̍rūpa āsa tasmādvi̱śvarū̱po nāma̍
22.3
tasya̱ soma̍pāna me̱vaika̍ mu̱kha mā̍sa | su̱rāpā̱ṇa
mekama̱nyasmā 'aśanāyai̱kaṃ ta mindro̍ didveṣa̱ tasya̱
tāni śīrṣā̍ṇi pracaccheda
22.4
sa yat soma̍pāna māsa | ta̱taḥ ka̱piñjalaḥ
sama̍bhavatta̱smāt sa babhruka iva babhruriva hi somo̍
rājā ‡
22.5
atha yat surāpāṇa māsa| tataḥ kalaviṅkaḥ
samabhavattasmāt so 'bhimādyatka iva vvadatyabhimādyanniva hi surāṃ pītvā vvadati
22.6
atha yadanyasmā 'aśanāyāsa̍| tatastittiriḥ
samabhavattasmāt sa vvikhrūpatama iva santyeva
ghṛtastokā iva khat madhustokā iva khat pyaum̐ṣvāścyutitā evam̐rūpa miva hi sa tenāśana
māvayat
22.7
sa tvaṣṭā cukrodha| kuvinme putra mabadhīditi so 'pendra meva soma mājahe sa yathāyam̐
somaḥ prasruta eva mapendra evāsa†
22.8
indro ha vā 'īkṣāñcakre| idaṃ vai mā somādantaryantīti sa yathā balīyānabalīyasa eva
manupahūta eva yo droṇakalaśe śukra āsa taṃ
bhakṣayāñcakāra sa hainam̐ jihim̐sa so'sya vviṣvaṅṅeva‡ prāṇebhyo dudrāva mukhādvaivāsya na dudrāva
tasmāt prāya̱ścittirāsa sa yadyapi mukhādu̱droṣya̱nna̱
haiva prāya̱ścittirabhaviṣyat
22.6-2
ca̱tvāro vai varṇāḥ | brāhmaṇo rājanyo
vaiśyaḥ śūdro na̱ haiteṣā mekaścana̱ bhavati yaḥ somaṃ
vamati sa ya̱ddhaiteṣā mekaścit syāt syāddhaiva
prāya̱ścittiḥ
22.10
sa yannasto'dravat | tataḥ si̱haḥ sama̍bhavadatha
yat karṇābhyāṃ madrāvattato vṛkaḥ samabhavadatha yadvācaḥ prāṇādadravattataḥ śārdūlajyeṣṭhāḥ śvāpadāḥ
samabhavannatha yaduttarāt prāṇādadravatsā parissrudatha yanni̍iraṣṭhīvattataḥ kuvalaṃ karkandhu badra
miti samabhavatsa sarvveṇaiva vyārdhata sarvva hi
somaḥ
22.11
sa so̍mātipūto maṅkuriva cacāra | ta metayāśvināvabhiṣajyatāṃ tar sarvveṇaiva sama̱rddhayatār
sarvva hi somaḥ sa vyasauyāneveṣṭvābhavat
22.12
te̍ devā abruvan | sutrātaṃ bataine mantrāsatā
miti ta̱smāt sautrāmaṇī nāma
22.13
sa̱ haitayāpi so̱mātipūta̍ṃ bhiṣajyet | sarvveṇa̱
vā 'eṣa̱ vyṛdhyate̱ yaᳵ somo 'ti̱pavate̱ sarvva̱m̐
hi so̱masta̱m̐ sarvveṇaiva̱ samarddhayati̱ sarvva̱m̐ hi so̱maḥ
sa̱ vvasīyāneveṣṭvā̍ bhavati̱ tasmā̱du haitayāpi
so̱mātipūta̍ṃ bhiṣajye̱t
22.14
tadya̱detayā̍ rājasūyayājī̱ yaja̍te | sarvvā̱nvā'eṣa ya̱jñakratū̱navarundhe sarvvā̍ i̱ṣṭīrapi̍ darviho̱mānyo rāja̱sūyena̱ yaja̍te deva̱sṛṣṭo vā 'e̱ṣeṣṭṭirya̱tsautrāma̱ṇyanayā me̱ 'pīṣṭa̱ masadana̱yāpi̍ bhūyā
'i̱ti tasmā̱dvā 'eta̱yā rāja̱sūyayājī̱ yaja̍te
22.15
atha ya̱dāśvi̱no bhava̍ti | a̱śvinau vā 'ena
mabhiṣajyatāṃ tayo 'e̱vaina me̱ṣa e̱tada̱śvibhyā me̱va bhiṣajyati̱ tasmādāśvi̱no bhava̍ti †
22.16
atha̱ yat sārasva̱to bhava̍ti | vvāngvai sarasvatī̱ vvācā̱ vā 'ena ma̱śvināvabhiṣajyatā̱ṃ tayo
'e̱vaina me̱ṣa e̱tadvācai̱va bhiṣajyati̱ tasmā̱t sārasva̱to bhava̍ti ‡
22.17
atha yadaindro bhavati | indro vai yajñasya devatā
tayaivaina metattsamrdhayati tasmādaindro bhavati
22.21.1
eteṣu paśuṣu |
22.21.2
si²꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯꣯
22.21.3
meti tasmād dvāvagnī 'uddharantyuttaravedāvevottara muddhate dakṣiṇa matha yadā vyapābhiḥ pracarantyathaitayā parisrutā pracarati
22.22
tāṃ darbhaiḥ pāvayati | pūtāsaditi vāyuḥ
pūtaḥ pavitreṇa pratyaṅ somo 'atisrutaḥ | indrasya
yujyaḥ sakheti tat kuvalasaktūn karkandhusaktūn badarasaktūnityāvapatyetadvai tataḥ samabhavadyat ṣṭriniraṣṭhīvat
tenaivaina metat samarddhayati kṛtsnaṃ karoti tasmādetānāvāpati †
22.23
atha grahān gṛhṇāti | ekaṃ vā trīnvaikastveva grahītavya ekā hi purorugbhavatyekānuvākyaikā
yājyā tasmādeka eva grahītavyaḥ
22.24
sa gṛhṇāti | kuvidaṅga yavamanto yavaṃ cidyathā
dāntyanupūrvaṃ viyūya | ihehaiṣāṃ kṛṇuhi bhojanāni ye barhiṣo nama uktiṃ yajanti | upayāmagṛhīto'syaśvibhyāṃ tvā sarasvatyai tvendrāya tvā
su̱trāṇa 'iti yadyu trīn gṛhṇīyāde̱tayaiva
gṛhṇīyādupayāmaistu tarhi nānā gṛhṇīyāda̱thāhāśvibhyām̐ sara̍svatyā 'indrāya su̱trāmṇe 'nubrūhīti
22.25
so 'nvāha | yu̱vam̐ su̱rāma̍ maśvinā namucāvāsure sacā | vbipipānā śu̱bhaspatī 'indraṃ
karmasvāvata mitya̱āśrāvyā̱hāśvinau sara̍svatī mindram̐
su̱trāmāṇa̱ṃ yajeti
22.26
sa yajati | pu̱tra miva pi̱tarāva̱śvinobhendrāvathuḥ kā̱vyairdam̐sanābhiḥ | yat su̱rāma̱ṃ vyapibaḥ
śacībhiḥ sara̍svatī tvā maghavannabhiṣṇagiti
dvirhotā vaṣaṭka̱roti dviradhva̱ryurjuhotyāharati
bhakṣaṃ yadyu trīn gṛhṇīyāde̱tasyaivānuhoma mitarau
hūyete
22.27
atha kumbhaḥ | śa̱tavitṛttṇo vā bhavati navavitṛttṇo vā sa yadi śatavitṛttṇaḥ śa̱tāyurvā
'aya̍ puruṣaḥ śa̱tatejāḥ śatavīryyastasmāccha̱tavitṛttṇo
yadyu navavitṛttṇo na̱veme puruṣe prā̱ṇāstasmānnavavitṛttṇaḥ
22.28
tád śikyodyatam | uparyuparyyāhavanīyaṃ dhārayanti sā yā pariśiṣṭā parisrud bhavati tā
māsiñcati tāṃ vikṣarantī mupatiṣṭhate pitṝṇā́
somavatāṃ tisṛbhirṛgbhiḥ pitṝṇāṃ barhiṣadāṃ tisṛbhirṛgbhiḥ pitṝṇā magniṣvāttānāṃ tisṛbhirṛgbhistadyadeva mupatiṣṭhate yatra vai soma indra
matyapavata sa yat pitṝnagacchat trayā vai pitarastenaivaina metat samarddhayati kṛtsnaṃ karoti tasmādeva mupatiṣṭhate
22.29
athaitāni havī́ṣi nirvvapati | sāvitraṃ
dvādaśakapālaṃ vāṣṭākapālaṃ vā puroḍāśaṃ vāruṇaṃ yavamayaṃ caru maindra mekādaśakapālaṃ puroḍāśam †
22.30
sa yat sāvitro bhavati | savitā vai devānāṃ
prasavitā savitṛprasūta 'evaitadbhiṣajyati tasmāt
sāvitro bhavati ‡
22.31
atha yadvāruṇo bhavati | varuṇo vā 'apayitā tadya̱ evārpayitā tenaivaitadbhiṣajyati tasmādvāruṇo bhavati
22.32
atha yadaindro bhavati | indro vai yajñasya devatā
sā yaiva yajñasya devatā tayaivaitadbhiṣajyati tasmādaindro
bhavati †
22.33
sa yadi haitayāpi somātipūtaṃ bhiṣajyet
iṣṭā anuyājā bhavantyavyūḍhe srucāvathaitairhavirbhiḥ
pracarati paścādvai somo'tipavate paścādvaivainā metena
medhenāpidadhātyāśvina mu tarhi dvikapālaṃ puroḍāśaṃ
nirvvapedatha yadā vvapābhiḥ pracarantyathaitenāśvinena ‡
dvikapālena puroḍāśena pracarati
22.34
tadu tathā na kuryāt | hvalati vā 'eṣa
yo yajñapathādetyeti vā 'eṣa yajñapathādya̱ evaṃ
karoti tasmādyacaivaiteṣāṃ paśūnāṃ vvapābhiḥ pracaranti
tadaivaitairhavirbhiḥ pracareyurno tarhyāśvinaṃ dvikapālaṃ
puroḍāśaṃ nirvvapet
22.35
tasya napum̐sako gaurdakṣiṇā | na vā 'eṣa
strī na pumān yannapum̐sako gauryaddvaha pumāṃstena
na strī yadu strī teno na pumāṃstasmānnapum̐sako
gaurdakṣiṇāśvā vā rathavāhī sá hi na strī na
pumān yadaśvā rathavāhī yaddvaha rathaṃ vahati tena na
strī yadu strī teno na pumāṃstasmādaśvā rathavāhī
dakṣiṇā
22.18
6
iti caturthaprapāṭhake ṣaṣṭhaṃ brāhmaṇam [5. 4.]
atha parisrutasandhānaṃ vakṣyate , tatra siṃhavṛkavyāghralomasaṃsarjanaṃ siddhāntayituṃ vidhitsuḥ śākhāntarīyaṃ pakṣaṃ sopapattika manuvadati – “eteṣu paśuṣviti | ata eva sūtrakāro
dvedhā sūtrayāmāsa parisrutaṃ † prastutya – “saṃsṛjati , siṃhavyāghralomāni cāvapati , paśuṣu vā”-iti ‡ | 'eteṣu' ukteṣu triṣu
'paśuṣu' siṃhādīnāṃ trīṇi lomāni 'ityāvapati' | 'iti'-śabda
etacchabdārthaḥ ; ' 'iti' etāni saṃsṛjet | tasmāt ṣmandrasyendriyadvārebhyo'pasṛtāt somādete trayaḥ siṃhādyā utpannāḥ | tasmāt
tallomāvāpena indra meva kṛtsnaṃ samṛddhaṃ kṛtavān bhavatīti
Linked texts (2)
- Mādhyandina — Sanskrit
- Kāṇvīya Śatapathabrāhmaṇa — Sanskrit