Pramāṇa · Search · About · API

Shatapatha 4

Śatapatha 4

Language
Sanskrit

Contents

4.2

3
iti prathamaprapāṭhake tṛtīyaṃ brāhmaṇam [1.3.]
“tadetena sārasvateneti

4.1

taṃ vai mādhyandine̱ savane 'bhiṣiñcati
mādhyandine̱ savana 'ā̱jiṃ dhāvantyeṣa vai prajāpatirya̍ e̱ṣa ya̱jñastāyate̱ ya̱smādi̱māḥ pra̱jāḥ pra̱jātā
e̱tasve̱vāpyeta̱rtyanu pra̱jāyante ta̱nmadhyata e̱vaita̱t
prajāpati muñjayati

4.2-2

a̱gṛhīte māhendre | eṣa vā 'indrasya niṣkevalyo gra̱ho ya̱nmāhendro'pya̱hyaita̱nniṣkeva̱lya meva
stotraṃ niṣkeva̱lya̱ᳪ śa̱stra mindro vai yajamānastadena̱ᳪ sva 'evāyatane 'bhiṣiñcati tasmādagṛhīte
māhendre

4.3

atha† ra̱tha mupā̱vaharati‡ | i̱ndrasya̱ vajro 'sīti vajro vai ratha indro vai yajamānastasmādāhendrasya vajro 'sīti vājasā iti vājasā
hi ra̱thastvayā̱yaṃ vāja̱ᳪ se̱dityannaṃ vai vājastvayāya manna muñjayatvitye̱vaita̱dāha

4.4

taṃ dhū̱rgṛhīta ma̱ntarvedya̱bhyavavartayati | vvāja̍sya
nu prasa̱ve mā̱tara̍ṃ ma̱hī mityanna̍ṃ vai vvājo 'nnasya
nu̱ prasa̱ve mā̱tara̍ṃ ma̱hī mitye̍vaitadāhāditiṃ nāma̱
vbaca̍sā karāmaha 'i̱tīyaṃ vai pṛthi̱vyaditi̱stasmādāhāditiṃ nā̍ma vbaca̍sā karāmaha 'i̱ti
yasyā̍ mi̱daṃ vśva̱ṃ bhuvana̱ māviveśetyasyā̱m̐ hīda̱m̐
sarva̱ṃ bhuvana̱ māvi̍ṣṭaṃ tasyā̍ṃ no de̱vaḥ sa̍vitā dharma̍
sāviṣadi̱ti tasyā̍ṃ no de̱vaḥ sa̍vitā yajamāna̱m̐
suvatā mitye̍vaitadāha

4.5

athāśvā̱naṅgira̱bhyukṣa̍ti | snapanāyābhyavanīyamānā̱ntaptapi̍tānvoda̱ānītānaḏbhyo ha vā 'agre̱
'śvaḥ samba̱bhūva so 'ḏbhyaḥ sambhava̱ntsarva̍ḥ sambhavadasa̱rvo hi vai̍ sambhavattasmāt sarvaiḥ padbhiḥ pratitiṣṭhatyekaika meva pā̱da muddhṛ̱tya tiṣṭhati tadya̱devāsyāvāpsuhīyata tenaivaina metat samarddhayati kṛtsnaṃ
karoti tasmādaśvā̱naṅgira̱bhyukṣa̍ti snapanāyābhyavanīyamānā̱ntsatapi̍tānvodānanītān

4.6

so 'bhyukṣati | apsvantaramṛta mapsu bheṣaja mapā
muta praśastiṣvaśvā bhavata vājina ityanenāpi
devīrāpo yo va ūrmiḥ praturttiḥ kakunmānvājasāstenāyaṃ vājaᳵ sedityannaṃ vai vājastenāya
manna mujjayatvityevaitadāha†

4.7

atha rathaṃ yunakti | sa dakṣiṇāyugmya mevāgre
yunakti savyāyugyaṃ vā 'agre mānuṣe 'thaivaṃ
devatrā‡

4.8

sa yunakti | vāto vā mano veti na vai
vātāt kiñcanāśīyo 'sti na manasaḥ kiñcanāśīyo 'sti tasmādāha vāto vā mano veti
gandharvāḥ saptaviᳵśatiste § 'gre 'śva mayuñjanniti
gandharvā ha vā 'agre 'śvaṃ yuyujustadye 'gre 'śva
mayujaṃste tvā yuñjanvityevaitadāha te'smin java
mādadhuriti tadye 'smin java mādadhuste tvayi
java mādadhatvityevaitadāha

4.6-2

atha savyāyugdyaṃ yunakti | vātaram̐hā bhava
vājin yujyamāna iti vātajavo bhava vājin
yujyamāna ityevaitadāhendrasyeva dakṣiṇaḥ śriyai dhīti
yathendrasya dakṣiṇaḥ śriyaivaṃ yajamānasya śriyai dhītyevaitadāha yuñjantu tvā maruto viśvavedasa iti
yuñjantu tvā devā ityevaitadāhāte tvā paṭsu javaṃ
dadhātviti nātra tirohita mivāstyatha dakṣiṇāpraṣṭiṃ yunakti savyāpraṣṭiṃ vā 'anya manuṣe 'thaivaṃ
devatrā

4.10

sa yunakti | javo yaste vājinnihito
guhā yaḥ śyene parītto 'acaracca vāta iti
javo yaste vājinnanyatrāpanihitastena na imaṃ
yajñaṃ prajāpati mujjayatsvevaitadāha tena no vājin balavān balena vājajicca bhava samane ca
pārayiṣṇurityannaṃ vai vājo 'nnajicca na edhyāṃśca
no yajñe devasamana 'imaṃ yajñaṃ prajāpati mujjayetyevaitadāha

4.11

te vā 'eta 'eva trayo yuktā bhavanti | trivṛddhi devānāṃ taddhi deva̱trādhipraṣṭiyuga eva caturtho
'nveti mānuṣo hi sataṃ yatra dāsyan bhavati
taccaturtha mupayujya dadāti tasmādapītarasminyaṅga
'eta 'eva trayo yuktā bhavanti trivṛddhi devānāṃ
taddhi deva̱trādhipraṣṭiyuga eva caturtho 'nveti mānuṣo
hi sa taṃ yatra dāsyan bhavati tañcaturtha mupayujya
dadāti

4.12

atha bārhaspatyaṃ caruṃ naivāra saptadaśaśarāvaṃ
nirvapati†| annaṃ vā 'eṣa ujjrjayati yo vājapeyena yajate 'nnapeya ha vai nāmaitadyadvājapeyaṃ tadyadvaitadanna mudajaiṣīttaddevāsmā 'etat karoti

4.13

atha yadbārhaspatyo bhavati | bṛhaspatihryeta magra
'udajayattasmādbārhaspatyo bhavati

4.14

atha yannaivāro bhavati | brahma vai bṛhaspatirete vai brahmaṇā pacyante yannīvārāstasmānnaivāro
bhavati saptadaśaśarāvo bhavati saptadaśo vai prajāpatistat prajāpati mujjayati

4.15

taṃ ma̱śvānavaghrāpayati | vā̱jina̱ iti̍ vā̱jino hyaśvāstasmādāha vā̱jina̱ iti̍ vā̱jajita
ityanna̍ṃ vai vājo 'nnajita i̱tyevaitadāha vā̱ja
sariṣyanta ityāji hi sariṣyanto bhavanti
bṛhaspa̱terbhāga ma̱vajighrateti̍ bṛhaspaterhyeṣa̍ bhāgī
bhavati tasmādāha bṛhaspaterbhāga mavajighrateti̍
tadyada̱śvānavaghrāpayatīma mujjayānīti tasmādā 'śvaśvānavaghrāpayati

4.15.p1

4
iti prathamaprapāṭhake caturthaṃ brāhmaṇam [1.4.]

4.15.p2

atha pañcamaṃ brāhmaṇam .

Linked texts (3)