Shatapatha Brahmana 14.6.1

Śatapathabrāhmaṇa 14.6.1

Language: Sanskrit

14.6.1.1

janako ha vaideho bahudakṣiṇena yajñeneje tatra ha kurupañcālānām brāhmaṇā abhisametā babhūvustasya ha janakasya vaidehasya vijijñāsā babhūva kaḥ svideṣām brāhmaṇānāmanūcānatama iti

14.6.1.2

sa ha gavāṃ sahasramavarurodha daśa-daśa pādā ekaikasyāḥ śṛṅgayorābaddhā babhūvustānhovāca brāhmaṇā bhagavanto yo vo brahmiṣṭhaḥ sa etā gā udajatāmiti te ha brāhmaṇā na dadhṛṣuḥ

14.6.1.3

atha ha yājñavalkyaḥ svameva brahmacāriṇamuvācaitāḥ saumyodaja sāmaśravā3 iti tā hodācakāra te ha brāhmaṇāścukrudhuḥ kathaṃ nu no brahmiṣṭho bruvīteti

atha ha janakasya vaide hasya hotāśvalo babhūva sa hainam papraca tvaṃ nu khalu no yājñavalkya brahmiṣṭho'sī3 iti sa hovāca namo vayam brahmiṣṭhāya kurmo gokāmā eva vayaṃ sma iti taṃ ha tata eva praṣṭuṃ dadhre hotāśvalaḥ

14.6.1.5

yājñavalkyeti hovāca yadidaṃ sarvam mṛtyunāptaṃ sarvam mṛtyunābhipannaṃ kena yajamāno mṛtyorāptimatimucyata iti hotrartvijāgninā vācā vāgvai yajñasya hovtā tadyeyaṃ vākṣo'yamagniḥ sa hotā sā muktiḥ sātimuktiḥ

14.6.1.6

yājñavalkyeti hovāca yadidaṃ sarvamahorātrābhyāmāptaṃ sarvamahorātrābhyāmabhipannaṃ kena yajamāno'horātrayorāptimatimucyata ityadhvaryuṇartvijā cakṣuṣādityena cakṣurvai yajñasyādhvaryustadyadidaṃ cakṣuḥ so'sāvādityaḥ so'dhvaryuḥ sā muktiḥ sātimuktiḥ

14.6.1.7

yājñavalkyeti hovāca yadidaṃ sarvam pūrvapakṣāparapakṣābhyāmāptaṃ sarvam pūrvapakṣāparapakṣābhyāmabhipannaṃ kena yajamānaḥ pūrvapakṣāparapakṣayorāptimatimucyata iti brahmaṇartvijā manasā candreṇa mano vai yajñasya brahmā tadyadidam manaḥ so'sau candraḥ sa brahmā sā muktiḥ sātimuktiḥ

14.6.1.8

yājñavalkyeti hovāca yadidamantarikṣamanārambaṇamivātha kenākrameṇa yajamānaḥ svargaṃ lokamākramata ityudgātrartvijā vāyunā prāṇena prāṇo vai yajñasyodgātā tadyo'yam prāṇa sa vāyuḥ sa udgātā sā muktiḥ sātimuktirityatimokṣā atha sampadaḥ

14.6.1.9

yājñavalkyeti hovāca katibhirayamadyargbhirhotāsminyajñe kariṣyatīti tisṛbhiriti katamāstāstisra iti puro'nuvākyā ca yājyā ca śasyaiva tṛtīyā kiṃ tābhirjayatīti pṛthivilokameva puro'nuvākyayā jayatyantarikṣalokaṃ yājyayā dyaurlokaṃ śasyayā

14.6.1.10

yājñavalkyeti hovāca katyayamadyādhvaryurasminyajña āhutīrhoṣyatīti tisra iti katamāstāstisra iti yā hutā ujjvalanti yā hutā atinedanti yā hutā adhiśerate kiṃ tābhirjayatīti yā hutā ujjvalanti devalokameva tābhirjayati dīpyata iva hi devaloko yā hutā atinedanti manuṣyalokameva tābhirjayatyatīva hi manuṣyaloko yā hutā adhiśerate pitṛlokameva tābhirjayatyadha iva hi pitṛlokaḥ

14.6.1.11

yājñavalkyeti hovāca katibhirayamadya brahmā yajñaṃ dakṣiṇato devatābhirgopāyiṣyatītyekayeti katamā saiketi mana evetyanantaṃ vai mano'nantā viśve devā anantameva sa tena lokaṃ jayati

14.6.1.12

yājñavalkyeti hovāca katyayamadyodgātāsminyajñe stotriyā stoṣyatīti tisra iti katamāstāstisra iti puro'nuvākyā ca yājyā ca śasyaiva tṛtīyādhidevatamathādhyātmaṃ katamāstā yā adhyātmamiti prāṇa eva puronuvākyāpāno yājyā vyānaḥ śasyā kiṃ tābhirjayatīti yatkiṃ cedam prāṇabhṛditi tato ha hotāśvala upararāma

Commentaries (2)

Śatapathabrāhmaṇabhāṣya (Harisvāmin) — Harisvāmin, Sanskrit
Śatapathabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit

Linked texts (8)

Bṛhadāraṇyakopaniṣad — Sanskrit
Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
Kāṇva — Sanskrit
Bṛhadāraṇyakopaniṣadbhāṣyavārttikasāra — Mādhava, Sanskrit
Mantrapuṣpa — Sanskrit
Upaniṣads — Sanskrit
Aṣṭāviṃśatyupaniṣad — Sanskrit
Īśādyupaniṣadaḥ — Sanskrit

Discussed in (3)

Altindische Grammatik — Wackernagel & Debrunner 1896, German
Ancient Indian Education (Brahmanical and Buddhist) — Mookerji 1947, English
Buddha: His Life, his Doctrine, his Order — Oldenberg & Hoey 1881, English