Shatapatha Brahmana 14.6.10
Śatapathabrāhmaṇa 14.6.10
- Language
- Sanskrit
14.6.10.1
janako ha vaideha āsāṃ cakre atha ha yājñavalkya āvavrāja sa hovāca janako vaideho yājñavalkya kimarthamacārīḥ paśūnicannaṇvantānityubhayameva samrāḍiti hovāca yatte kaścidabravīttacṛṇavāmeti
14.6.10.2
abravīnma udaṅkaḥ śaulvāyanaḥ prāṇo vai brahmeti yathā mātṛmānpitṛmānācāryavānbrūyāttathā tacaulvāyano'bravītprāṇo vai brahmetyaprāṇato hi kiṃ syādityabravīttu te tasyāyatanam pratiṣṭhāṃ na me'bravīdityekapādvā etatsamrāḍiti
14.6.10.3
sa vai no brūhi yājñavalkya sa evāyatanamākāśaḥ pratiṣṭhā priyamityenadupāsīta kā priyatā yājñavalkya prāṇa eva samrāḍiti hovāca prāṇasya vai samrāṭkāmāyāyājyaṃ yājayatyapratigṛhyasya pratigṛhṇātyapi tatra vadhāśaṅgā bhavati yāṃ diśameti prāṇasyaiva samrāṭkāmāya prāṇo vai samrāṭ paramam brahma nainam prāṇo jahāti sarvāṇyenam bhūtānyabhikṣaranti
14.6.10.4
devo bhūtvā devānapyeti ya evaṃ vidvānetadupāste hastyṛṣabhaṃ sahasraṃ dadāmīti hovāca janako vaidehaḥ sa hovāca yājñavalkyaḥ pitā me'manyata nānanuśiṣya hareteti ka eva te kimabravīditi
14.6.10.5
abravīnme jitvā śailino vāgvai brahmeti yathā mātṛmānpitṛmānācāryavānbrūyāttathā tacailino'bravīdvāgvai brahmetyavavadato hi kiṃ syādabravīttu te tasyāyatanam pratiṣṭhāṃ na me'bravīdityekapādvā etatsamrāḍiti
14.6.10.6
sa vai no brūhi yājñavalkya vāgevāyatanamākāśaḥ pratiṣṭhā prajñetyenadupāsīta kā prajñatā yājñavalkya vāgeva samrāḍiti hovāca vācā vai samrāḍbandhuḥ prajñāyata ṛgvedo yajurvedaḥ sāmavedo'tharvāṅgirasa itihāsaḥ purāṇaṃ vidyā upaniṣadaḥ ślokāḥ sūtrāṇyanuvyākhyānāni vyākhyānāni vācaiva samrāṭ prajñāyante vāgvai samrāṭ paramam brahma nainaṃ vāgjahāti sarvāṇyenam bhūtānyabhikṣaranti
14.6.10.7
devo bhūtvā devānapyeti ya evaṃ vidvānetadupāste hastyṛ>
14.6.10.8
abravīnme varkuvārṣṇaḥ cakṣurvai brahmeti yathā mātṛmānpitṛmānācāryavānbrūyāttathā tadvārṣṇo'bravīccakṣurvai brahmetyapaśyato hi kiṃ syādabravīttu te tasyāyatanam pratiṣṭhāṃ na me'bravīdityekapādvā etatsamrāḍiti
14.6.10.9
sa vai no brūhi yājñavalkya cakṣurevāyatanamākāśaḥ pratiṣṭhā satyamityenadupāsīta kā satyatā yājñavalkya cakṣureva samrāḍiti hovāca cakṣuṣā vai samrāṭ paśyantamāhuradrākṣīriti sa āhādrākṣamiti tatsatyam bhavati cakṣurvai samrāṭ paramam brahma nainaṃ cakṣurjahāti sarvāṇyenam bhūtānyabhikṣaranti
14.6.10.10
devo bhūtvā devānapyeti ya evaṃ vidvānetadupāste hastyṛ
14.6.10.11
abravīnme gardabhīvipīto bhāradvājaḥ śrotraṃ vai brahmeti yathā mātṛmānpitṛmānācāryavānbrūyāttathā tadbhāradvājo'bravīcrotraṃ vai brahmetyaśṛṇvato hi kiṃ syādityabravīttu te tasyāyatanam pratiṣṭhāṃ na me'bravīdityekapādvā etatsamrāḍiti
14.6.10.12
sa vai no brūhi yājñavalkya śrotramevāyatanamākāśaḥ pratiṣṭhānanta ityenadupāsīta kānantatā yājñavalkya diśa eva samrāḍiti hovāca tasmādvai samrāḍyāṃ kāṃ ca diśaṃ gacati naivāsyā antaṃ gacatyanantā hi diśaḥ śrotraṃ hi diśaḥ śrotraṃ vai samrāṭ paramam brahma nainaṃ śrotraṃ jahāti sarvāṇyenam bhūtānyabhikṣaranti
14.6.10.13
devo bhūtvā devānapyeti ya evaṃ vidvānetadupāste hastyṛ>
14.6.10.14
abravīnme satyakāmo jāvālo mano vai brahmeti yathā mātṛmānpitṛmānācāryavānbrūyāttathā tatsatyakāmo'bravīnmano vai brahmetyamanaso hi kiṃ syādityabravīttu te tasyāyatanam pratiṣṭhāṃ na me'bravīdityekapādvā etatsamrāḍiti
14.6.10.15
sa vai no brūhi yājñavalkya mana evāyatanamākāśaḥ pratiṣṭhānanda ityenadupāsīta kānandatā yājñavalkya mana eva samrāḍiti hovāca manasā vai samrāṭ striyamabhiharyati tasyām pratirūpaḥ putro jāyate sa ānando mano vai samrāṭ paramam brahma nainam mano jahāti sarvāṇyenam bhūtānyabhikṣaranti
14.6.10.16
devo bhūtvā devānapyeti ya evaṃ vidvānetadupāste hastyṛ>
14.6.10.17
abravīnme vidagdhaḥ śākalyo hṛdayaṃ vai brahmeti yathā mātṛmānpitṛmānācāryavānbrūyāttathā tacākalyo'bravīddhṛdayaṃ vai brahmetyahṛdayasya hi kiṃ syādityabravīttu te tasyāyatanam pratiṣṭhāṃ na me'bravīdityekapādvā etatsamrāḍiti
14.6.10.18
sa vai no brūhi yājñavalkya hṛdayamevāyatanamākāśaḥ pratiṣṭhā sthitirityenadupāsīta kā sthititā yājñavalkya hṛdayameva samrāḍiti hovāca hṛdayaṃ vai samrāṭ sarveṣām bhūtānām pratiṣṭhā hṛdayena hi sarvāṇi bhūtāni pratitiṣṭhanti hṛdayaṃ vai samrāṭ paramam brahma nainaṃ hṛdayaṃ jahāti sarvāṇyenam bhūtānyabhikṣaranti
14.6.10.19
devo bhūtvā devānapyeti ya evaṃ vidvānetadupāste hastyṛṣabhaṃ sahasraṃ dadāmīti hovāca janako vaidehaḥ sa hovāca yājñavalkyaḥ pitā me'manyata nānanuśiṣya hareteti
Commentaries (2)
- Śatapathabrāhmaṇabhāṣya (Harisvāmin) — Harisvāmin, Sanskrit
- Śatapathabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
Linked texts (8)
- Bṛhadāraṇyakopaniṣad — Sanskrit
- Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Kāṇva — Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Bṛhadāraṇyakopaniṣadbhāṣyavārttikasāra — Mādhava, Sanskrit
- Mantrapuṣpa — Sanskrit
- Upaniṣads — Sanskrit
- Īśādyupaniṣadaḥ — Sanskrit
Discussed in (2)
- Altindische Grammatik — Wackernagel & Debrunner 1896, German
- History of Classical Sanskrit Literature — Krishnamachariar 1937, English