Shatapatha Brahmana 14.6.3
Śatapathabrāhmaṇa 14.6.3
- Language
- Sanskrit
14.6.3.1
atha hainam bhujyurlāhyāyaniḥ papraca yājñavalkyeti hovāca madreṣu carakāḥ paryavrajāma te etañcalasya kāpyasya gṛhānaima tasyāsīdduhitā gandharvagṛhītā tamapṛcāma ko'sīti so'bravītsudhanvāṅgirasa iti taṃ yadā lokānāmantānapṛcāmāthaitamabrūma kva pārikṣitā abhavankva pārikṣitā abhavanniti tattvā pṛcāmi yājñavalkya kva pārikṣitā abhavanniti
14.6.3.2
sa hovāca uvāca vai sa tadagacanvai te tatra yatrāśvamedhayājino gacantīti kva nvaśvamedhayājino gacantīti dvātriṃśataṃ vai devarathāhnūyānyayaṃ lokastaṃ samantaṃ lokaṃ dvistāvatpṛthivī paryeti tām pṛthivīṃ dvistāvatsamudraḥ paryeti tadyāvatī kṣurasya dhārā yāvadvā makṣikāyāḥ patraṃ tāvānantareṇākāśastānindraḥ suparṇo bhūtvā vāyave prāyacattānvāyurātmani dhitvā tatrāgamayadyatra pārikṣitā abhavannityevamiva vai sa vāyumeva praśaśaṃsa tasmādvāyureva vyaṣṭirvāyuḥ samaṣṭirapa punarmṛtyuṃ jayati sarvamāyureti ya evaṃ veda tato ha bhujyurlāhyāyanirupararāma
atha hainaṃ kahoḍaḥ kauṣītakeyaḥ papraca yājñavalkyeti hovāca yatsākṣādaparokṣādbrahma ya ātmā sarvāntarastam me vyācakṣvetyeṣa ta ātmā sarvāntaraḥ katamo yājñavalkya sarvāntaro yo'ṣanāyāpipāse śokam mohaṃ jarām mṛtyumatyetyetaṃ vai tamātmānaṃ viditvā brāhmaṇāḥ putraiṣaṇāyāśca vittaiṣaṇāyāśca lokaiṣaṇāyāśca vyutthāyātha bhikṣācaryaṃ caranti yā hyeva putraiṣaṇā sā vittaiṣaṇā yā vittaiṣaṇā sā lokaiṣaṇobhe hyete eṣaṇe eva bhavatastasmātpaṇḍitaḥ pāṇḍityaṃ nirvidya bālyena tiṣṭhāsedbālyaṃ ca pāṇḍityaṃ ca nirvidyātha muniramaunaṃ ca maunaṃ ca nirvidyātha brāhmaṇaḥ sa brāhmaṇaḥ kena syādyena syāttenedṛśa eva bhavati ya evaṃ veda tato ha kahoḍaḥ kauṣītakeya upararāma 14.6.5 atha hainamuṣastaścākrāyaṇaḥ papraca yājñavalkyeti hovāca yatsākṣādaparokṣādbrahma ya ātmā sarvāntarastam me vyācakṣvetyeṣa ta ātmā sarvāntaraḥ katamo yājñavalkya sarvāntaro yaḥ prāṇena prāṇiti sa ta ātmā sarvāntaro yo'pānenāpāniti sa ta ātmā sarvāntaro yo vyānena vyaniti sa ta ātmā sarvāntaro ya udānenodaniti sa ta ātmā sarvāntaro yaḥ samānena samaniti sa ta ātmā sarvāntaraḥ sa hovācoṣastaścākrāyaṇo yathā vai brūyādasau gaurasāvaśva ityevamevaitadvyapadiṣṭam bhavati yadeva sākṣādaparokṣādbrahma ya ātmā sarvāntarastam me vyācakṣvetyeṣa ta ātmā sarvāntaraḥ katamo yājñavalkya sarvāntaro na dṛṣṭerdraṣṭāram paśyerna śruteḥ śrotāraṃ śṛṇuyā na matermantāram manvīthā na vijñātervijñātāraṃ vijñānīyā eṣa ta ātmā sarvāntaro'to'nyadārtaṃ tato hoṣastaścākrāyaṇa upararāma
atha hainaṃ gārgī vācaknavī papraca yājñavalkyeti hovāca yaditaṃ sarvamapsvotaṃ ca protaṃ ca kasminnvāpa otāśca protaśceti vāyau gārgīti kasminnu vāyurotaśca protaścetyākāśa eva gārgīti kasminnvākāśa otaśca protaścetyantarikṣalokeṣu gārgīti kasminnvantarikṣalokā otāśca protāśceti dyaurloke gārgīti kasminnu dyaurloka otaśca protaścetyādityalokeṣu gārgīti kasminnvādityalokā otāśca protāśceti candralokeṣu gārgīti kasminnu candralokā otāśca protāśceti nakṣatralokeṣu gārgīti kasminnu nakṣatralokā otāśca protāśceti devalokeṣu gārgīti kasminnu devalokā otāśca protāśceti gandharvalokeṣu gārgīti kasminnu gandharvalokā otāśca protāśceti prajāpatilokeṣu gārgīti kasminnu prajāpatilokā otāśca protāśceti brahmalokeṣu gārgīti kasminnu brahmalokā otāśca protāśceti sa hovāca gārgi mātiprākṣīrmā te mūrdhā vyapaptadanatipraśnyā vai devatā atipṛcasi gārgi mātiprākṣīriti tato ha gārgī vācaknavyupararāma
Commentaries (2)
- Śatapathabrāhmaṇabhāṣya (Harisvāmin) — Harisvāmin, Sanskrit
- Śatapathabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
Linked texts (9)
- Bṛhadāraṇyakopaniṣad — Sanskrit
- Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Kāṇva — Sanskrit
- Mantrapuṣpa — Sanskrit
- Īśādyupaniṣadaḥ — Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Upaniṣads — Sanskrit
- Īśādidvādaśopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Different Upaniṣads — Sanskrit
Discussed in (1)
- Altindische Grammatik — Wackernagel & Debrunner 1896, German