Pramāṇa · Search · About · API

Shatapatha Brahmana 14.9.1

Śatapathabrāhmaṇa 14.9.1

Language
Sanskrit

14.9.1.1

śvetaketurha vā āruṇeyaḥ pañcālānām pariṣadamājagāma sa ājagāma jaivalam pravāhaṇam paricārayamāṇaṃ tamudīkṣyābhyuvāda kumārā3 iti sa bho3 iti pratiśuśrāvānuśiṣṭo nvasi pitretyomiti hovāca

14.9.1.2

vettha yathemāḥ prajāḥ prayatyo vipratipadyāntā3 iti neti hovāca vettha yathemaṃ lokam punarāpadyāntā3 iti neti haivovāca vettha yathāsau loka evam bahubhiḥ punaḥ punaḥ prayadbhirna sampūryatā3 iti neti haivovāca

14.9.1.3

vettha yatithyāmāhutyāṃ hutāyām āpaḥ puruṣavāco bhūtvā samutthāya vadantī3 iti neti haivovāca vettho devayānasya vā pathaḥ pratipadam pitṛyāṇasya vā yatkṛtvā devayānaṃ vā panthānam pratipadyate pitṛyāṇaṃ vā

14.9.1.4

api hi na ṛṣervacaḥ śrutam dve sṛtī aśṛṇavam pitṝṇāmahaṃ devānāmuta martyānāṃ tābhyāmidaṃ viśvamejatsameti yadantarā pitaram mātaraṃ ceti nāhamata ekaṃ cana vedeti hovāca

14.9.1.5

atha hainaṃ vasatyopamantrayāṃ cakre anādṛtya vasatiṃ kumāraḥ pradudrāva sa ājagāma pitaraṃ taṃ hovāceti vāva kila no bhavānpurānuśiṣṭānavoca iti kathaṃ sumedha iti pañca mā praśnānrājanyabandhuraprākṣīttato naikaṃ cana vedeti hovāca katame ta itīma iti ha pratīkānyudājahāra

14.9.1.6

sa hovāca tathā nastvaṃ tāta jānīthā yathā yadahaṃ kiṃ ca veda sarvamahaṃ tattubhyamavocam prehi tu tatra pratītya brahmacaryaṃ vatsyāva iti bhavāneva gacatviti

14.9.1.7

sa ājagāma gautamo yatra pravāhaṇasya jaivalerāsa tasmā āsanamāhāryodakamāhārayāṃ cakārātha hāsmā arghaṃ cakāra

14.9.1.8

sa hovāca varam bhavate gautamāya dadma iti sa hovāca pratijñāto ma eṣa varo yāṃ tu kumārasyānte vācamabhāṣathāstām me brūhīti

14.9.1.9

sa hovāca daiveṣu vai gautama tadvareṣu mānuṣāṇām brūhīti

14.9.1.10

sa hovāca vijñāyate hāsti hiraṇyasyāpāttaṃ go aśvānāṃ dāsīnām pravarāṇām paridhānānām mā no bhavānbahoranantasyāparyantasyābhyavadānyo bhūditi sa vai gautama tīrthenecāsā ityupaimyaham bhavantīmiti vācā ha smaiva pūrva upayanti

14.9.1.11

sa hopāyanakīrtā uvāca tathā nastvaṃ gautama māparādhāstava ca pitāmahā yatheyaṃ vidyetaḥ pūrvaṃ na kasmiṃścana brāhmaṇa uvāsa tāṃ tvahaṃ tubhyaṃ vakṣyāmi ko hi tvaivam bruvantamarhati pratyākhyātumiti

14.9.1.12

asau vai loko'gnirgautama tasyāditya eva samidraśmayo dhūmo'hararciścandramā aṅgārā nakṣatrāṇi viṣphuliṅgāstasminnetasminnagnau devāḥ śraddhāṃ juhvati tasyā āhuteḥ somo rājā sambhavati

14.9.1.13

parjanyo vā agnirgautama tasya saṃvatsara eva samidabhrāṇi dhūmo vidyudarciraśaniraṅgārā hrādunayo viṣphuliṅgāstasminnetasminnagnau devāḥ somaṃ juhvati tasyā āhutervṛṣṭiḥ sambhavati

14.9.1.14

ayaṃ vai loko'gnirgautama tasya pṛthivyeva samidvāyurdhūmo rātrirarcirdiśo'ṅgārā avāntaradiśo viṣphuliṅgāstasminnetasminnagnau devā vṛṣṭiṃ juhvati tasyā āhuterannaṃ sambhavati

14.9.1.15

puruṣo vā agnirgautama tasya vyāttameva samitprāṇo dhūmo vāgarciścakṣuraṅgārāḥ śrotraṃ viṣphuliṅgāstasminnetasminnagnau devā annaṃ juhvati tasyā āhute retaḥ sambhavati

14.9.1.16

yoṣā vā agnirgautama tasyā upastha eva samillomāni dhūm o yonirarciryadantaḥ karoti te'ṅgārā abhinandā visphuliṅgāstasminnetasminnagnau devā reto juhvati tasyā āhuteḥ puruṣaḥ sambhavati sa jāyate sa jīvati yāvajjīvatyatha yadā mriyate'thainamagnaye haranti

14.9.1.17

tasyāgnirevāgnirbhavati samitsamiddhūmo dhūmo'rcirarciraṅgārā viṣphuliṅgā viṣphuliṅgāstasminnetasminnagnau devāḥ puruṣaṃ juhvati tasyā āhuteḥ puruṣo bhāsvaravarṇaḥ sambhavati

14.9.1.18

te ya evametadviduḥ ye cāmī araṇye śraddhāṃ satyamupāsate te'rcirabhisambhavantyarciṣo'harahnu āpūryamāṇapakṣamāpūryamāṇapakṣādyānṣaṇmāsānudaṅṅāditya eti māsebhyo devalokaṃ devalokādādityamādityādvaidyutaṃ tānvaidyutātpuruṣo mānasa etya brahmalokāngamayati te teṣu brahmalokeṣu parāḥ parāvato vasanti teṣāmiha na punarāvṛttirasti 14.9.1.[19]] atha ye yajñena dānena tapasā lokaṃ jayanti te dhūmamabhisambhavanti dhūmādrātriṃ rātrerapakṣīyamāṇapakṣamapakṣīyamāṇapakṣādyānṣaṇmāsāndakṣiṇāditya eti māsebhyaḥ pitṛlokam pitṛlokāccandraṃ te candram prāpyānnam bhavanti tāṃstatra devā yathā somaṃ rājānamāpyāyasvāpakṣīyasvetyevamenāṃstatra bhakṣayanti teṣāṃ yadā tatparyavaityathemamevākāśamabhiniṣpadyanta ākāśādvāyuṃ vāyorvṛṣṭiṃ vṛṣṭeḥ pṛthivīṃ te pṛthivīm prāpyānnam bhavanti ta evamevānuparivartante'tha ya etau panthānau na viduste kīṭāḥ pataṅgā yadidaṃ dandaśūkam

Commentaries (1)

Linked texts (8)