Śatapatha Brāhmaṇa ("of a hundred paths") 3.9.1
Śatapathabrāhmaṇa 3.9.1
- Language
- Sanskrit
3.9.1.1
prajāpatirvai prajāḥ sasṛjāno riricāna ivāmanyata | tasmātparācyaḥ prajā āsurnāsya prajāḥ śriye 'nnādyāya tasthire
And as to why it comes after that for Sarasvatî,--Sarasvatî is speech, and Soma is food: he who is incomplete by (having only) speech, now becomes indeed an eater of food.
3.9.1.2
sa aikṣatārikṣyaham | asmā u kāmāyāsṛkṣi na me sa kāmaḥ samārdhi parācyo matprajā abhūvanna me prajāḥ śriye 'nnādyāyāsthiṣateti
3.9.1.3
sa aikṣata prajāpatiḥ | kathaṃ nu punarātmānamāpyāyayeyopa mā prajāḥ samāvarteraṃstiṣṭheranme prajāḥ śriye 'nnādyāyeti
3.9.1.4
so 'rcañcrāmyaṃścacāra prajākāmaḥ | sa etāmekādaśinīmapaśyatsa ekādaśinyeṣṭvā prajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayatopainam prajāḥ samāvartantātiṣṭhantāsya prajāḥ śriye 'nnādyāya sa vasīyāneveṣṭvābhavat
3.9.1.5
tasmai kamekādaśinyā yajeta | evaṃ haiva prajayā paśubhirāpyāyata upainam prajāḥ samāvartante tiṣṭhante 'sya prajāḥ śriye 'nnādyāya sa vasīyāneveṣṭvā bhavatyetasmai kamekādaśinyā yajate
3.9.1.6
sa āgneyam prathamam paśumālabhate | agnirvai devatānām mukham prajanayitā sa prajāpatiḥ sa u eva yajamānastasmādāgneyo bhavati
3.9.1.7
atha sārasvatam | vāgvai sarasvatī vācaiva tatprajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayata vāgenamupasamāvartata vācamanukāmātmano 'kuruta vāco evaiṣa etadāpyāyate vāgenamupasamāvartate vācamanukāmātmanaḥ kurute
3.9.1.8
atha saumyam | annaṃ vai somo 'nnenaiva tatprajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayatānnamenamupasamāvartatānnamanukamātmano 'kurutānneno evaiṣa etadāpyāyate 'nnamenamupasamāvartate 'nnamanukamātmanaḥ kurute
3.9.1.9
tadyatsārasvatamanu bhavati | vāgvai sarasvatyannaṃ somastasmādyo vācā prasāmyannādo haiva bhavati
3.9.1.10
atha pauṣṇam | paśavo vai pūṣā paśubhireva tatprajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayata paśava enamupasamāvartanta paśūnanukānātmano 'kuruta paśubhirvevaiṣa etadāpyāyate paśava enamupasamāvartante paśūnanukānātmanaḥ kurute
3.9.1.11
atha bārhaspatyam | brahma vai bṛhaspatirbrahmaṇaivaitatprajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayata brahmainamupasamāvartata brahmānukamātmano 'kuruta brahmaṇo evaiṣa etadāpyāyate brahmainamupasamāvartate brahmānukamātmanaḥ kurute
3.9.1.12
tadyatpauṣṇamanu bhavati | paśavo vai pūṣā brahma bṛhaspatistasmādbrāhmaṇaḥ paśūnabhidhṛṣṇutamaḥ purāhitā hyasya bhavanti mukha āhitāstasmādu tatsarvaṃ dattvājinavāsī carati
3.9.1.13
atha vaiśvadevaṃ | sarvaṃ vai viśve devāḥ sarveṇaiva tatprajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayata sarvamenamupasamāvartata sarvamanukamātmano 'kuruta sarveṇo evaiṣa etadāpyāyate sarvamenamupasamāvartate sarvamanukamātmanaḥ kurute
3.9.1.14
tadyadbārhaspatyamanu bhavati | brahma vai bṛhaspatiḥ sarvamidaṃ viśve devā asyaivaitatsarvasya brahma mukhaṃ karoti tasmādasya sarvasya brāhmaṇo mukham
3.9.1.15
athaindram | indriyaṃ vai vīryamindram indriyeṇaiva tadvīryeṇa prajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayatendriyamenaṃ vīryamupasamāvartatendriyaṃ vīryamanukamātmano 'kurutendriyeṇo evaiṣa etadvīryeṇāpyāyata indriyamenaṃ vīryamupasamāvartata indriyaṃ vīryamanukamātmanaḥ kurute
3.9.1.16
tadyadvaiśvadevamanu bhavati | kṣatraṃ vā indro viśo viśve devā annādyamevāsmā etatpurastātkaroti
3.9.1.17
atha mārutam | viśo vai maruto bhūmo vai viḍbhūmnaiva tatprajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayata bhūmainamupasamāvartata bhūmānamanukamātmano 'kuruta bhūmno evaiṣa etadāpyāyate bhūmainamupasamāvartate bhūmānamanukamātmanaḥ kurute
3.9.1.18
tadyadaindramanu bhavati | kṣatraṃ vā indro viśo viśve devā viśo vai maruto viśaivaitatkṣatram paribṛṃhati tadidaṃ kṣatramubhayato viśā paribṛḍham
3.9.1.19
athaindrāgnam | tejo vā agnirindriyaṃ vīryamindra ubhābhyāmeva tadvīryābhyām prajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayatobhe enaṃ vīrye upasamāvartetāmubhe vīrye anuke ātmano kurutobhābhyāmvevaiṣa etadvīryābhyāmāpyāyata ubhe enaṃ vīrye upasamāvartete ubhe vīrye anuke ātmanaḥ kurute
3.9.1.20
atha sāvitram | savitā vai devānām prasavitā tatho hāsmā ete savitṛprasūtā eva sarve kāmāḥ samṛdhyante
3.9.1.21
atha vāruṇamantata ālabhate | tadenaṃ sarvasmādvaruṇapāśātsarvasmādvaruṇyātpramuñcati
3.9.1.22
tasmādyadi yūpaikādaśinī syāt | āgneyamevāgniṣṭhe niyuñjyādathetarānvyupanayeyuryathāpūrvam
3.9.1.23
yadyu paśvekādaśinī syāt | āgneyameva yūpa ālabherannathetarānyathāpūrvam
3.9.1.24
tānyatrodīco nayanti | āgneyameva prathamaṃ nayantyathetarānyathāpūrvam
3.9.1.25
tānyatra nividhyanti | āgneyameva prathamaṃ dakṣiṇārdhyaṃ nividhyantyathetarānudīco 'tinīya yathāpūrvam
3.9.1.26
teṣāṃ yatra vapābhiḥ pracaranti | āgneyasyaiva prathamasya vapayā pracarantyathetareṣāṃ yathāpūrvam
3.9.1.27
tairyatra pracaranti | āgneyenaiva prathamena pracarantyathetarairyathāpūrvam
Translations (1)
- The Satapatha-Brahmana according to the Text of the Mâdhyandina School (SBE 12, 26, 41, 43, 44) — Julius Eggeling 1882, English
Commentaries (1)
- Śatapathabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
Linked texts (7)
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- The Religions of India — Edward Washburn Hopkins, English
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- The Religion and Philosophy of the Veda and Upanishads — Arthur Berriedale Keith, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Shakti and Shâkta: Essays and Addresses on the Shâkta Tantrashâstra — John Woodroffe, English
- The Social Organisation in North-East India in Buddha's Time — Richard Fick & Shishirkumar Maitra, English