Pramāṇa · Search · About · API

Śatapatha Brāhmaṇa ("of a hundred paths") 8.3.1

Śatapathabrāhmaṇa 8.3.1

Language
Sanskrit

8.3.1.1

tṛtīyāṃ citimupadadhāti | etadvai devā dvitīyāṃ citiṃ citvā samārohanyadūrdhvam pṛthivyā arvācīnamantarikṣāttadeva tatsaṃskṛtya samārohan

They said to Indra and Agni, 'Lay ye down for us this third layer!'--'What will accrue unto us therefrom? Ye two shall be the best of us!'--'So be it!' Accordingly Indra and Agni laid down for them that third layer; and hence people say, 'Indra and Agni are the best of gods.'

Julius Eggeling 1882, The Satapatha-Brahmana according to the Text of the Mâdhyandina School (SBE 12, 26, 41, 43, 44)

8.3.1.2

te 'bruvan | cetayadhvamiti citimicateti vāva tadabruvannita ūrdhvamicateti te cetayamānā antarikṣameva bṛhatīṃ tṛtīyāṃ citimapaśyaṃstebhya eṣa loko 'candayat

8.3.1.3

ta indrāgnī abruvan | yuvaṃ na imāṃ tṛtīyāṃ citimupadhattamiti kiṃ nau tato bhaviṣyatīti yuvameva naḥ śreṣṭhau bhaviṣyatha iti tatheti tebhya etāmindrāgnī tṛtīyāṃ citimupādhattāṃ tasmādāhurindrāgnī eva devānāṃ śreṣṭhāviti

8.3.1.4

sa vā indrāgnibhyāmupadadhāti | viśvakarmaṇā sādayatīndrāgnī ca vai viśvakarmā caitāṃ tṛtīyāṃ citimapaśyaṃstasmādindrāgnibhyāmupadadhāti viśvakarmaṇā sādayati

8.3.1.5

yadvevendrāgnibhyāmupadadhāti | viśvakarmaṇā sādayati prajāpatiṃ visrastaṃ devatā ādāya vyudakrāmaṃstasyendrāgnī ca viśvakarmā ca madhyamādāyotkamyātiṣṭhan

8.3.1.6

tānabravīt | upa meta prati ma etaddhatta yena me yūyamudakramiṣṭeti kiṃ nastato bhaviṣyatīti yuṣmaddevatyameva ma etadātmano bhaviṣyatīti tatheti tadasminnetadindrāgnī ca viśvakarmā ca pratyadadhuḥ

8.3.1.7

tadyaiṣā madhyamā svayamātṛṇā | etadasya tadātmanastadyadetāmatropadadhāti yadevāsyaiṣātmanastadasminnetatpratidadhāti tasmādetāmatropadadhāti

8.3.1.8

indrāgnī avyathamānām | iṣṭakāṃ dṛṃhataṃ yuvamiti yathaiva yajustathā bandhuḥ pṛṣṭhena dyāvāpṛthivī antarikṣaṃ ca vibādhasa iti pṛṣṭhena hyeṣā dyāvāpṛthivī antarikṣaṃ ca vibādhate

8.3.1.9

viśvakarmā tvā sādayatviti | viśvakarmā hyetāṃ tṛtīyāṃ citimapaśyadantarikṣasya pṛṣṭhe vyacasvatīm prathasva tīmityantarikṣasya hyetatpṛṣṭhaṃ vyacasvatprathasvadantarikṣaṃ yacāntarikṣaṃ dṛṃhāntarikṣam mā hiṃsīrityātmānaṃ yacātmānaṃ dṛṃhātmānam mā hiṃsīrityetat

8.3.1.10

viśvasmai prāṇāyāpānāya | vyānāyodānāyeti prāṇo vai svayamātṛṇā sarvasmā u vā etasmai prāṇaḥ pratiṣṭhāyai caritrāyetīme vai lokāḥ svayamātṛṇā ima u lokāḥ pratiṣṭhā caritraṃ vāyuṣṭvābhipātviti vāyuṣṭvābhigopāyatvityetanmahyā svastyeti mahatyā svastyetyetaccardiṣā śaṃtameneti yaccardiḥ śaṃtamaṃ tenetyetatsādayitvā sūdadohasādhivadati tasyokto bandhuratha sāma gāyati tasyopari bandhuḥ

8.3.1.11

atha diśyā upadadhāti | diśo vai diśyā diśa evaitadupadadhāti tadyābhirado vāyurdigbhiranantarhitābhirupaittā etāstā evaitadupadadhāti tā u evāmūḥ purastāddarbhastambaṃ ca logeṣṭakāścopadadhātyasau vā āditya etā amuṃ tadādityaṃ dikṣvadhyūhati dikṣu cinoti tā yattatraiva syurbahirdhā tatsyurbahirdho vā etadyoneragnikarma yatpurā puṣkaraparṇāttā yadihāhṛtyopadadhāti tadenā yonau puṣkaraparṇe pratiṣṭhāpayati tatho haitā abahirdhā bhavanti tā anantarhitāḥ svayamātṛṇāyā upadadhātyantarikṣaṃ vai madhyamā svayamātṛṇānantarhitāstadantarikṣāddiśo dadhātyuttarā uttarāstadantarikṣāddiśo dadhāti retaḥsicorvelayeme vai retaḥsicāvanayostaddiśo dadhāti tasmādanayordiśaḥ sarvata upadadhāti sarvatastaddiśo dadhāti tasmātsarvato diśaḥ samīcīḥ sarvatastatsamīcīrdiśo dadhāti tasmātsarvataḥ samīcyo diśaḥ

8.3.1.12

yadveva diśyā upadadhāti | candāṃsi vai diśo gāyatrī vai prācī diktraṣṭubdakṣiṇā jagatī pratīcyanuṣṭubudīcī paṅktirūrdhvā paśavo vai candāṃsyantarikṣam madhyamā citirantarikṣe tatpaśūndadhāti tasmādantarikṣāyatanāḥ paśavaḥ

8.3.1.13

yadveva diśyā upadadhāti | candāṃsi vai diśaḥ paśavo vai candāṃsyannam paśavo madhyam madhyamā citirmadhyatastadannaṃ dadhāti tā anantarhitāḥ svayamātṛṇāyā upadadhāti prāṇo vai svayamātṛṇānantarhitaṃ tatprāṇādannaṃ dadhātyuttarā uttaraṃ tatprāṇādannaṃ dadhāti retaḥsicorvelayā pṛṣṭayo vai retaḥsicau madhyamu pṛṣṭayo madhyata evāsminnetadannaṃ dadhāti sarvata upadadhāti sarvata evāsminnatadannaṃ dadhāti

8.3.1.14

rāñyasi prācī dik | virāḍasi dakṣiṇā dikṣamrāḍasi pratīcī dikṣvarāḍasyudīcī digadhipatnyasi bṛhatī digiti nāmānyāsāmetāni nāmagrāhamevainā etadupadadhāti tā nānopadadhāti nānā sādayati nānā sūdadohasādhivadati nānā hi diśaḥ

Translations (1)

Commentaries (1)

Linked texts (4)