Pramāṇa · Search · About · API

Taittiriyabrahmana 1.1.3

Taittirīyabrāhmaṇa 1.1.3

Language
Sanskrit

1.1.3.1

úddhanti /
yád evā́syā amedhyám /
tád ápahanti /
apó 'vokṣati śā́ntyai /
síkatā nívapati /
etád vā́ agnér vaiśvānarásya rūpám /
rūpéṇaivá vaiśvānarám ávarunddhe /
ū́ṣān nívapati /
púṣṭir vā́ eṣā́ prajánanam /
yád ū́ṣāḥ //

1.1.3.2

púṣṭyām evá prajánane 'gním ā́dhatte /
átho saṃjñā́na evá /
saṃjñā́nam̐ hy ètát paśūnā́m /
yad ū́ṣāḥ /
dyā́vāpṛthivī́ sahá_āstām /
té viyatī́ abrūtām /
ástv evá nau sahá yajñíyam íti /
yád amúṣyā yajñíyam ā́sīt /
tád asyā́m adadhāt /
tá ū́ṣā abhavan //

1.1.3.3

yád asyā́ yajñíyam ā́sīt /
tád amúṣyām adadhāt /
tád adáś candrámasi kṛṣṇám /
ū́ṣān nivápann adó dhyāyet /
dyā́vāpṛthivyór evá yajñíye 'gním ādhatte /
agnír devébhyo nílāyata /
ākhū́ rūpáṃ kṛtvā́ /
sá pṛthivī́ṃ prā́viśat /
sá ūtī́ḥ kurvāṇáḥ pṛthivī́m ánu sámacarat /
tád ākhukarīṣám abhavat //

1.1.3.4

yád ākhukarīṣám̐ saṃbhāró bhavati /
yád evā́sya tátra nyàktam /
tád evá_ávarunddhe /
ū́rjaṃ vā́ etám̐ rásaṃ pṛthivyā́ upadī́kā úddihanti /
yád valmī́kam /
yád valmīkavapā́ saṃbhāró bhavati /
ū́rjam evá rásaṃ pṛthivyā́ ávarunddhe /
átho śrótram evá /
śrótram̐ hy ètát pṛthivyā́ḥ /
yád valmī́kaḥ //

1.1.3.5

ábadhiro bhavati /
yá eváṃ veda /
prajā́patiḥ prajā́ asṛjata /
tā́sām ánnam úpākṣīyata /
tā́bhyaḥ sū́dam úpa prā́bhinat /
táto vái tā́sām ánnaṃ ná_akṣīyata /
yásya sū́daḥ saṃbhāró bhávati /
nā́sya gṛhé 'nnaṃ kṣīyate /
ā́po vā́ idám ágre salilám āsīt /
téna prajā́patir aśrāmyat //

1.1.3.6

kathám idám̐ syād íti /
sò 'paśyat puṣkaraparṇáṃ tíṣṭhat /
sò 'manyata /
ásti vái tát /
yásminn idám ádhi tíṣṭhati_íti /
sá varāhó rūpáṃ kṛtvā́_úpa nyàmajjat /
sá pṛthivī́m adhá ārchat /
tásyā úpahátya_údamajjat /
tát puṣkaraparṇé 'prathayat /
yád áprathayat //

1.1.3.7

tát pṛthivyái pṛthivitvám /
ábhūd vā́ idám íti /
tád bhū́myai bhūmitvám /
tā́ṃ díśó 'nu vā́taḥ sámavahat /
tā́m̐ śárkarābhir adṛm̐hat /
śáṃ vái no 'bhūd íti /
tác chárkarāṇām̐ śarkaratvám /
yád varāhávihatam̐ saṃbhāró bhavati /
asyā́m evā́chambaṭkāram agním ā́dhatte /
śárkarā bhavanti dhṛ́tyai //

1.1.3.8

átho śaṃtvā́ya /
sáretā agnír ādhéya íty āhuḥ /
ā́po váruṇasya pátnaya āsan /
tā́ agnír abhyàdhyāyat /
tā́ḥ sámabhavan /
tásya rétaḥ párāpatat /
tád dhíraṇyam abhavat /
yád dhíraṇyam upā́syati /
sáretasam evā́gním ā́dhatte /
púruṣa ín nvái svā́d rétaso bībhatsata íty āhuḥ //

1.1.3.9

uttaratá úpāsyaty ábībhatsāyai /
áti práyacchati /
ā́rtim evá_atipráyacchati /
agnír devébhyo nílāyata /
áśvo rūpáṃ kṛtvā́ /
sò 'śvatthé saṃvatsarám atiṣṭhat /
tád aśvatthásyāśvatthatvám /
yád ā́śvatthaḥ saṃbhāró bhávati /
yád evā́sya tátra nyàktam /
tád evá_ávarunddhe //

1.1.3.10

devā́ vā́ ū́rjaṃ vyàbhajanta /
táta udumbára údatiṣṭhat /
ū́rg vā́ udumbáraḥ /
yád áudumbaraḥ saṃbhāró bhávati /
ū́rjam evá_ávarunddhe /
tṛtī́yasyām íto diví sóma āsīt /
táṃ gāyatryā́_aharat /
tásya parṇám acchidyata /
tát parṇó 'bhavat /
tát parṇásya parṇatvám //

1.1.3.11

yásya parṇamáyaḥ saṃbhāró bhávati /
somapīthám evá_ávarunddhe /
devā́ vái bráhmann avadanta /
tát parṇá úpāśṛṇot /
suśrávā vái nā́ma /
yát parṇamáyaḥ saṃbhāró bhávati /
brahmavarcasám evá_ávarunddhe /
prajā́patir agním asṛjata /
sò 'bibhet prá mā dhakṣyati_íti /
tám̐ śamyā̀śamayat //

1.1.3.12

tác chamyài śamitváṃ /
yác chamīmáyaḥ saṃbhāró bhávati /
śā́ntyā ápradāhāya /
agnéḥ sṛṣṭásya yatáḥ /
víkaṅkataṃ bhā́ ārchat /
yád váikaṅkataḥ saṃbhāró bhávati /
bhā́ evá_ávarunddhe /
sáhṛdayo 'gnír ādhéya íty āhuḥ /
marúto 'dbhír agním atamayan /
tásya tāntásya hṛ́dayam ā́cchindan /
sā́śánir abhavat /
yád aśánihatasya vṛkṣásya sambhāró bhávati /
sáhṛdayam evá_agním ā́dhatte //

Commentaries (4)

Linked texts (9)