Taittiriyabrahmana 1.1.5
Taittirīyabrāhmaṇa 1.1.5
- Language
- Sanskrit
1.1.5.1
prajā́patir vācáḥ satyám apaśyat /
téna_agním ā́dhatta /
téna vái sá ārdhnot /
bhū́r bhúvaḥ súvar íty āha /
etád vái vācáḥ satyám /
yá eténa_agním ādhatte /
ṛdhnóty evá /
átho satyáprāśūr evá bhavati /
átho yá eváṃ vidvā́n abhicárati /
stṛṇutá eváinam //
1.1.5.2
bhū́r íty āha /
prajā́ evá tád yájamānaḥ sṛjate /
bhúva íty āha /
asmínn evá loké prátitiṣṭhati /
súvar íty āha /
suvargá evá loké prátitiṣṭhati /
tribhír akṣárair gā́rhapatyam ā́dadhāti /
tráya imé lokā́ḥ /
eṣv èváinaṃ lokéṣu prátiṣṭhitam ā́dhatte /
sárvaiḥ pañcábhir āhavanī́yam //
1.1.5.3
suvargā́ya vā́ eṣá lokā́ya_ā́dhīyate /
yád āhavanī́yaḥ /
suvargá evā́smai loké vācáḥ satyám̐ sárvam āpnoti /
tribhír gā́rhapatyam ā́dadhāti /
pañcábhir āhavanī́yam /
aṣṭáu sáṃpadyante /
aṣṭā́kṣarā gāyatrī́ /gāyatró 'gníḥ /
yā́vān evā́gníḥ /
tám ā́dhatte //
1.1.5.4
prajā́patiḥ prajā́ asṛjata /
tā́ asmāt sṛṣṭā́ḥ párācīr āyann /
tā́bhyo jyótir údagṛhṇāt /
táṃ jyótiḥ páśyantīḥ prajā́ abhí samā́vartanta /
upári_iva_agním údgṛhṇīyād uddháran /
jyótir evá páśyantīḥ prajā́ yájamānam abhí samā́vartante /
prajā́pater ákṣy aśvayat /
tát párāpatat /
tád áśvo 'bhavat /
tád áśvasya_aśvatvám //
1.1.5.5
eṣá vái prajā́patiḥ /
yád agníḥ prājāpatyó 'śvaḥ /
yád áśvaṃ purástān náyati /
svám evá cákṣuḥ páśyan prajā́patir ánūdeti /
vajrī́ vā́ eṣáḥ /
yád áśvaḥ /
yád áśvaṃ purástān náyati /
jātā́n evá bhrā́tṛvyān práṇudate /
púnar ā́vartayati //
1.1.5.6
janiṣyámāṇān evá prátinudate /
ny ā̀havanī́yo gā́rhapatyam akāmayata /
ní gā́rhapatya āhavanī́yam /
táu vibhā́jaṃ nā́śaknot /
só 'śvaḥ pūrvavā́ḍ bhūtvā́ /
prā́ñcaṃ pū́rvam údavahat /
tát pūrvavā́haḥ pūrvavāṭtvám /
yád áśvaṃ purástān náyati /
víbhaktir eváinayoḥ sā́ /
átho nā́nāvīryāv eváinau kurute //
1.1.5.7
yád upáry_upari śíro háret /
prāṇā́n vícchindyāt /
adhò'dhaḥ śíro harati /
prāṇā́nāṃ gopīthā́ya /
íyaty ágre harati /
átha_íyaty átha_íyati /
tráya imé lokā́ḥ /
eṣv èváinaṃ lokéṣu prátiṣṭhitam ā́dhatte /
prajā́patir agním asṛjata /
sò 'bibhet prámā dhakṣyatī́ti //
1.1.5.8
tásya tredhā́ mahimā́naṃ vyàuhat /
śā́ntyā ápradāhāya /
yát tredhā́_agnír ādhīyáte /
mahimā́nam evā́sya tád vyūhati /
śā́ntyā ápradāhāya /
púnar ā́vartayati /
mahimā́nam evā́sya sáṃdadhāti /
paśúr vā́ eṣáḥ /
yád áśvaḥ /
eṣá rudráḥ //
1.1.5.9
yád agníḥ /
yád áśvasya padè 'gním ādadhyā́t /
rudrā́ya paśū́n ápidadhyāt /
apaśúr yájamānaḥ syāt /
yán ná_ākramáyet /
ánavaruddhā asya paśávaḥ syuḥ /
pārśvatá ā́kramayet /
yáthā́hitasya_agnér áṅgārā abhyavavárteran /
ávaruddhā asya paśávo bhávanti /
ná rudrā́ya_ápidadhāti //
1.1.5.10
trī́ṇi havī́m̐ṣi nírvapati /
virā́ja evá víkrāntaṃ yájamānó 'nu víkramate /
agnáye pávamānāya /
agnáye pāvakā́ya /
agnáye śúcaye /
yád agnáye pávamānāya nirvápati /
punā́ty eváinam /
yád agnáye pāvakā́ya /
pūtá evā́sminn annā́dyaṃ dadhāti /
yád agnáye śúcaye /
brahmavarcasám evā́sminn upáriṣṭād dadhāti //
Commentaries (4)
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
Linked texts (7)
- Vādhūlabrāhmaṇa — Sanskrit
- Anvākhyānabrāhmaṇa — Sanskrit
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Minerals and Metals in Ancient India — Arun Kumar Biswas & Sulekha Biswas, English
- Kapiṣṭhalasaṃhitā — Sanskrit
- Kapiṣṭhalakaṭhasaṃhitā — Sanskrit