Pramāṇa · Search · About · API

Taittiriyabrahmana 1.2.1

Taittirīyabrāhmaṇa 1.2.1

Language
Sanskrit

1.2.1.1

uddhanyámānam asyā́ amedhyàm /
ápa pāpmā́naṃ yájamānasya hantu /
śivā́ naḥ santu pradíśaś cátasraḥ /
śáṃ no mātā́ pṛthivī́ tókasātā /
śáṃ no devī́r abhíṣṭaye /
ā́po bhavantu pītáye /
śáṃ yór abhí sravantu naḥ /
vaiśvānarásya rūpám /
pṛthivyā́ṃ parisrásā /
syonám ā́viśantu naḥ //

1.2.1.2

yád idáṃ divó yád adáḥ pṛthivyā́ḥ /
saṃjajñāné ródasī saṃbabhūvátuḥ /
ū́ṣān kṛṣṇám avatu kṛṣṇám ū́ṣāḥ /
iha_úbhayor yajñíyam ā́gamiṣṭhāḥ /
ūtī́ḥ kurvāṇó yát pṛthivīm ácaraḥ /
guhākā́ram ākhurūpáṃ pratī́tya /
tát te nyàktam ihá saṃbhárantaḥ /
śātáṃ jīvema śarádaḥ sávīrāḥ /
ū́rjaṃ pṛthivyā́ rásam ābhárantaḥ /
śatáṃ jīvema śarádaḥ purūcī́ḥ //

1.2.1.3

vamrī́bhir ánuvittaṃ gúhāsu /
śrótraṃ ta urvy ábadhirā bhavāmaḥ /
prajā́patisṛṣṭānāṃ prajā́nām /
kṣudhā_úpahatyai suvitáṃ no astu /
úpaprábhinnam íṣam ū́rjaṃ prajā́bhyaḥ /
sū́daṃ gṛhébhyo rásam ā́bharāmi /
yásya rūpáṃ bíbhrad imā́m ávindat /
gúhā práviṣṭā́m̐ sarirásya mádhye /
tásyedáṃ víhatam ābhárantaḥ /
ácchaṃbaṭkāram asyā́ṃ vidhema //

1.2.1.4

yát paryápaśyat sarirásya mádhye /
urvī́m ápaśyaj jágataḥ pratiṣṭhā́m /
tát púṣkarasya_āyátanād dhí jātám /
parṇáṃ pṛthivyā́ḥ práthanam̐ harāmi /
yā́bhir adṛ́m̐haj jágataḥ pratiṣṭhām /
urvī́m imā́ṃ viśvajanásya bhartrī́m /
tā́ naḥ śivā́ḥ śárkarāḥ santu sárvāḥ /
agné rétaś candrám̐ híraṇyam /
adbhyáḥ sáṃbhūtam amṛ́taṃ prajā́su /
tát saṃbhárann uttarató nidhā́ya //

1.2.1.5

atiprayácchan dúritiṃ tareyam /
áśvo rūpáṃ kṛtvā́ yád aśvatthé 'tiṣṭhaḥ /
saṃvatsaráṃ devébhyo nilā́ya /
tát te nyàktam ihá saṃbhárantaḥ /
śatáṃ jīvema śarádaḥ sávīrāḥ /
ūrjáḥ pṛthivyā́ ádhyútthito 'si /
vánaspate śatávalśo víroha /
tváyā vayám íṣam ū́rjaṃ mádantaḥ /
rāyás póṣeṇa sám iṣā́ madema /
gāyatriyā́ hriyámāṇasya yát te //

1.2.1.6

parṇám ápatat tṛtī́yasyai divó 'dhi /
sò 'yáṃ parṇáḥ somaparṇā́d dhi jātáḥ /
táto harāmi somapīthásya_ávaruddhyai /
devā́nāṃ brahmavādáṃ vádatāṃ yát /
upā́śṛṇoḥ suśrávā vái śrutò 'si /
táto mā́m ā́viśatu brahmavarcasám /
tát saṃbháram̐s tád ávarundhīya sākṣā́t /
yáyā te sṛṣṭásya_agnéḥ /
hetím áśamayat prajā́patiḥ /tā́m imā́m ápradāhāya //

1.2.1.7

śamī́m̐ śā́ntyai harāmy ahám /
yát te sṛṣṭásya yatáḥ /
víkaṅkataṃ bhā́ ārchaj jātavedaḥ /
táyā bhāsā́ sáṃmitaḥ /
urúṃ no lokám ánu prábhāhi /
yát te tāntásya hṛ́dayam ā́cchindañ jātavedaḥ /
marúto 'dbhís tamayitvā́ /
etát te tád aśanèḥ sáṃ bharāmi /
sā́tmā agne sáhṛdayo bhavehá /
cítriyād aśvatthā́t sáṃbhṛtā bṛhatyàḥ //

1.2.1.8

śárīram abhí sám̐skṛtāḥ stha /
prajā́patinā yajñamukhéna sáṃmitāḥ /
tisrás trivṛ́dbhir mithunā́ḥ prájātyai /
aśvatthā́d dhavyavāhā́d dhí jātā́m /
agnés tanū́ṃ yajñíyām̐ sáṃbharāmi /
śāntáyonim̐ śamīgarbhám /
agnáye prájanayitáve /
yó aśvattháḥ śamīgarbháḥ /
āruróha tvé sácā /
táṃ te harāmi bráhmaṇā //

1.2.1.9

yajñíyaiḥ ketúbhiḥ sahá /
yáṃ tvā samábharañ jātavedaḥ /
yathāśarīráṃ bhūtéṣu nyàktam /
sá sáṃbhṛtaḥ sīda śiváḥ prajā́bhyaḥ /
urúṃ no lokám ánuneṣi vidvā́n /
pravedháse kavaye médhyāya /
váco vandā́ru vṛṣabhā́ya vṛ́ṣṇe /
yáto bhayám ábhayaṃ tán no astu /
áva devā́n yaje héḍyā́n /
samídhāgníṃ duvasyata //

1.2.1.10

ghṛtáir bodhayata_átithim /
ā́smin havyā́ juhotana /
úpa tvāgne havíṣmatīḥ /
ghṛtā́cīr yantu haryata /
juṣásva samídho máma /
táṃ tvā samídbhir aṅgiraḥ /
ghṛténa vardhayāmasi /
bṛhácchocā yaviṣṭhya /
samidhyámānaḥ prathamó nú dhármaḥ /
sámaktúbhir ajyate viśvávāraḥ //

1.2.1.11

śocíṣkeśo ghṛtánirṇik pāvakáḥ /
suyajñó agnír yajáthāya devā́n /
ghṛtáyonir agníḥ /
ghṛtáiḥ sámiddho ghṛtám asya_ánnam /
ghṛtaprúṣas tvā saríto vahanti /
ghṛtáṃ píban suyájā yakṣi devā́n /
āyurdā́ agne havíṣo juṣāṇáḥ /
ghṛtápratīko ghṛtáyonir edhi /
ghṛtáṃ pītvā́ mádhu cā́ru gávyam /
pitā́_iva putrám abhírakṣatād imám //

1.2.1.12

tvā́m agne samidhānáṃ yaviṣṭha /
devā́ dūtáṃ cakrire havyavā́ham /
urujráyasaṃ ghṛtáyonim ā́hutam /
tveṣáṃ cákṣur dadhire codayánvati /
tvā́m agne pradíva ā́hutaṃ ghṛténa /
sumnāyávaḥ suṣamídhā sámīdhire /
sá vāvṛdhāná óṣadhībhir ukṣitáḥ /
urú jráyām̐si pā́rthivā vitiṣṭhase /
ghṛtápratīkaṃ ca ṛtásya dhūrṣádam /
agníṃ mitráṃ ná samidhāná ṛñjate //

1.2.1.13

índhāno akró vidátheṣu dī́dyat /
śukrávarṇām úd u no yam̐sate dhíyam /
prajā́ agne sáṃvāsaya /
ā́śāś ca paśúbhiḥ sahá /
rāṣṭrā́ṇy asmā ā́dhehi /
yā́ny ā́san savitúḥ savé /
mahī́ viśpátnī sádane ṛtásya /
arvā́cī étaṃ dharuṇe rayīṇā́m /
antárvatnī jányaṃ jātávedasam /
adhvarā́ṇāṃ janayathaḥ purogā́m //

1.2.1.14

ā́rohataṃ daśátam̐ śákvarīr máma /
ṛténa_agna ā́yuṣā várcasā sahá /
jyóg jī́vanta úttarām uttarām̐ sámām /
dárśam aháṃ pūrṇámāsaṃ yajñáṃ yáthā yájai /
ṛ́tviyavatī stho agníretasau /
gárbhaṃ dadhāthāṃ té vām aháṃ dade /
tát satyáṃ yád vīráṃ bibhṛthaḥ /
vīráṃ janayiṣyáthaḥ /
té mát prātáḥ prájaniṣyethe /
té mā prájāte prájanayiṣyathaḥ //

1.2.1.15

prajáyā paśúbhir brahmavarcaséna suvargé loké /
ánṛtāt satyám úpaimi /
mānuṣā́d dáivyam úpaimi /
dáivīṃ vā́caṃ yacchāmi /
śálkair agním indhānáḥ /
ubháu lokáu sanemahám /
ubháyor lokáyor ṛddhvā́ /
áti mṛtyúṃ tarāmy ahám /
jā́tavedo bhúvanasya rétaḥ /
ihá siñca tápaso yáj janiṣyáte //

1.2.1.16

agním aśvatthā́d ádhi havyavā́ham /
śamīgarbhā́j janáyan yó mayobhū́ḥ /
ayáṃ te yónir ṛtvíyaḥ /
yáto jātó árocathāḥ /
táṃ jānánn agna ā́roha /
áthā no vardhayā rayím /
ápeta vī́ta ví ca sarpata_átaḥ /
yé 'tra sthá purāṇā́ yé ca nū́tanāḥ /
ádād idáṃ yamò 'vasā́naṃ pṛthivyā́ḥ /
ákrann imáṃ pitáro lokám asmai //

1.2.1.17

agnér bhásma_asy agnéḥ púrīṣam asi /
saṃjñā́nam asi kāmadháraṇam /
máyi te kāmadháraṇaṃ bhūyāt /
sáṃ vaḥ sṛjāmi hṛ́dayāni /
sám̐sṛṣṭaṃ máno astu vaḥ /
sám̐sṛṣṭaḥ prāṇó astu vaḥ /
sáṃ yā́ vaḥ priyā́s tanúvaḥ /
sáṃ priyā́ hṛ́dayāni vaḥ /
ātmā́ vo astu sáṃ priyaḥ /
sáṃ priyās tanúvo máma //

1.2.1.18

kálpetāṃ dyā́vāpṛthivī /
kálpantām ā́pa óṣadhīḥ /
kálpantām agnáyaḥ pṛ́thak /
máma jyáiṣṭhyāya sávratāḥ /
yè 'gnáyaḥ sámanasaḥ /
antarā́ dyā́vāpṛthivī /
vā́santikāv ṛtū́ abhí kálpamānāḥ /
índram iva devā́ abhí sáṃviśantu /
divás tvā vīryèṇa /
pṛthivyái mahimnā́ //

1.2.1.19

antárikṣasya póṣeṇa /
sarvápaśum ā́dadhe /
ájījanann amṛ́taṃ mártyāsaḥ /
asremā́ṇaṃ taráṇiṃ vīḍújambham /
dáśa svásāro agrúvaḥ samīcī́ḥ /
púmām̐saṃ jātám abhí sám̐rabhantām /
prajā́pates tvā prāṇéna_ábhi prā́ṇimi /
pūṣṇáḥ póṣeṇa máhyam /
dīrghāyutvā́ya śatáśāradāya /
śatám̐ śarádbhya ā́yuṣe várcase //

1.2.1.20

jīvā́tvái púṇyāya /
aháṃ tvád asmi mád asi tvám etát /
máma_asi yónis táva yónir asmi /
mámaivá sán váha havyā́ny agne /
putráḥ pitré lokakṛ́j jātavedaḥ /
prāṇé tvā_amṛ́tam ā́dadhāmi /
annādám annā́dyāya /
goptā́raṃ gúptyai /
sugārhapatyó vidáhann árātīḥ /
uṣásaḥ śréyasīśśreyasīr dádhat //

1.2.1.21

ágne sapátnām̐ apa bā́dhamānaḥ /
rāyás póṣam íṣam ū́rjam asmā́su dhehi /
imā́ u mā́m úpa tiṣṭhantu rā́yaḥ /
ābhíḥ prajā́bhir ihá sáṃ vaseya /
ihó íḍā tiṣṭhatu viśvarūpī́ /
mádhye vásor dīdihi jātavedaḥ /
ójase bálāya tvā_údyacche /
vṛ́ṣaṇe śúṣmāya_ā́yuṣe várcase /
sapatnatū́r asi vṛtratū́ḥ /
yás te devéṣu mahimā́ suvargáḥ //

1.2.1.22

yás ta ātmā́ paśúṣu práviṣṭaḥ /
púṣṭir yā́ te manuṣyèṣu paprathé /
táyā no agne juṣámāṇa éhi /
diváḥ pṛthivyā́ḥ páry antarikṣā́t /
vā́tāt paśúbhyo ádhy óṣadhībhyaḥ /
yátra_yatra jātavedaḥ saṃbabhū́tha /
táto no agne juṣámāṇa éhi /
prā́cīm ánu pradíśaṃ préhi vidvā́n /
agnér agne puró ágnír bhávehá /
víśvā ā́śā dī́dyāno ví bhāhi //

1.2.1.23

ū́rjaṃ no dhehi dvipáde cátuṣpade /
ánv agnír uṣásām ágram akhyat /
ánv áhāni prathamó jātávedāḥ /
ánu sū́ryasya purutrā́ ca raśmī́n /
ánu dyā́vāpṛthivī́ ā́tatāna /
víkramasva mahā́m̐ asi /
vediṣán mā́nuṣebhyaḥ /
triṣú lokéṣu jāgṛhi /
yád idáṃ divó yád adáḥ pṛthivyā́ḥ /
saṃvidāné ródasī saṃbabhūvátuḥ //

1.2.1.24

táyoḥ pṛṣṭhé sīdatu jātávedāḥ /
śaṃbhū́ḥ prajā́bhyas tanúve syonáḥ /
prāṇáṃ tvāmṛ́ta ā́dadhāmi /
annādám annā́dyāya /
goptā́raṃ gúptyai /
yát te śukra śukráṃ várcaḥ śukrā́ tanū́ḥ /
śukráṃ jyótir ájasram /
téna me dīdihi téna tvā́dadhe /
agnínāgne bráhmaṇā /
ānaśé vyā̀naśe sárvam ā́yur vyā̀naśe //

1.2.1.25

nárya prajā́ṃ me gopāya /
amṛtatvā́ya jīváse /
jātā́ṃ janiṣyámāṇāṃ ca /
amṛ́te satyé prátiṣṭhitām /
átharva pitúṃ me gopāya /
rásam ánnam ihā́yuṣe /
ádabdhāyó 'śītatano /
áviṣaṃ naḥ pitúṃ kṛṇu /
śám̐sya paśū́n me gopāya /
dvipā́do yé cátuṣpadaḥ //

1.2.1.26

aṣṭā́śaphāś ca yá ihā́gne /
yé cáikaśaphā āśugā́ḥ /
sápratha sabhā́ṃ me gopāya /
yé ca sábhyāḥ sabhāsádaḥ /
tā́n indriyā́vataḥ kuru /
sárvamā́yur úpāsatām /
áhe budhniya mántraṃ me gopāya /
yám ṛ́ṣayastraividā́ vidúḥ /
ṛ́caḥ sā́māni yájūm̐ṣi /
sā́ hí śrī́r amṛ́tā satā́m //

1.2.1.27

cátuḥśikhaṇḍā yuvatíḥ supéśāḥ /
ghṛtápratīkā bhúvanasya mádhye /
marmṛjyámānā mahaté sáubhagāya /
máhyaṃ dhukṣva yájamānāya kā́mān /
iháivá sán tátra sató vo agnayaḥ /
prāṇéna vācā́ mánasā bibharmi /
tiró mā sántam ā́yur mā́ práhāsīt /
jyótiṣā vo vaiśvānaréṇópatiṣṭhe /
pañcadhā́gnī́n vyakrāmat /
virā́ṭ sṛṣṭā́ prajā́pateḥ /
ūrdhvā́roha drohiṇī́ /
yónir agnéḥ prátiṣṭhitiḥ //

Commentaries (4)

Linked texts (14)