Taittiriyabrahmana 1.5.10
Taittirīyabrāhmaṇa 1.5.10
- Language
- Sanskrit
1.5.10.1
sá samudrá uttaratáḥ prā́jvalad bhūmyanténa /
eṣá vā́vá sá samudráḥ /
yác cā́tvālaḥ /
eṣá u vevá sá bhūmyantáḥ /
yád vedyantáḥ /
tád etát triśaláṃ tripūruṣám /
tásmāt táṃ trivitastáṃ khananti /
sá suvarṇarajatā́bhyāṃ kuśī́bhyāṃ párigṛhīta āsīt /
táṃ yád asyā́ ádhyajánayan /
tásmād ādityáḥ //
1.5.10.2
átha yát suvarṇarajatā́bhyāṃ kuśī́bhyāṃ párigṛhīta ā́sīt /
sā́sya kauśikátā /
táṃ trivṛ́tā_abhí prā́stuvata /
táṃ trivṛ́tā_ā́dadata /
táṃ trivṛ́tā_áharan /
yā́vatī trivṛ́to mā́trā /
táṃ pañcadaśéna_abhí prā́stuvata /
táṃ pañcadaśénā_ā́dadata /
táṃ pañcadaśéna_áharan /
yā́vatī pañcadaśásya mā́trā //
1.5.10.3
tám̐ saptádaśéna_abhí prā́stuvata /
tám̐ saptadaśéna_ā́dadata /
tám̐ saptadaśéna_áharan /
yā́vatī saptadaśásya mā́trā /
tásya saptadaśéna hriyámāṇasya téjo háro 'patat /
tám ekavim̐śéna_abhí prā́stuvata /
tám ekavim̐śéna_ā́dadata /
tám ekavim̐śéna_áharan /
yā́vaty ekavim̐śásya mā́trā /
té yát trivṛ́tā stuváte //
1.5.10.4
trivṛ́tā_evá tád yájamānam ā́dadate /
táṃ trivṛ́tā_evá haranti /
yā́vatī trivṛ́to mā́trā /
agnír vái trivṛ́t /
yā́vad vā́ agnér dáhato dhūmá udétya_ánu vyéti /
tā́vatī trivṛ́to mā́trā /
agnér eváinaṃ tát /
mā́trām̐ sā́yujyam̐ salokátāṃ gamayanti /
átho yát pañcadaśéna stuváte /
pañcadaśéna_evá tád yájamānam ā́dadate //
1.5.10.5
táṃ pañcadaśéna_evá haranti /
yā́vatī pañcadaśásya mā́trā /
candrámā vái pañcadaśáḥ /
eṣá hí pañcadaśyā́m apakṣīyáte /
pañcadaśyā́m āpūryáte /
candrámasa eváinaṃ tát /
mā́trām̐ sā́yujyam̐ salokátāṃ gamayanti /
átha yát saptadaśéna stuváte /
saptadaśéna_evá tád yájamānam ā́dadate /
tám̐ saptadaśéna_evá haranti //
1.5.10.6
yā́vatī saptadaśásya mā́trā /
prajā́patir vái saptadaśáḥ /
prajā́pater eváinaṃ tát /
mā́trām̐ sā́yujyam̐ salokátāṃ gamayanti /
átha yád ekavim̐śéna stuváte /
ekavim̐śéna_evá tád yájamānam ā́dadate /
tám ekavim̐śéna_evá haranti /
yā́vaty ekavim̐śásya mā́trā /
asáu vā́ ādityá ekavim̐śáḥ /
ādityásya_eváinaṃ tát //
1.5.10.7
mā́trām̐ sā́yujyam̐ salokátāṃ gamayanti /
té kuśyàu /
vyàghnan /
té ahorātré abhavatām /
áhar evá suvárṇā_abhavat /
rajatā́ rā́triḥ /
sá yád ādityá udéti /
etā́m evá tát suvárṇāṃ kuśī́m ánu sámeti /
átha yád astaméti /
etā́m evá tád rajatā́ṃ kuśī́m ánu sáṃviśati /
prahrā́do ha vái kāyādhaváḥ /
virócanam̐ sváṃ putrám údāsyat /
sá pradarò 'bhavat /
tásmāt pradarā́d udakáṃ ná_ācāmet //
Commentaries (5)
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
- Yajurbrahmaṇabhāṣya — Sāyaṇācārya, Sanskrit
Discussed in (4)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — Kane 1930, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Macdonell & Keith 1912, English
- Altindische Grammatik — Wackernagel & Debrunner 1896, German
- Bhāratīya Jyotiḥśāstra (History of Indian Astronomy), translated by R. V. Vaidya — Dīkṣita & Vaidya 1896, English