Taittiriyabrahmana 1.5.12
Taittirīyabrāhmaṇa 1.5.12
- Language
- Sanskrit
1.5.12.1
tásya_ávāco 'vapādā́d abibhayuḥ /
tám etéṣu saptásu chándaḥsv aśrayan /
yád aśrayan /
tát_śrāyantī́yasya śrāyantīyatvám /
yád ávārayan /
tád vāravantī́yasya vāravantīyatvám /
tásy_ávāca evá_avapādā́d abibhayuḥ /
tásmā etā́ni saptá caturuttarā́ṇi chándām̐sy úpādadhuḥ /
téṣām áti trī́ṇy aricyanta /
ná trī́ṇy údabhavan //
1.5.12.2
sá bṛhatī́m evá_aspṛśat /
dvā́bhyām akṣárābhyām /
ahorātrā́bhyām evá /
tád āhuḥ /
katamā́ sā́ devā́kṣarā bṛhatī́ /
yásyāṃ tát pratyátiṣṭhat /
dvā́daśa paurṇamā́syaḥ /
dvā́daśa_áṣṭakāḥ /
dvā́daśa_amāvāsyā̀ḥ /
eṣā́ vā́vá sā́ devā́kṣarā bṛhatī́ //
1.5.12.3
yásyāṃ tát pratyátiṣṭhad íti /
yā́ni ca chándām̐sy atyáricyanta /
yā́ni ca ná_udábhavan /
tā́ni nírvīryāṇi hīnā́ny amanyanta /
sā́_abravīd bṛhatī́ /
mā́m evá bhūtvā́ /
mā́m úpa sám̐śrayata_íti /
catúrbhir akṣárair anuṣṭúg bṛhatī́ṃ ná_udabhavat /
catúrbhir akṣáraiḥ paṅktír bṛhatī́m átyaricyata /
tásyām etā́ni catvā́ry akṣárāṇy apacchídya_ādadhāt //
1.5.12.4
té bṛhatī́ evá bhūtvā́ /
bṛhatī́m úpa sámaśrayatām /
aṣṭābhír akṣárair uṣṇíg bṛhatī́ṃ ná_udabhavat /
aṣṭābhír akṣárais triṣṭúg bṛhatī́m átyaricyata /
tásyām etā́ny aṣṭā́v akṣárāṇy apacchídya_ādadhāt /
té bṛhatī́ evá bhūtvā́ /
bṛhatī́m úpa sámaśrayatām /
dvādaśábhir akṣárair gāyatrī́ bṛhatī́ṃ na_údabhavat /
dvādaśábhir akṣárair jágatī bṛhatī́m átyaricyata /
tásyām etā́ni dvā́daśa_akṣárāṇy apacchídya_ādadhāt //
1.5.12.5
té bṛhatī́ evá bhūtvā́ /
bṛhatī́m úpa sámaśrayatām /
sò 'bravīt prajā́patiḥ /
chándām̐si rátho me bhavata /
yuṣmā́bhir ahám etám ádhvānam ánu sáṃcarāṇi_íti /
tásya gāyatrī́ ca jágatī ca pakṣā́v abhavatām /
uṣṇík ca triṣṭúp ca práṣṭyau /
anuṣṭúp ca paṅktiś ca dhúryau /
bṛhaty èva_uddhír abhavat /
sá etáṃ chandorathám āsthā́ya /
etám ádhvānam ánu sámacarat /
etám̐ ha vái chandorathám āsthā́ya /
etám ádhvānam ánu sáṃcarati /
yénaiṣá etát saṃcárati /
yá eváṃ vidvā́n sómena yájate /
yá u cainam eváṃ véda //
Commentaries (5)
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
- Yajurbrahmaṇabhāṣya — Sāyaṇācārya, Sanskrit
Linked texts (1)
- Viśvabrahmakulotsāha — Nārāyaṇa Raujī, Sanskrit
Discussed in (4)
- Vedic Index of Names and Subjects — Macdonell & Keith 1912, English
- Altindische Grammatik — Wackernagel & Debrunner 1896, German
- Bhāratīya Jyotiḥśāstra (History of Indian Astronomy), translated by R. V. Vaidya — Dīkṣita & Vaidya 1896, English
- The Orion, or Researches into the Antiquity of the Vedas — Tilak 1893, English