Taittiriyabrahmana 1.6.3
Taittirīyabrāhmaṇa 1.6.3
- Language
- Sanskrit
1.6.3.1
trivṛ́d barhír bhavati /
mātā́ pitā́ putráḥ /
tád evá tán mithunám /
úlbaṃ gárbho jarā́yu /
tád evá tán mithunám /
tredhā́ barhíḥ sáṃnaddhaṃ bhavati /
tráya imé lokā́ḥ /
eṣv èvá lokéṣu prátitiṣṭhati /
ekadhā́ púnaḥ sáṃnaddhaṃ bhavati /
éka iva hy àyáṃ lokáḥ //
1.6.3.2
asmínn evá téna loké prátitiṣṭhati /
prasúvo bhavanti /
prathamajā́m evá púṣṭim ávarundhe /
prathamajó vatsó dákṣiṇā sámṛddhyai /
pṛṣadājyáṃ gṛhṇāti /
paśávo vái pṛṣadājyám /
paśū́nā_iva_ávarundhe /
pañcagṛhītáṃ bhavati /
pā́ṅktā hí paśávaḥ /
bahurūpáṃ bhavati //
1.6.3.3
bahurūpā́ hí paśávaḥ sámṛddhyai /
agníṃ manthanti /
agnímukhā vái prajā́patiḥ prajā́ asṛjata /
yád agníṃ mánthanti /
agnímukhā evá tát prajā́ yájamānaḥ sṛjate /
náva prayājā́ ijyante /
náva_anūyājā́ḥ /
aṣṭáu havī́m̐ṣi /
dvā́v āghāráu /
dvā́v ā́jyabhāgau //
1.6.3.4
trim̐śát sáṃpadyante /
trim̐śádakṣarā virā́ṭ /
ánnaṃ virā́ṭ /
virā́jā_evá_annā́dyam ávarundhe /
yájamāno vā́ ékakapālaḥ /
téja ā́jyam /
yád ékakapāla ā́jyam ānáyati /
yájamānam evá téjasā sámardhayati /
yájamāno vā́ ékakapālaḥ /
paśáva ā́jyam //
1.6.3.5
yád ékakapāla ā́jyam ānáyati /
yájamānam evá paśubhiḥ sámardhayati /
yád álpam ānáyet /
álpā enaṃ paśávo bhuñjánta úpatiṣṭheran /
yád bahu_ ā̀nayet /
baháva enaṃ paśávo bhuñjánta úpatiṣṭheran /
bahv ā̀nīya_āvíḥ pṛṣṭhaṃ kuryāt /
baháva eváinaṃ paśávo bhuñjánta úpatiṣṭhante /
yájamāno vā́ ékakapālaḥ /
yád ékakapālasya_ávadyet //
1.6.3.6
yájamānasya_ávadyet /
úd vā mádyed yájamānaḥ /
prá vā mīyeta /
sakṛ́d evá hotavyàḥ /
sakṛ́d iva hí suvargó lokáḥ /
hutvā́_abhíjuhoti /
yájamānam evá suvargáṃ lokáṃ gamayitvā́ /
téjasā sámardhayati /
yájamāno vā́ ékakapālaḥ /
suvargó loká āhavanī́yaḥ //
1.6.3.7
yád ékakapālam āhavanī́ye juhóti /
yájamānam evá suvargáṃ lokáṃ gamayati /
yád dhástena juhuyā́t /
suvargā́l lokā́d yájamānamávavidhyet /
srucā́ juhoti /
suvargásya lokásya sámaṣṭyai /
yát prā́ṅ pádyeta /
devalokám abhíjayet /
yád dakṣiṇā́ pitṛlokám /
yát pratyák //
1.6.3.8
rákṣām̐si yajñám̐ hanyuḥ /
yád údaṅ /
manuṣyalokám abhíjayet /
prátiṣṭhito hotavyàḥ /
ékakapālaṃ vái pratitíṣṭhantaṃ dyā́vāpṛthivī́ ánu prátitiṣthataḥ /
dyā́vāpṛthivī́ ṛtávaḥ /
ṛtū́n yajñáḥ /
yajñáṃ yájamānaḥ /
yájamānaṃ prajā́ḥ /
tásmāt prátiṣṭhito hotavyàḥ //
1.6.3.9
vā́jino yajati /
agnír vāyúḥ sū́ryaḥ /
té vái vājínaḥ /
tána_ivá tád yajati /
átho khálv āhuḥ /
chándām̐si vái vā́jina íti /
tā́ny evá tád yajati /
ṛksāmé vā́ índrasya hárī somapā́nau /
táyoḥ paridháya ādhā́nam /
vā́jinaṃ bhāgadhéyam //
1.6.3.10
yád áprahṛtya paridhī́ñ juhuyāt /
antárādhānābhyāṃ ghāsáṃ práyacchet /
prahṛ́tya paridhī́ñ juhoti /
nírādhānābhyām evá ghāsáṃ práyacchati /
barhíṣi viṣiñcán vā́jinam ā́nayati /
prajā́ vái barhíḥ /
réto vā́jinam /
prajā́sv evá réto dadhāti /
samupahū́ya bhakṣayanti /
etát somapīthā hy ete /
átho ātmánn evá réto dadhate /
yájamāna úttamó bhakṣayati /
paśávo vái vā́jinam /
yájamāna evá paśū́n prátiṣṭhāpayanti //
Commentaries (4)
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
Linked texts (2)
- Agnihotracandrikā — Vāmana Śāstrin Kiṃjavaḍekara, Sanskrit
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English