Taittiriyabrahmana 2.1.2
Taittirīyabrāhmaṇa 2.1.2
- Language
- Sanskrit
2.1.2.1
prajā́patir agním asṛjata /
táṃ prajā́ ánv asṛjyanta /
tám abhāgá úpāsta /
sò 'sya prajā́bhir ápākrāmat /
tám avarúrutsamānó 'nvait /
tám avarúdhan ná_aśaknot /
sá tápo 'tapyata /
sò 'gnír úpāramata_átāpi vái syá prajā́patir íti //
2.1.2.2
tád ghṛtám abhavat /
tásmād yásya dakṣiṇatáḥ kéśā únmṛṣṭāḥ /
tā́ṃ jyeṣṭhalakṣmī́ prājāpatyā́_íty āhuḥ /
yád rarā́ṭād udámṛṣṭa /
tásmād rarā́ṭe kéśā ná santi /
tád agnáu prā́gṛhṇāt /
tád vyacikitsat /
juhávānī́3 mā́ hauṣā́3m íti /
tád vicikitsā́yai jánma /
yá eváṃ vidvā́n vicikítsati //
2.1.2.3
vásīya evá cetayate //
táṃ vā́g abhyàvadaj juhúdhi_íti /
sò 'bravīt /
kás tvám asi_íti /
svā́_evá te vā́g íty abravīt /
sò 'juhot svā́hā_íti /
tát svāhākārásya jánma /
yá evám̐ svāhākārásya jánma véda /
karóti svāhākāréṇa vīryàm /
yásya_eváṃ vidúṣaḥ svāhākāréṇa júhvati //
2.1.2.4
bhógāya_evā́sya hutáṃ bhavati //
tásyā ā́hutyai púruṣam asṛjata /
dvitī́yam ajuhot /
só 'śvam asṛjata /
tṛtī́yam ajuhot /
sá gā́m asṛjata /
caturthám ajuhot /
só 'vima sṛjata /
pañcamám ajuhot /
sò 'jā́m asṛjata //
2.1.2.5
sò 'gnír àbibhet /
ā́hutībhir vái mā_āpnoti_íti /
sá prajā́patiṃ púnaḥ prā́viśat /
táṃ prajā́patir abravīt /
jā́yasva_íti /
sò 'bravīt /
kíṃ bhāgadhéyam abhíjaniṣya íti /
túbhyam evá_idám̐ hūyātā íty abravīt /
sá etád bhāgadhéyam abhyàjāyata /
yád agnihotrám //
2.1.2.6
tásmād agnihotrám ucyate //
tád dhūyámānam ādityò 'bravīt /
mā́ hauṣīḥ /
ubháyor vái nāv etád íti /
sò 'gnír abravīt /
katháṃ nau hoṣyanti_íti /
sāyám evá túbhyaṃ juhávan /
prātár máhyam íty abravīt /
tásmād agnáye sāyám̐ /
sū́ryāya prātáḥ //
2.1.2.7
āgneyī́ vái rā́triḥ /
aindrám áhaḥ /
yád ánudite sū́rye prātár juhuyāt /
ubháyam evá_āgneyám̐ syāt /
údite sū́rye prātár juhoti /
táthā_agnáye sāyám̐ hūyate /
sū́ryāya prātáḥ //
rā́triṃ vā́ ánu prajā́ḥ prájāyante /
áhnā prátitiṣṭhanti /
yát sāyáṃ juhóti //
2.1.2.8
prá_evá téna jāyate /
údite sū́rye prātár juhoti /
práty evá téna tiṣṭhati //
prajā́patir akāmayata prájāyeya_íti /
sá etád agnihotráṃ mithunám apaśyat /
tád údite sū́rye 'juhot /
yájuṣā_anyát /
tūṣṇī́m anyát /
táto vái sá prā́jāyata /
yásya_eváṃ vidúṣa údite sū́rye 'gnihotráṃ juhvati //
2.1.2.9
prá_evá jāyate /
átho yáthā dívā prajānánn éti /
tādṛ́g evá tát //
átho khálv āhuḥ /
yásya vái dváu púṇyau gṛhé vásataḥ /
yás táyor anyám̐ rādháyaty anyáṃ ná /
ubháu vā́vá sá tā́v ṛcchati_íti /
agníṃ vā́vá_ādityaḥ sāyáṃ práviśati /
tásmād agnír dūrā́n náktaṃ dadṛśe /
ubhé hí téjasī saṃpádyete //
2.1.2.10
udyántaṃ vā́vá_ādityám agnír ánusamā́rohati /
tásmād dhūmá evá_agnér dívā dadṛśe /
yád agnáye sāyáṃ juhuyāt /
ā́ sū́ryāya vṛścyeta /
yát sū́ryāya prātár juhuyāt /
ā́_agnáye vṛścyeta /
devátābhyaḥ samádaṃ dadhyāt /
agnír jyótir jyótiḥ sū́ryaḥ svā́hā_íty evá sāyám̐ hotavyàm /
sū́ryo jyótir jyótir agníḥ svā́hā_íti prātáḥ /
táthā_ubhā́bhyām̐ sāyám̐ hūyate //
2.1.2.11
ubhā́bhyāṃ prātáḥ /
ná devátābhyaḥ samádaṃ dadhāti //
agnír jyótir íty āha /
agnír vái retodhā́ḥ /
prajā́ jyótir íty āha /
prajā́ evā́smai prájanayati /
sū́ryo jyótir íty āha /
prajā́sv evá prájātāsu réto dadhāti /
jyótir agníḥ svā́hā_íty āha /
prajā́ evá prájātā asyā́ṃ prátiṣṭhāpayati //
2.1.2.12
tūṣṇī́m úttarām ā́hutiṃ juhoti /
mithunatvā́ya prájātyai //
yád údite sū́rye prātár juhuyāt /
yáthā_átithaye prádrutāya śūnyā́ya_āvasathā́ya_āhāryàm̐ háranti /
tādṛ́g evá tát /
kvá_aha tátas tád bhávati_íty āhuḥ /
yát sá ná véda /
yásmai tád dháranti_íti /
tásmād yád auṣasáṃ juhóti /
tád evá saṃpratí /
átho yáthā prā́rtham auṣasáṃ párivéveṣṭi /
tādṛ́g evá tát //
Commentaries (4)
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
Linked texts (7)
- Yajurbrāhmaṇa — Sanskrit
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- Śrautakośa — Sanskrit
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Bhāratīya Jyotiḥśāstra (History of Indian Astronomy), translated by R. V. Vaidya — Śaṅkara Bālakṛṣṇa Dīkṣita & R. V. Vaidya, English
- Agnihotracandrikā — Vāmana Śāstrin Kiṃjavaḍekara, Sanskrit