Taittiriyabrahmana 2.2.1
Taittirīyabrāhmaṇa 2.2.1
- Language
- Sanskrit
2.2.1.1
prajā́patir akāmayata prajā́ḥ sṛjeya_íti /
sá etáṃ dáśahotāram apaśyat /
táṃ mánasā_anudrútya darbhastámbe 'juhot /
táto vái sá prajā́ asṛjata /
tā́ asmāt sṛṣṭā́ ápākrāman /
tā́ gráheṇa_agṛhṇāt /
tád gráhasya grahatvám /
yáḥ kāmáyeta prájāyeya_íti /
sá dáśahotāraṃ mánasā_anudrútya darbhastambé juhuyāt /
prajā́patir vái dáśahotā //
2.2.1.2
prajā́patir evá bhūtvā́ prájāyate //
mánasā juhoti /
mána iva hí prajā́patiḥ /
prajā́pater ā́ptyai pūrṇáyā juhoti /
pūrṇá iva hí prajā́patiḥ /
prajā́paterā́ptyai //
nyū̀nayā juhoti /
nyū̀nād dhí prajā́patiḥ prajā́ ásṛjata /
prajā́nām̐ sṛ́ṣṭyai //
2.2.1.3
darbhastambé juhoti /
etásmād vái yóneḥ prajā́patiḥ prajā́ asṛjata /
yásmād evá yóneḥ prajā́patiḥ prajā́ ásṛjata /
tásmād evá yóneḥ prá jāyate //
brāhmaṇó dakṣiṇatá úpāste /
brāhmaṇó vái prajā́nām upadraṣṭā́ /
upadraṣṭumáty evá prájāyate //
gráho bhavati /
prajā́nām̐ sṛṣṭā́nāṃ dhṛ́tyai //
yáṃ brāhmaṇáṃ vidyā́ṃ vidvā́m̐saṃ yáśo ná_ṛcchet //
2.2.1.4
só 'raṇyaṃ parétya /
darbhastambám udgráthya /
brāhmaṇáṃ dakṣiṇató niṣádya /
cáturhotṝn vyā́cakṣīta /
etád vái devā́nāṃ paramáṃ gúhyaṃ bráhma /
yác cáturhotāraḥ /
tád evá prakāśáṃ gamayati /
tád enaṃ prakāśáṃ gatám /
prakāśáṃ prajā́nāṃ gamayati //
darbhastambám udgráthya vyā́caṣṭe //
2.2.1.5
agnivā́n vái darbhastambáḥ /
agniváty evá vyā́caṣṭe //
brāhmaṇó dakṣiṇatá úpāste /
brāhmaṇó vái prajā́nām upadraṣṭā́ /
upadraṣṭumáty eváinaṃ yáśa ṛcchati //
īśvaráṃ táṃ yáśó 'rtor íty āhuḥ /
yásyā́ṃ te vyācáṣṭa íti /
váras tásmai déyaḥ /
yád eváinaṃ tátra_upanámati /
tád evá_avarundhe //
2.2.1.6
agním ādádhāno dáśahotrā_aráṇim ávadadhyāt /
prájātam eváinam ā́dhatte /
ténaivá_uddrútya_agnihotráṃ juhuyāt /
prájātam eváinaj juhoti /
havír nirvapsyán dáśahotāraṃ vyā́cakṣīta /
prájātam eváinaṃ nírvapati /
sāmidhenī́r anuvakṣyán dáśahotāraṃ vyā́cakṣīta /
sāmidhenír evá sṛṣṭvā́_ārábhya prátanute /
átho yajñó vái dáśahotā /
yajñám evá tanute //
2.2.1.7
abhicáran dáśahotāraṃ juhuyāt /
náva vái púruṣe prāṇāḥ /
nā́bhir daśamī́ /
sáprāṇam eváinam abhícarati /
etā́vad vái púruṣasya svám /
yā́vat prāṇā́ḥ /
yā́vad evā́sya_ásti /
tád abhícarati //
svákṛta íriṇe juhoti pradaré vā /
etád vā́ asyái nírṛtigṛhītam /
nírṛtigṛhīta eváinaṃ nírṛtyā grāhayati //
yád vācáḥ krūrám /
téna váṣaṭkaroti /
vācá eváinaṃ krūréṇa právṛścati /
tā jágā́rtim ā́rcchati //
Commentaries (4)
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
Linked texts (4)
- Yajurbrāhmaṇa — Sanskrit
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- The Inner Conflict of Tradition: Essays in Indian Ritual, Kingship, and Society — J. C. Heesterman, English
- The Arctic Home in the Vedas — Bal Gangadhar Tilak, English