Taittiriyabrahmana 2.2.3
Taittirīyabrāhmaṇa 2.2.3
- Language
- Sanskrit
2.2.3.1
prajā́patir akāmayata prájāyeya_íti /
sá tápo 'tapyata /
sá trivṛtam̐ stómam asṛjata /
táṃ pañcadaśástómo madhyatá údatṛṇat /
táu pūrvapakṣáś ca_aparapakṣáś ca_abhavatām /
pūrvapakṣáṃ devā́ ánvásṛjyanta /
aparapakṣám ánv ásurāḥ /
táto devā́ ábhavan /
párā_ásurāḥ /
yáṃ kāmáyeta vásīyānt syād íti //
2.2.3.2
táṃ pūrvapakṣé yājayet /
vásīyān evá bhavati /
yáṃ kāmáyeta pā́pīyānt syād íti /
tám aparapakṣé yājayet /
pā́pīyān evá bhavati /
tásmāt pūrvapakṣò 'parapakṣā́t karuṇyàtaraḥ //
prajā́patir vái dáśahotā /
cáturhotā páñcahotā /
ṣáḍḍhotā saptáhotā /
ṛtávaḥ saṃvatsaráḥ //
2.2.3.3
prajā́ḥ paśáva imé lokā́ḥ /
yá eváṃ prajā́patiṃ bahór bhū́yām̐saṃ véda /
bahór evá bhū́yān bhavati //
prajā́patir deva_asurā́n asṛjata /
sá índram ápi ná_asṛjata /
táṃ devā́ abruvan /
índraṃ no janaya_íti /
sò 'bravīt /
yáthā_aháṃ yuṣmā́m̐s tápasā_ásṛkṣi /
evám índraṃ janayadhvam íti //
2.2.3.4
té tápo 'tapyanta /
tá ātmánn índram apaśyan /
tám abruvan /
jā́yasva_íti /
sò 'bravīt /
kím bhāgadhéyam abhíjaniṣya íti /
ṛtū́nt saṃvatsarám /
prajā́ḥ praśū́n /
imā́n_lokā́n íty abruvan /
táṃ vái mā_ā́hutyā prájanayata_íty abravīt //
2.2.3.5
táṃ cáturhotrā prā́janayan //
yáḥ kāmáyeta vīró ma ā́jāyeta_íti /
sá cáturhotāraṃ juhuyāt /
prajā́patir vái cáturhotā /
prajā́patir evá bhūtvā́ prájāyate /
jajánad índram indriyā́ya svā́hā_íti gráheṇa juhoti /
ā́sya vīró jāyate /
vīrám̐ hí devā́ etáyā_ā́hutyā prā́janayan //
ādityā́ś ca_áṅgirasaś ca suvargé lokè 'spardhanta /
vayáṃ pū́rve suvargáṃ lokám iyāma vayáṃ pū́rva íti //
2.2.3.6
tá ādityā́ etáṃ páñcahotāram apaśyan /
táṃ purā́ prātaranuvākā́d ā́gnīdhre 'juhavuḥ /
táto vái té pū́rve suvargáṃ lokám āyan /
yáḥ suvargákāmaḥ syā́t /
sá páñcahotāraṃ purā́ prātaranuvākā́d ā́gnīdhre juhuyāt /
saṃvatsaró vái páñcahotā /
saṃvatsaráḥ suvargó lokáḥ /
saṃvatsará evá_ṛtúṣu pratiṣṭhā́ya /
suvargáṃ lokám eti //
té 'bruvann áṅgirasa ādityā́n //
2.2.3.7
kvà stha /
kvà vaḥ sadbhyó havyáṃ vakṣyāma íti /
chándaḥsv íty abruvan /
gāyatriyā́ṃ triṣṭúbhi jágatyām íti /
tásmāc chándaḥsu sadbhyá ādityébhyaḥ /
āṅgīrasī́ḥ prajā́ havyáṃ vahanti /
váhanty asmai prajā́ balím /
ā́_enam ápratikhyātaṃ gacchati /
yá eváṃ véda //
dvā́daśa mā́sāḥ páñca_ṛtávaḥ /
tráya imé lokā́ḥ /
asā́v ādityá ekavim̐śáḥ /
etásmin vā́ eṣá śritáḥ /
etásmin prátiṣṭhitaḥ /
yá evám etám̐ śritáṃ prátiṣṭhitaṃ véda /
práty evá tiṣṭhati //
Commentaries (4)
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
Linked texts (7)
- Yajurbrāhmaṇa — Sanskrit
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- A History of Indian Philosophy — Surendranath Dasgupta, English
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Indian Philosophy — S. Radhakrishnan, English
- Bhāratīya Jyotiḥśāstra (History of Indian Astronomy), translated by R. V. Vaidya — Śaṅkara Bālakṛṣṇa Dīkṣita & R. V. Vaidya, English