Taittiriyabrahmana 3.2.2
Taittirīyabrāhmaṇa 3.2.2
- Language
- Sanskrit
3.2.2.1
devásya tvā savitúḥ prasavá íty aśvaparśúm ā́datte prásūtyai /
aśvínor bāhúbhyām íty āha /
aśvínau hí devā́nām adhvaryū́ ā́stām /
pūṣṇó hástābhyām íty āha yátyai /
yó vā́ óṣadhīḥ parvaśó véda /
ná_enāḥ sá hinasti /
prajā́patir vā́ óṣadhīḥ parvaśó veda /
sá enā ná hinasti aśvaparśvā́ barhír ácchaiti /
prājāpatyó vā́ áśvaḥ sayonitvā́ya //
3.2.2.2
óṣadhīnām áhim̐sāyai /
yajñásya ghoṣád asi_íty āha /
yájamāna evá rayíṃ dadhāti /
prátyuṣṭam̐ rákṣaḥ prátyuṣṭā árātaya íty āha /
rákṣasām ápahatyai /
prá_iyám agād dhiṣáṇā barhír ácchā_íty āha /
vidyā́ vái dhiṣáṇā /
vidyáyā_eváinad ácchaiti /
mánunā kṛtā́ svadháyā vítaṣṭa_íty āha /
mānavī́ hí párśuḥ svadhā́kṛtā //
3.2.2.3
tá ā́vahanti kaváyaḥ purástād íty āha /
śuśruvā́m̐so vái kaváyaḥ /
yajñáḥ purástāt /
mukhatá evá yajñam ā́rabhate /
átho yád etád uktvā́ yátaḥ kútaś ca_āhárati /
tát prā́cyā evá diśó bhavati /
devébhyo júṣṭam ihá barhír āsáda íty āha /
barhíṣaḥ sámṛddhyai /
kármaṇó 'naparādhāya /
devā́nāṃ pariṣūtám asi_íty āha //
3.2.2.4
yád vā́ idáṃ kíṃ ca /
tád devā́nāṃ pariṣūtám /
átho yáthā vásyase pratiprócya_ā́ha_idáṃ kariṣyāmi_íti /
evám evá tád adhvaryúr devébhyaḥ pratiprócya barhír dāti /
ātmánó 'him̐sāyai /
yā́vataḥ stambā́n paridiśét /
yát téṣām ucchim̐ṣyā́t /
áti tád yajñásya recayet /
ékam̐ m̐ stambaṃ páridiśet /
tám̐ sárvaṃ dāyāt //
3.2.2.5
yajñásya_ánatirekāya /
varṣávṛddham asi_íty āha /
varṣávṛddhā vā́ óṣadhayaḥ /
dévabarhir íty āha /
devébhya eva_énat karoti /
mā́ tvā_anváṅ mā́ tiryág íty āha_áhim̐sāyai /
párva te rādhyāsam íty āha_ṛ́dhyai /
ācchettā́ te mā́ riṣam íty āha /
ná_asya_ātmáno mīyate /
yá eváṃ véda //
3.2.2.6
déva barhiś śatávalśaṃ víroha_íty āha /
prajā́ vái barhíḥ /
prajā́nāṃ prajánanāya /
sahásravalśā ví vayám̐ ruhema_íty āha /
āśíṣam eva_étā́m ā́śāste /
pṛthivyā́ḥ saṃpṛ́caḥ pāhi_íty āha prátiṣṭhityai /
áyuṃ gāyuṃ gān muṣṭī́n_lunoti /
mithunatvā́ya prájātyai /
susaṃbhṛ́tā tvā sáṃbharāmi_íty āha /
bráhmaṇā_eváinat sáṃbharati //
3.2.2.7
ádityai rā́snā_asi_íty āha /
iyáṃ vā́ áditiḥ /
asyā́ eváinad rā́snāṃ karoti /
indrāṇyái saṃnáhanam íty āha /
indrāṇī́ vā́ ágre devátānām̐ sámanahyata /
sā́_ardhnot /
ṛddhyái sáṃnahyati /
prajā́ vái barhíḥ /
prajā́nām áparāvāpāya /
tásmāt snā́vasaṃtatāḥ prajā́ jāyante
3.2.2.8
pūṣā́ te granthíṃ grathnātv íty āha /
púṣṭim evá yájamāne dadhāti /
sá te mā́ sthād íty āha_áhim̐sāyai /paścāt prā́ñcam úpagūhati /
paścā́d vái prācī́nam̐ réto dhīyate /
paścā́d evā́smai prācī́nam̐ réto dadhāti /
índrasya tvā bāhúbhyām údyaccha íty āha /
indriyám evá yájamāne dadhāti /
bṛ́haspáter mūrdhnā́ harāmi_íty āha /
bráhma vái devā́nāṃ bṛ́haspátiḥ //
3.2.2.9
bráhmaṇā_eváinad dharati /
urv àntarikṣam ánvihī́tyāha gátyai /
devaṃgamám asī́ty āha /
devā́n evá_enad gamayati /
ánadhaḥ sādayati /
gárbhāṇāṃ dhṛ́tyā áprapādāya /
tásmād gárbhāḥ prajā́nām áprapādukāḥ /
upárīva nídadhāti /
upárīva hí suvargó lokáḥ /
suvargásya lokásya sámaṣṭyai //
Commentaries (4)
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
Linked texts (2)
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German