Pramāṇa · Search · About · API

Taittiriyabrahmana 3.2.3

Taittirīyabrāhmaṇa 3.2.3

Language
Sanskrit

3.2.3.1

pūrvedyúr idhmā́barhíḥ karoti /
yajñám evá_ārábhya gṛhītvā́_upavasati /
prajā́patir yajñám asṛjata /
tásya_ukhé asram̐setām /
yajñó vái prajā́patiḥ /
yát sāṃnāyya_ukhé bhávataḥ /
yajñásya_evá tád ukhé úpadadhāty áprasram̐sāya /
śúndhadhvaṃ dáivyāya kármaṇe devayajyā́yā íty āha /
devayajyā́yā evá_enāni śundhati /
mātaríśvano gharmó 'si_íty āha //

3.2.3.2

antárikṣaṃ vái mātaríśvano gharmáḥ /
eṣā́ṃ lokā́naṃ vídhṛtyai /
dyáur asi pṛthivy àsī́ty āha /
diváś ca hy èṣā́ pṛthivyā́ś ca sáṃbhṛtā /
yád ukhā́ /
tásmād evám āha /
viśvádhāyā asi paraméṇa dhā́mnā_íty āha /
vṛ́ṣṭir vái viśvádhāyāḥ /
vṛ́ṣṭim evá_avarundhe /
dṛ́m̐hasva mā́ hvār íty āha dhṛ́tyai //

3.2.3.3

vásūnāṃ pavítram asī́ty āha /
prāṇā́ vái vásavaḥ /
téṣāṃ vā́ etád bhāgadhéyam /
yát pavítram /
tébhya evá_enat karoti /
śatádhāram̐ sahásradhāram íty āha /
prāṇéṣv evā́yur dadhāti sarvatvā́ya /
trivṛ́t palāśaśākhā́yāṃ darbhamáyaṃ bhavati /
trivṛ́d vái prāṇáḥ /
trivṛ́tam evá prāṇáṃ madhyató yájamāne dadhāti //

3.2.3.4

saumyáḥ parṇáḥ sayonitvā́ya /
sākṣā́t pavítraṃ darbhā́ḥ /
prā́k sāyám ádhinídadhāti /
tát prāṇāpānáyo rūpám /
tiryák prātáḥ /
tád dárśasya rūpám /
dārśyám̐ hy ètád áhaḥ /
ánnaṃ vái candrámāḥ /
ánnaṃ prāṇā́ḥ /
ubháyam evá_upaity ájāmitvāya //

3.2.3.5

tásmād ayám̐ sarvátaḥ pavate /
hutáḥ stokó hutó drapsá íty āha prátiṣṭhityai /
havíśó 'skandāya /
ná hí hutám̐ svā́hākṛtam̐ skándati /
diví nā́ko nā́māgníḥ /
tásya viprúṣo bhāgadhéyam /
agnáye bṛhaté nā́kāya_íty āha /
nā́kam evā́gníṃ bhāgadhéyena sámardhayati /
svā́hā dyā́vāpṛthivī́bhyām íty āha /
dyā́vāpṛthivyór evá_enat prátiṣṭhāpayati //

3.2.3.6

pavítravaty ā́nayati /
apā́ṃ ca_evá_óṣadhīnāṃ ca rásam̐ sám̐sṛjati /
átho óṣadhīṣv evá paśū́n prátiṣṭhāpayati /
anvārábhya vā́caṃ yacchati /
yajñásya dhṛ́tyai /
dhāráyann āste /
dhāráyanta iva hí duhánti /
kā́m adhukṣa íty āha_ā́ tṛtī́yasyai /
tráya imé lokā́ḥ /
imā́n evá lokā́n yájamāno duhe //

3.2.3.7

amū́m íti nā́ma gṛhṇāti /
bhadrám evā́sāṃ kármāvíṣkaroti /
sā́ viśvā́yuḥ sā́ viśvávyacāḥ sā́ viśvákarma_íty āha /
iyáṃ vái viśvā́yuḥ /
antárikṣaṃ viśvávyacāḥ /
asáu viśvákarmā /
imā́n evá_etā́bhir lokā́n yathāpūrváṃ duhe /
átho yáthā pradātré púṇyam āśā́ste /
evám evá_énā etád upastauti /
tásmāt prā́dād íty unnī́ya vándamānā upastuvántaḥ paśū́n duhanti //

3.2.3.8

bahú dugdhī́ndrāya devébhyo havír íti vā́caṃ vísṛjate /
yathādevatám evá prásauti /
dáivyasya ca mānuṣásya ca vyā́vṛttyai /
trír āha /
tríṣatyā hí devā́ḥ /
ávācaṃyamó 'nanvārabhya_úttarāḥ /
áparimitam evā́varundhe /
ná dārupātréṇa duhyāt /
agnivád vái dārupātrám /
yád dārupātréṇa duhyāt //

3.2.3.9

yātáyāmnā havíṣā yajeta /
átho khálv āhuḥ /
puroḍā́śamukhāni vái havī́m̐ṣi /
ná_itáitaḥ puroḍā́śam̐ havíṣo yā́mo 'stī́ti /
kā́mam evá dārupātréṇa duhyāt /
śūdrá evá ná duhyāt /
ásato vā́ eṣá sáṃbhūtaḥ /
yát_śūdráḥ /
áhavir evá tád íty āhuḥ /
yát_śūdró dógdhī́ti //

3.2.3.10

agnihotrám evá ná duhyāt_śūdráḥ /
tád dhí ná_utpunánti /
yadā́ khálu vái pavítram atyéti /
átha tád dhavír íti /
sáṃpṛcyadhvam ṛtāvarīr íty āha /
apā́ṃ caivá_oṣadhīnāṃ ca rásam̐ sám̐sṛjati /
tásmād apā́ṃ ca_óṣadhīnāṃ ca rásam úpajīvāmaḥ /
mandrā́ dhánasya sātáya íty āha /
púṣṭim evá yájamāne dadhāti /
sómena tvā́tanacmī́ndrāya dádhī́ty āha //

3.2.3.11

sómam evá_enat karoti /
yó vái sómaṃ bhakṣayitvā́ /
saṃvatsarám̐ sómaṃ ná píbati /
punarbhákṣyo 'sya somapīthó bhavati /
sómaḥ khálu vái sāṃnāyyám /
yá eváṃ vidvā́nt sāṃnāyyáṃ píbati /
apunarbhákṣyo 'sya somapīthó bhavati /
ná mṛnmáyenā́pidadhyāt /
yán mṛnmáyenāpidadhyā́t /
pitṛdevatyàm̐ syāt //

3.2.3.12

ayaspātréṇa vā dārupātréṇa vā́_apidadhāti /
tád dhí sádevam /
udanvád bhavati /
ā́po vái rakṣoghnī́ḥ /
rákṣasām ápahatyai /
ádastam asi víṣṇave tvā_íty āha /
yajñó vái víṣṇuḥ /
yajñā́ya_evá_enad ádastaṃ karoti /
víṣṇo havyám̐ rakṣasva_íty āha gúptyai /
ánadhaḥ sādayati /
gárbhāṇāṃ dhṛ́tyā áprapādāya /
tásmād gárbhāḥ prajā́nām áprapādukāḥ /
upárīva nídadhāti /
upárīva hí suvargó lokáḥ /
suvargásya lokásya sámaṣṭyai //

Commentaries (4)

Linked texts (8)