Taittiriyabrahmana 3.2.8
Taittirīyabrāhmaṇa 3.2.8
- Language
- Sanskrit
3.2.8.1
devásya tvā savitúḥ prasavá íty āha prásūtyai /
aśvínor bāhúbhyām íty āha /
aśvínau hí devā́nām adhvaryū́ ā́stām /
pūṣṇó hástābhyām íty āha yátyai /
sáṃvapāmī́ty āha /
yathādevatám evá_enāni sáṃvapati /
sám ā́po adbhír agmata sám óṣadhayo rásena_íty āha /
ā́po vā́ óṣadhīr jinvanti /
óṣadhayo 'pó jinvanti /
anyā́ vā́ etā́sām anyā́ jinvanti //
3.2.8.2
tásmād evám āha /
sám̐ revátīr jágatībhir mádhumatīr mádhumatībhiḥ sṛjyadhvam íty āha /
ā́po vái revátīḥ /
paśávo jágatīḥ /
óṣadhayo mádhumatīḥ /
ā́pa óṣadhīḥ paśū́n /
tā́n evá_asmā ekadhā́ sam̐sṛ́jya /
mádhumataḥ karoti /
adbhyáḥ pári prájātāḥ stha sám adbhiḥ pṛcyadhvam íti paryā́plāvayati /
yáthā súvṛṣṭa imā́m anuvisṛ́tya //
3.2.8.3
ā́pa óṣadhīr maháyanti /
tādṛ́g evá tát /
jánayatyai tvā sáṃyaumī́ty āha /
prajā́ evá_eténa dādhāra /
agnáye tvā_agnī́ṣómābhyām íty āha vyā́vṛttyai /
makhásya śíro 'sī́ty āha /
yajñó vái makháḥ /
tásya_etát_śíraḥ /
yát puroḍā́śaḥ /
tásmād evám āha //
3.2.8.4
gharmò 'si viśvā́yur íty āha /
víśvam evá_ā́yur yájamāne dadhāti /
urú prathasva_urú te yajñápatiḥ prathatām íty āha /
yájamānam evá prajáyā paśúbhiḥ prathayati /
tvácaṃ gṛhṇīṣva_íty āha /
sárvam evá_enam̐ sátanuṃ karoti /
áthāpá ānī́ya pári mārṣṭi /
mām̐sá evá tát tvácaṃ dadhāti /
tásmāt tvacā́ mām̐sáṃ channám /
gharmó vā́ eṣó 'śāntaḥ //
3.2.8.5
ardhamāsè_'rdhamāse právṛjyate /
yát puroḍā́śaḥ /
sá īśvaró yájamānam̐ śucā́ pradáhaḥ /
páryagni karoti /
paśúm evá_enam akaḥ /
śāntyā ápradāhāya /
tríḥ páryagni karoti /
tryā̀vṛd dhí yajñáḥ /
átho rákṣasām ápahatyai /
antáritam̐ rákṣo 'ntáritā árātaya íty āha //
3.2.8.6
rákṣasām antárhityai /
puroḍā́śaṃ vā́ ádhiśritam̐ rákṣām̐sy ajighām̐san /
diví nā́ko nā́māgnī́ rakṣohā́ /
sá evá_asmād rákṣām̐sy ápāhann /
devás tvā savitā́ śrapayatv íty āha /
savitṛ́prasūta evá_enam̐ śrapayati /
várṣiṣṭhe ádhi nā́ka íty āha /
rákṣasām ápahatyai /
agnís te tanúvaṃ mā́_atidhāg íty āhā́natidāhāya /
ágne havyám̐ rakṣasva_íty āha gúptyai //
3.2.8.7
ávidahantaś śrapayata_íti vā́caṃ vísṛjate /
yajñám evá havīm̐śy abhivyāhṛ́tya prátanute /
purorúcam ávidāhāya śṛ́tyai karoti /
mastíṣko vái puroḍā́śaḥ /
táṃ yán ná_abhivāsáyet /
āvír mastíṣkaḥ syāt /
abhívāsayati /
tásmād gúhā mastíṣkaḥ /
bhásmanā_abhívāsayati /
tásmān mām̐sénā́sthi channám //
3.2.8.8
vedénābhivāsayati /
tásmāt kéśaiḥ śiraś channám /
ákhalatibhāvuko bhavati /
yá eváṃ véda /
paśór vái pratimā́ puroḍā́śaḥ /
sá ná_ayajúṣkam abhivā́syaḥ /
vṛ́thā_iva syāt /
īśvarā́ yájamānasya paśávaḥ prámetoḥ /
sáṃ bráhmaṇā pṛcyasva_íty āha /
prāṇā́ vái bráhma //
3.2.8.9
prāṇā́ḥ paśávaḥ /
prāṇáir evá paśū́nt sáṃpṛṇakti /
ná pramā́yukā bhavanti /
yájamāno vái puroḍā́śaḥ /
prajā́ paśávaḥ púrīṣam /
yád evám abhivāsáyati /
yájamānam evá prajáyā paśúbhiḥ sámardhayati /
devā́ vái havír bhṛtvā́ _abruvann /
kásminn idáṃ mrakṣyāmaha íti /
sò 'gnír abravīt //
3.2.8.10
máyi tanū́ḥ sáṃ nídhaddhvam /
aháṃ vas táṃ janayiṣyāmi /
yásmin mrakṣyádhva íti /
té devā́ agnáu tanū́ḥ sáṃ nyàdadhata /
tásmād āhuḥ /
agníḥ sárvā devátā íti /
só 'ṅgāreṇāpáḥ /
abhyàpātayat /
táta ekatò 'jāyata /
sá dvitī́yam abhyàpātayat //
3.2.8.11
táto dvitò 'jāyata /
sá tṛtī́yam abhyàpātayat /
tátas tritò 'jāyata /
yád adbhyó 'jāyanta /
tád āpyā́nām āpyatvám /
yád ātmábhyó 'jāyanta /
tád ātmyā́nām ātmyatvám /
té devā́ āpyéṣv amṛjata /
āpyā́ amṛjata sū́ryābhyudite /
sū́ryābhyuditaḥ sū́ryābhinimrukte //
3.2.8.12
sū́ryābhinimruktaḥ kunakhíni /
kunakhī́ śyāvádati /
śyāvádann agradidhiṣáu /
agradidhiṣúḥ parivitté /
parivittó vīraháṇi /
vīrahā́ brahmaháṇi tád brahmaháṇaṃ ná_atyacyavata /
antarvedí nínayaty ávarudhyai /
úlmukena_abhígṛhṇāti śṛtatvā́ya /
śṛtákāmā iva hí devāḥ //
Commentaries (4)
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
Linked texts (11)
- Atharvaveda — Sanskrit
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- Vedic Mythology — Arthur Anthony Macdonell, English
- Maitrāyaṇīyavārāhasūtra — Sanskrit
- Hindu Law and Custom (Recht und Sitte) — Julius Jolly & Batakrishna Ghosh, English
- The Inner Conflict of Tradition: Essays in Indian Ritual, Kingship, and Society — J. C. Heesterman, English
- Kapiṣṭhalasaṃhitā — Sanskrit
- Kapiṣṭhalakaṭhasaṃhitā — Sanskrit