Taittiriyabrahmana 3.3.6
Taittirīyabrāhmaṇa 3.3.6
- Language
- Sanskrit
3.3.6.1
ā́po devīr agrepuvo agreguva íty āha /
rūpám evá_āsām etán mahimā́naṃ vyā́caṣṭe /
ágra imáṃ yajñáṃ nayatā́gre yajñápatim íty āha /
ágra evá yajñáṃ nayanti /
ágre yajñápatim /
yuṣmā́n índro 'vṛṇīta vṛtratū́rye yūyám índram avṛṇīdhvaṃ vṛtratū́rya íty āha /
vṛtrám̐ ha haniṣyánn índra ā́po vavre /
ā́po ha_índraṃ vavrire /
saṃjñā́m evá_āsām etát sā́mānaṃ vyā́caṣṭe /
prókṣitāḥ stha_íty āha //
3.3.6.2
téna_ā́paḥ prókṣitāḥ /
agnír devébhyo nílāyata /
kṛ́ṣṇo rūpáṃ kṛtvā́ /
sá vánaspátīn prā́viśat /
kṛ́ṣṇo 'sy ākhareṣṭhò 'gnáye tvā svā́hā_íty āha /
agnáya evá_enaṃ júṣṭaṃ karoti /
átho agnér evá médham ávarundhe /
védir asi barhíṣe tvā sváhā_íty āha /
prajā́ vái barhíḥ /
prthivī́ védiḥ //
3.3.6.3
prajā́ evá pṛthivyā́ṃ prátiṣṭhāpayati /
barhír asi srugbhyás tvā svā́hā_íty āha /
prajā́ vái barhíḥ /
yájamānaḥ srúcaḥ /
yájamānam evá prajā́su prátiṣṭhāpayati /
divé tvā_antárikṣāya tvā pṛthivyái tvā_íti barhír āsā́dya prókṣati /
ebhyá eváinaṃ_lokébhyaḥ prókṣati /
átha tátaḥ sahá srucā́ purástāt pratyáñcaṃ granthíṃ prátyukṣati /
prajā́ vái barhíḥ /
yáthā sū́tyai kālá ā́paḥ purástād yánti //
3.3.6.4
tādṛ́g evá tát /
svadhā́ pitṛ́bhya íty āha /
svadhākāró hí pitṛṇā́m /
ū́rgbhava barhiṣádbhya íti dákṣiṇāyai śróṇer ā́_úttarasyai nínayati sáṃtatyai /
mā́sā vái pitáro barhiṣádaḥ /
mā́sān evá prīṇāti /
mā́sā vā́ óṣadhīr vardháyanti /
mā́sāḥ pacanti sámṛddhyai /
ánatiskandan ha parjányo varṣati /
yátra_etád evaṃ kriyáte //
3.3.6.5
ūrjā́ pṛthivī́ṃ gacchata_íty āha /
pṛthivyā́m evá_ūrjaṃ dadhāti /
tásmāt pṛthivyā́ ūrjā́ bhuñjate /
granthíṃ vísram̐sayati /
prájanayaty evá tát /
ūrdhváṃ prā́ñcam údgūḍhaṃ pratyáñcam ā́yacchati /
tásmāt prācī́nam̐ réto dhīyate /
pratī́cīḥ prajā́ jāyante /
víṣṇoḥ stū́po 'sī́ty āha /
yajñó vái víṣṇuḥ //
3.3.6.6
yajñásya dhṛ́tyai /
purástāt prastaráṃ gṛhṇāti /
múkhyam eváinaṃ karoti /
íyantaṃ gṛhṇāti /
prajā́patinā yajñamukhéna sáṃmitam /
íyantaṃ gṛhṇāti /
yajñaparúṣā sáṃmitam /
íyantaṃ gṛhṇāti /
etā́vad vái púruṣe vīryàm /
vīryàsaṃmitam //
3.3.6.7
áparimitaṃ gṛhṇāti /
áparimitasyā́varuddhyai /
tásmin pavítre ápisṛjati /
yájamāno vái prastaráḥ /
prāṇāpānáu pavítre /
yájamāna evá prāṇāpānáu dadhāti /
ū́rṇāmradasaṃ tvā stṛṇāmī́ty āha /
yathāyajúr eváitát /
svāsastháṃ devébhya íty āha /
devébhya eváinat svāsastháṃ karoti //
3.3.6.8
barhíḥ stṛṇāti /
prajā́ vái barhíḥ /
pṛthivī́ védiḥ /
prajā́ evá pṛthivyā́ṃ prátiṣṭhāpayati /
ánatidṛśnam̐ stṛṇāti /
prajáya_eváinaṃ paśúbhir ánatidṛśnaṃ karoti /
dhāráyan prastaráṃ paridhī́n páridadhāti /
yájamāno vái prastaráḥ /
yájamāna evá tát svayáṃ paridhī́n páridadhāti /
gandharvó 'si viśvā́vasur íty āha //
3.3.6.9
víśvam evá_ā́yur yájamāne dadhāti /
índrasya bāhúrasi dákṣiṇa íty āha /
indriyám evá yájamāne dadhāti /
mitrā́varuṇau tvā_uttaratáḥ páridhattām íty āha /
prāṇāpānáu mitrā́váruṇau /
prāṇāpānā́v evā́smin dadhāti /
sū́ryas tvā purástāt pātv íty āha /
rákṣasām ápahatyai /
kásyāś cid abhíśas tyā íty āha /
áparimitād eváinaṃ pāti //
3.3.6.10
vītíhotraṃ tvā kava íty āha /
agním evá hotréṇa sámardhayati /
dyumántam̐ sámidhīmahī́ty āha sámiddhyai /
ágne bṛhántam adhvará íty āha vṛ́ddhyai /
viśó yantré stha íty āha /
viśā́ṃ yátyai /
udīcī́nāgre nídadhāti prátiṣṭhityai /
vásūnām̐ rudrā́ṇām ādityā́nām̐ sádasi sīda_íty āha /
devátānām evá sádane prastarám̐ sādayati /
juhū́r asi ghṛtā́cī nā́mnā_íty āha //
3.3.6.11
asáu vái juhū́ḥ /
antárikṣam upabhṛ́t /
pṛthivī́ dhruvā́ /
tā́sām etád evá priyáṃ nā́ma /
yád ghṛtā́cī́ti /
yád ghṛtā́cī́ty āha /
priyéṇaiváinā nā́mnā sādayati /
etā́ asadant sukṛtásya loká íty āha /
satyáṃ vái sukṛtásya lokáḥ /
satyá eváināḥ sukṛtásya loké sādayati /
tā́ viṣṇo pāhī́ty āha /
yajñó vái víṣṇuḥ /
yajñasya dhṛ́tyai /
pāhí yajñáṃ pāhí yajñápatiṃ pāhí mā́ṃ yajñaníyam íty āha /
yajñā́ya yájamānāya_ātmáne /
tébhya evá_āśíṣam ā́śāsté 'nārtyai //
Commentaries (4)
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
Linked texts (3)
- Bhāradvājaśrautasūtra — Sanskrit
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German